VII SA/Wa 1348/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-20
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje stały dochód miesięczny w wysokości 2300 zł wraz z małżonką, posiada majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej, może zostać uznana za osobę w szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy wnioskodawca wraz z małżonką uzyskuje stały dochód miesięczny w wysokości 2300 zł, posiada majątek w postaci domu i nieruchomości rolnej, a także uiścił wpis sądowy i opłatę kancelaryjną, nie można uznać, że znajduje się on w szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i koszty utrzymania, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, gdyż poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną, wskazując na miesięczne dochody w wysokości 2300 zł wraz z żoną, posiadanie domu, obory, stodoły oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 3,5 ha. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2015r. po rozpoznaniu wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: 1. przyznać J. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
W dniu 11 lutego 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. Z.,
w którym zakreślił, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. We wniosku przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną.
W niniejszej sprawie zważono co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Podał, że wspólnie utrzymują się
z dochodów w wysokości 2.300 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że z uzyskiwanych dochodów ponoszą koszty związane z utrzymaniem domu, opału, zakupem paliwa oraz inne niezbędne wydatki niezbędne do codziennego utrzymania.
Wnioskodawca oświadczył, że nie posiadają z żoną żadnych zasobów pieniężnych.
Zakreślił, że posiada stary dom z 1960r. + dobudówkę, oborę z 1914r. i stodołę oraz nieruchomość rolną o pow. 3,5 ha.
Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów przez wnioskodawcę i jego małżonkę uznano, że nie jest on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle osobą ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.
Należy podkreślić, że wnioskodawca wraz z małżonką uzyskuje stały dochód miesięczny we wskazanej wyżej wysokości. Nadto z akt sprawy wynika, że uiścił on wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100,00 złotych i opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku w wysokości 100,00 złotych. Świadczy to o tym, że nie pozostaje on w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Dodać należy, jedynym kosztem sądowym występującym na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszący 100,00 złotych.
Oceniono, że ponoszenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie
w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje jego utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki.
Ze względu na fakt, iż strona wnioskująca wniosła o ustanowienie adwokata
lub radcy prawnego, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło