VII SA/Wa 1348/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-15
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, wydając postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego, jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jego zadaniem jest jedynie badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej pod względem formalnym. W przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego, nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest środkiem dopuszczalnym i często łagodniejszym od wykonania zastępczego, a jego zasadność wynika z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe. Skarżący kwestionował zasadność pierwotnej decyzji nakazującej rozbiórkę. Organ egzekucyjny uznał, że nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji, a jedynie formalnej dopuszczalności egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia J. Z. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w M. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie nałożenia na J. Z. grzywny w wysokości 2.000,00 zł w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w M. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg:
W związku z niewykonaniem przez J. Z. obowiązku wskazanego w ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. dnia [...] sierpnia 2010 r. nakazującej całkowitą rozbiórkę zbiornika na nieczystości ciekłe, wybudowanego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości C., gm. D., organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn.zm.) przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. Po bezskutecznym upomnieniu z dnia 24 października 2011 r., wzywającym do wykonania obowiązku, w dniu [...] marca 2012 r. został wystawiony tytuł wykonawczy Nr [...] doręczony zobowiązanemu w dniu 2 kwietnia 2012 r.
Wobec niewykonania przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego organ egzekucyjny uznał za zasadne zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w wysokości 2.000 zł w celu przymuszenia.
Po rozpatrzeniu zażalenia J. Z. zapadło opisane na wstępie, zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy po przytoczeniu treści art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, że wydane postanowienie odpowiada dyspozycji tego przepisu. Karę grzywny nałożono w oparciu o art. 121 § 2 i § 4 tej ustawy, a jej wysokość została uzasadniona z uwzględnieniem rodzaju egzekwowanego obowiązku. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy stwierdził, że podważają one zasadność obowiązku nałożonego decyzją Nr [...] kwestionując jednocześnie sentencję tego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z powyższym organ II instancji nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nie oznacza to jednak, iż organ nadrzędny jest zwolniony od badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji pod względem formalnym.
Organ odwoławczy zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2419/10 odrzucił skargę J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] października 2010 r., którą utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., stanowiącą podstawę prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienie organu I instancji [...] kwietnia 2014 r. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł J. Z.. W skardze kwestionował prawidłowość wydanej decyzji o nakazie rozbiórki z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wskazał sprawę o sygnaturze akt VII SA/Wa 1664/13, która w jego oceni wszystko wyjaśni.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie i postanowienie poprzedzającego, organu pierwszej instancji, odpowiadają przepisom prawa. Sąd w pełni podziela argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącego grzywny w wysokości 20.000 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, nałożonego decyzją nakazującą rozbiórkę.
Niekwestionowane jest, że skarżący pomimo upomnienia nie wykonał nałożonego obowiązku dlatego uzasadnione było wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzez doręczenie skarżącemu tytułu wykonawczego.
W przypadku niewykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym możliwe jest zastosowanie dwóch, spośród określonych w art. 1a pkt 12b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środków egzekucyjnych tj. grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego. Dokonując wyboru właściwego środka, organy zobowiązane są uwzględniać zasady postępowania egzekucyjnej wyrażone w art. 7 § 2 i 3 ustawy. Zgodnie z art. 7 § 2 ustawy obowiązkiem organów jest zastosowanie takiego środka, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku i jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla skarżącego, prowadzącego do wykonania przez niego nakazanej rozbiórki.
Organy egzekucyjne trafnie wskazały, że środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jest, co do zasady środkiem łagodniejszym od wykonania zastępczego. Wykonanie obowiązku określonego w decyzji ostatecznej powoduje bowiem bezprzedmiotowość uiszczania grzywny, a w przypadku jej uiszczenia możliwość ubiegania się o jej zwrot.
Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. natomiast stosownie do art. 126 ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Wykonanie zastępcze wiąże się natomiast z koniecznością poniesienia przez zobowiązanego kosztów wykonania obowiązku.
Przy egzekucji dotyczącej obowiązków wynikających z prawa budowlanego zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia.
Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności lub wadliwości decyzji bądź postanowienia będących podstawą egzekucji gdyż nie może ingerować w kwestie merytoryczne które rozstrzygnął inny organ. Z tego względu podnoszone przez skarżącego okoliczności kwestionujące zasadność nałożonego obowiązku nie podlegają badaniu przez organ egzekucyjny.
Sąd stwierdza, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia nie doszło do żadnych uchybień formalnych, w szczególności zobowiązany miał doręczony tytuł wykonawczy wydany na podstawie ostatecznej decyzji rozbiórkowej.
Również powołana przez skarżącego sprawa o sygnaturze akt VII SA/Wa 1664/13, nie mogła wpłynąć na niniejszą sprawę. Skarżący złożył skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. Sąd skargę oddalił na to rozstrzygnięcie.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm ), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło