VII SA/Wa 1341/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-24

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, finansowana wyłącznie ze składek członków, która posiada środki na rachunku bankowym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Posiadanie środków na rachunku bankowym oraz możliwość zwołania zebrania członków w celu podjęcia uchwały o dodatkowych wpłatach na pokrycie kosztów sądowych, nawet jeśli wpływy ze składek są przeznaczane na bieżące potrzeby, świadczą o zdolności do poniesienia tych kosztów. Ciężar dowodu w zakresie wykazania niemożności zgromadzenia środków spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a jej przychody pochodzą ze składek członków, które w całości przeznaczane są na bieżące opłaty i naprawy. Wspólnota posiadała na rachunku bankowym ponad 13 tys. zł. Sąd wezwał do przedstawienia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, w tym wyciągów z rachunku bankowego i uchwał dotyczących planu gospodarczego oraz kosztów zarządu, a także do wykazania podjętych działań w celu zgromadzenia środków na koszty sądowe. Wnioskodawca nie przedstawił wymaganych informacji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 24 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w M. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, że wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, przychody wspólnoty stanowią czynsze płacone przez jej szesnastu członków, które w całości (z wyłączeniem składek na fundusz remontowy) są przeznaczane na bieżące opłaty za media. Strona skarżąca wskazała, że wpływy z tytułu składek na fundusz remontowy wynoszą rocznie ok. 6300 zł, w całości wydawane są na bieżące naprawy i konserwacje. Z zawartego w tym wniosku oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca posiada 13.094,72 złotych zgromadzone na rachunku bankowym (na dzień 31 sierpnia 2008r.). Pismem z dnia 19 września 2008r., na podstawie art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwano wnioskodawcę m.in. do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z ostatnich trzech miesięcy, kopii uchwały w sprawie przyjęcia planu gospodarczego na rok 2008, kopii uchwały w sprawie ustalenia wysokości zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną na rok 2008 oraz do wykazania, jakie czynności zostały podjęte w celu zgromadzenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przypomnieć należy, że zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Powołany przepis art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego z okresu 2 miesięcy (warto zauważyć, że pismem z 19 września 2008r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągu z trzech, a nie dwóch miesięcy) wynika, że w okresie od 1 lipca do 8 września 2008r. wspólnota stale dysponowała środkami w wysokości co najmniej 11.184 zł (saldo początkowe wynosiło 11.520 zł, saldo końcowe - 13.136 zł. Trzeba też zauważyć, iż fakt, że wspólnota jest finansowana jedynie ze składek jej członków i nie uzyskuje innych dochodów, nie oznacza jeszcze, że tylko ta okoliczność usprawiedliwia domaganie się zwolnienia od kosztów sądowych. Nawet gdyby okazało się, że wpływy z tytułu składek wystarczają tylko na pokrycie bieżących potrzeb, to stosownie do treści art. 31 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.), zarząd lub zarządca może zwołać zebranie członków wspólnoty mieszkaniowej celem przedstawienia okoliczności związanych z koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków, zaś właściciele lokali mogą podjąć uchwałę, mocą której określone środki zostałyby przeznaczone na przewidziany cel. Pismem z dnia 19 września 2008 r. wezwano wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji materialnej, w tym do wykazania, jakie czynności zostały podjęte w celu zgromadzenia środków na pokrycie kosztów sądowych. W tym zakresie wnioskodawca nie udzielił żadnej odpowiedzi. Skoro zaś na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Wobec tego uznano, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 500 zł, nawet przy uwzględnieniu, że wspólnota jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi również w 3 innych sprawach (łącznie 500 zł × 4). W złożonym wniosku nie wykazano bowiem, by obiektywnie niemożliwe było zgromadzenie przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] w M., będącą reprezentantem szesnastu właścicieli lokali, funduszy na pokrycie kosztów postępowania, nie wykazano, aby zostały podjęte działania zmierzające do zdobycia tych środków. Tymczasem to wnioskujący musi przedstawić argumentację, która potwierdzałaby, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło