VII SA/Wa 1341/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. – staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy doręczenia kopii dokumentów. skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. na podstawie art. 74 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późniejszymi zmianami), po rozpatrzeniu wniosku J. W. z dnia 27 stycznia 2011 r. o "odpłatne przekazanie kopii" określonych dokumentów, odmówił doręczenia kopii dokumentów wymienionych we wniosku. W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podał, że pismem z dnia 18 stycznia 2011 r. zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie dotyczącej prowadzonego ponownie (po wyroku WSA w Szczecinie) postępowania administracyjnego, wywołanego odwołaniem J. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] marca 2007 r. umarzającej postępowanie w sprawie kominów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S. W związku z powyższym zawiadomieniem, J. W., pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. wystąpił do organu wojewódzkiego z prośbą o "...odpłatne przekazanie kopii następujących dokumentów: 1. protokołu z ostatniego przeglądu kominów i instalacji kominowych dotyczącego instalacji użytkowanej przez Z. D. 2. złożonych ewentualnie przez K. K. wyjaśnień, dotyczących wielokrotnego potwierdzania nieprawdy w sporządzanych przez niego opiniach kominiarskich (bezkrytycznie akceptowanych przez inspektora A. P. - pomimo wielokrotnych pisemnych protestów). 3. protokołu z uzupełniającej wizji u Z. D. (jeśli taka się odbyła) przeprowadzonej w związku z pismem, który wnioskodawca złożył do PINB w S. w dniu 11marca 2010r. Uzasadniając prośbę skarżący wskazał, że wnioskowane (hipotetycznie istniejące) dokumenty będą mu niezbędne do kolejnych czynności prawno-administracyjnych ukierunkowanych na skuteczną ochronę jego praw. W odniesieniu do tak sformułowanego żądania, organ wskazał, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. "w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów". Natomiast § 2 art. 73 k.p.a. stanowi, że ",strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z przepisów tych organ wywiódł, że nie ma obowiązku wykonywania i dostarczania stronie, na jej żądanie, odpisów (kopii) dokumentów z akt sprawy, gdyż sporządzanie notatek czy odpisów zostało pozostawione stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Zostały bowiem wyraźnie rozgraniczone obowiązki organu administracji polegające na umożliwieniu stronie przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów oraz uprawnienia strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów. Strona postępowania może domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie w różny sposób, nie wyłączając nowoczesnych środków techniki odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. W świetle powyższego, organ wskazał, że przepis art. 73 k.p.a. nie nakłada na niego obowiązku wydania z akt sprawy nieuwierzytelnionych odpisów dokumentów. Ponadto w ocenie organu, J. W. nie wykazał swojego "ważnego interesu", by wydać mu uwierzytelnione odpisy dokumentów, w szczególności nie można było uznać za taki uzasadnienia wniosku. J. W. wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie doręczenia kopii dokumentów wymienionych w jego wniosku z dnia 27 stycznia 2011r. Podniósł, że zaskarżone postanowienie obrazuje uprzedzenia i złą wolę Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Organ wydając decyzję z dnia [...] lutego 2011r. (uchylającą decyzję PINB z dnia [...] marca 2007r.) w uzasadnieniu przytaczał kłamliwą argumentację. Od kilkunastu lat toczy się sprawa, w której organy nadzoru budowlanego bezsensownie angażuje swój autorytet, czas oraz pieniądze podatnika. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uzasadniając postanowienie o odmowie realizacji wniosku skarżącego "zmusił się do intelektualnego wysiłku aby uzasadnić odmowę tym, że nie miał takiego obowiązku." W dalszej części odwołujący się stawiał retoryczne pytania - czy argumentacja którą przytoczył organ, jest zasadna i stanowi wystarczający powód do odmowy, co stoi na przeszkodzie, aby organ zrezygnował z niepotrzebnej demonstracji swoich uprzedzeń. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia J. W., na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., którym odmówił wydania skarżącemu kopii dokumentów wymienionych we wniosku z dnia 27 stycznia 2011 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Powyższy przepis w sposób wyraźny określa uprawnienia przysługujące stronie postępowania w zakresie dostępu do akt sprawy. Nie daje on jednak uprawnienia do żądania od organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie wydania i przekazania kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, lecz stanowi, że strona ma prawo osobiście zapoznać się z aktami sprawy, oraz sporządzić z nich na własny koszt lub przy pomocy własnych środków notatki lub odpisy. Nadto przepis art. 74 § 2 k.p.a. wskazuje, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011r. Skarżący zarzucił organowi błędy formalne. W jego ocenie GINB skoncentrował swoją uwagę wyłącznie na tym aby uzmysłowić skarżącemu, że nie miał prawa do wnioskowania o doręczenie za odpłatnością kopii wskazanych dokumentów. Tymczasem przepisy - art. 73 § 2 k.p.a. dają stronie prawo do żądania wydania i przekazania kserokopii dokumentów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Kolejnym błędem GINB było uchylenie się od oceny tego, czy istniał ważny interes strony uzasadniający wydanie wnioskowanych przez skarżącego kopii dokumentów. Skarżący podniósł, że odmowa przekazania mu zawnioskowanych kopii dokumentów uniemożliwi mu reakcję na podejmowane przez organ działania obarczone wadami, ochrona oszusta, który od ponad dziesięciu lat wystawia fałszujące rzeczywistość opinie o stanie technicznym instalacji odprowadzającej spaliny od kotła gazowego użytkowanego przez jego sąsiadkę. Dalej wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie potrafią przyznać się do swoich błędów, które "są bezpośrednim efektem ułomności i brzydkiej mentalności ich przedstawicieli." Nie wykazują determinacji aby sprawę załatwić szybko, sprawnie oraz w poszanowaniu prawdy i prawa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 73 § 1 i 2 k.p.a. w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej jest obowiązany umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów, przy czym strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Ta regulacja ma za zadanie zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony, a na tej zasadzie opiera się konstrukcja czynnego udziału strony, co z kolei służy realizacji zasad prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Sporządzenie kopii pisma z akt sprawy za pomocą kserokopiarki w ocenie Sądu zaliczyć należy do pojęcia udostępniania akt sprawy (art. 73 § 1 k.p.a.), gdyż przepis ten nie stwarza żadnych ograniczeń w wykonywaniu odpisów z akt sprawy. Należy stanowczo stwierdzić, że żądanie strony wskazane we wniosku z dnia 27 stycznia 2011 r. mieściło się w treści art. 73 § 1 k.p.a. i dotyczyło "odpłatnego przekazania kopii". Nie chodziło zatem o uwierzytelnienie odpisów o czym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Nadto, co do zasady żądanie takie mogło odnosić się jedynie do określonych dokumentów, a nie potencjalnych czy wręcz wyimaginowanych. W zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego - obowiązujące przepisy art. 73 k.p.a. przewidują dwa odrębne stany faktycznoprawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz odpowiednie uprawnienia strony. Zgodnie z § 1 tego artykułu organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzenie z nich notatek i odpisów. W myśl natomiast § 2 strona może żądać uwierzytelnienia sporządzanych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Sformułowanie wniosku skarżącego było precyzyjne i dotyczyło żądania wydania kserokopii dokumentów bez uwierzytelnienia. Dlatego słusznie organ rozpoznawał wniosek w tym zakresie . Przepis art. 73 § 1 k.p.a. przyznaje stronom, obok możliwości przeglądania akt, także prawo sporządzania z nich notatek i odpisów, pozostawia im te uprawnienia do własnej realizacji. Rola organu administracji kończy się tu na zapewnieniu stronom możliwości skorzystania z tych uprawnień, w tym utrwalenia na własny użytek wiadomości (materiałów) zawartych w aktach przez ich notowanie, wykonywanie odpisów (obrysów). W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń. Strona postępowania nie może żądać aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Innymi słowy, nie ma on takiego obowiązku, gdyż sporządzanie notatek czy odpisów z akt postępowania przepis pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Strona postępowania może natomiast domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie (w różny sposób, nie wyłączając nowoczesnych środków techniki) odpisów (w tym kserokopii) z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Na takie żądanie nie wskazywał wniosek z dnia 27 stycznia 2011r., dlatego organ nie miał też potrzeby badania ważnego interesu skarżącego w tym względzie. Mając na uwadze powyższą argumentację i to, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).