VII SA/Wa 1350/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-15
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika, pomimo potwierdzonego uszkodzenia słuchu poniżej wymaganego progu, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowa, gdy orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek orzeczniczych potwierdzają, że u pracownika nie spełniono kryteriów określonych w wykazie chorób zawodowych, w szczególności dotyczących minimalnego progu uszkodzenia słuchu. Organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego i nie może dokonywać merytorycznej kontroli tych orzeczeń ani wydawać decyzji sprzecznej z opinią biegłego, jeśli jest ona rzeczowa i przekonywująco uzasadniona.Stan faktyczny
Z R zgłosił podejrzenie choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem w miejscu pracy. Po przeprowadzeniu badań przez uprawnione jednostki orzecznicze oraz ocenie narażenia zawodowego, organy sanitarne wydały decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż ubytek słuchu nie osiągnął wymaganego progu 45 dB w uchu lepiej słyszącym. Skarżący kwestionował decyzję, wskazując na brak dostępu do audiogramów i podnosząc, że warunki hałasu w miejscu pracy przekraczały normy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Z R na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z R na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], po rozpatrzeniu odwołania Z R od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...]o braku podstaw do stwierdzenia u Z R choroby zawodowej: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego, spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości, co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych) - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W związku ze zgłoszeniem Z R z dnia [...] lutego 2012 r. podejrzenia choroby zawodowej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m[...], po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania, podjął działania w celu dokonania oceny narażenia zawodowego z przebiegu zatrudnienia w/w. Następnie, w dniu [...] sierpnia 2012 r. przesłał do [...]Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] "Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej".
Jednostka orzecznicza I stopnia - [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...]Oddział w [...] wydała w dniu [...] kwietnia 2013 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Z R choroby zawodowej narządu słuchu. Z R złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce badawczo - rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy. Po przeprowadzeniu badania jednostka orzecznicza II stopnia - Instytut Medycyny Pracy w [...] podtrzymała stanowisko [...]Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] i wydała w dniu [...] sierpnia 2013 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Z R ww. choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.
W dniu [...]października 2013 r. w siedzibie Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w [...] Z R złożył wniosek o wydanie wyników pomiarów hałasu w hali wytwórni konstrukcji stalowych w zakładzie [...] Oddział [...] przeprowadzonych w 1983 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] ustalił, że zarówno w zasobach archiwalnych zakładu [...] S.A., jak również w Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie znaleziono wyników pomiarów hałasu.
W oparciu o przeprowadzoną ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie nr [...]z dnia [...] sierpnia 2013 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy w [...] , Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]wydał decyzję nr [...]z dnia [...] lutego 2014 r. o braku podstaw do stwierdzenia u Z R choroby zawodowej.
Od powyższej decyzji odwołanie, w ustawowym terminie, wniósł Z R. W uzasadnieniu podniósł, że słuch stracił z powodu pracy w warunkach przekraczających w bardzo dużym stopniu normy higieniczne hałasu, jakie panowały w hali produkcyjnej [...]w okresie od dnia 1 września 1982 r. do dnia 15 sierpnia 1983 r., Zwrócił się o skierowanie na badania słuchu w niezależnym ośrodku, zarzucił, że nie otrzymał audiogramów z badania słuchu.
W wyniku rozpoznania odwołania Z R zapadła opisana na wstępie decyzja organu drugiej instancji.
W jej uzasadnieniu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...]wskazał, że organ pierwszej instancji dokonał szczegółowej oceny narażenia zawodowego Z R. Ocena ta była znana jednostkom uprawnionym do wydawania orzeczeń lekarskich w sprawach chorób zawodowych. Po przeprowadzeniu specjalistycznych badań lekarskich w obu uprawnionych do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostkach służby zdrowia ([...]Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...]Oddział w [...]oraz Instytucie Medycyny Pracy w [...] ) jednomyślnie orzeczono o braku podstaw do rozpoznania u Z R choroby zawodowej narządu słuchu.
Organ wskazał, że z przeprowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oceny narażenia zawodowego wynika, że Z R był narażony na działanie hałasu o różnym poziomie natężenia podczas zatrudnienia: 1) w okresie od dnia 1 września 1963 r. do dnia 20 października 1966 r. w Zakładzie [...] w [...] na stanowisku robotnika; 2) w okresie od dnia 4 listopada 1968 r. do dnia 12 czerwca 1973 r. w Zakładach Przemysłowych [...] w [...] na stanowisku brygadzisty; 3) w okresie od dnia 3 lipca 1973 r. do dnia 31 sierpnia 1978 r. w Wytwórni [...]" w [...] na stanowisku mistrza; 4) w okresie od dnia 1 września 1978 r. do dnia 20 lipca 1999 r. w [...] S.A. w [...] na stanowisku: starszego majstra, montera konstrukcji stalowych, kierownika obiektów na różnych budowach w kraju i za zagranicą.
Organ podniósł, że zgodnie z art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Organ odwoławczy podał, że w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...][...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] stwierdzono, że: "W wyniku aktualnie przeprowadzonej w tutejszej Poradni Chorób Zawodowych konsultacji laryngologicznej poszerzonej o badania audiologiczne obejmujące trzykrotne badanie metodą audiometrii tonalnej, audiometrii impedancyjnej, ABR, rozpoznano obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu ze średnim ubytkiem słuchu w uchu prawym 40 dB, w uchu lewym 42 dB." Natomiast w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy w [...]z dnia [...] sierpnia 2013 r. po około 4 miesiącach od pierwszego orzeczenia wskazano, że: "Aktualnie przeprowadzone badania w [...] w [...] kompleksowe badania audiologiczne wykazały obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego o wielkości 40 dB dla ucha prawego i lewego (wyliczony jako średnia arytmetyczna z 1,2,3 kHz z najlepszego audiogramu). Stwierdzona niewielka głębokość średniego ubytku słuchu (40 dB) nie spełnia wymaganego kryterium diagnostyczno - orzeczniczego do rozpoznania zawodowej choroby narządu słuchu określonej w ustawie na co najmniej 45 dB w odniesieniu do ucha lepiej słyszącego".
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] , pismem z dnia [...] marca 2014 r., przesłał odwołanie Z R wraz z załączoną dokumentacją medyczną do Instytutu Medycyny Pracy w [...] i zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie różnic w głębokości uszkodzenia słuchu zawartych w orzeczeniach pierwszej i drugiej instancji.
W odpowiedzi na w/w pismo, jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, że: "W trakcie hospitalizacji w Oddziale Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w [...] u Pana Z R przeprowadzono konsultację laryngologiczną oraz badania audiologiczne (...) Wielkość średniego uszkodzenia słuchu (wyliczona (...) z najlepszego audiogramu) dla ucha prawego wyniosła 40 dB, dla ucha lewego 40 dB. Wyliczone w oparciu o kolejne badania audiometryczne wykonane w [...]Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...]średnie progi słuchu (...) wynosiły odpowiednio 40 dB w uchu prawym oraz 42 dB w uchu lewym, co przy subiektywnym charakterze badania audiometrycznego oraz standardowym skoku 5 dB zakresu wykonywanego badania stanowi w pełni wiarygodny, wysoce powtarzalny wynik wyżej wymienionego badania przeprowadzonego w obu niezależnych jednostkach orzeczniczych. (...) Niezaprzeczalnym faktem braku wskazań do rozpoznania choroby zawodowej w obu jednostkach orzeczniczych było stwierdzenie niewielkiej głębokości uszkodzenia słuchu nie spełniającego kryteriów orzeczniczo-diagnostycznych wymaganej średniej głębokości uszkodzenia słuchu, określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 1367) na co najmniej 45 dB w odniesieniu do ucha lepiej słyszącego".
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż nie otrzymał wyników badań przeprowadzonych w ww. jednostce, stwierdził, iż organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają wpływu na procedury wydawania przez jednostki orzecznicze wyników badań pacjentom. Zauważył, że niewydanie wyników badań pacjentowi nie ma wpływu na meritum sprawy, czyli rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu lekarskim wydanym przez jednostkę orzeczniczą.
Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej diagnostyki, analizy zgromadzonej dokumentacji medycznej i badania pacjenta nie stwierdzono u Z R zawodowego uszkodzenia słuchu, ponieważ aby ubytek słuchu mógł być traktowany jako zawodowy, muszą być spełnione kryteria określone w wykazie chorób zawodowych. Mimo występowania objawów uszkodzenia słuchu i potwierdzonego narażenia zawodowego na hałas nie można rozpoznać choroby pochodzenia zawodowego z uwagi na brak spełnionych kryteriów dotyczących rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu.
Organ podniósł, że w oparciu o § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, lekarz właściwy do orzekania w sprawie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia ma walor opinii biegłego. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonywująco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego lekarze orzecznicy, nie kwestionując wieloletniej pracy skarżącego w narażeniu na hałas, w sposób wyczerpujący i szczegółowy podali powody zajęcia stanowiska negującego rozpoznanie u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu. U Z R nie zostały bowiem spełnione kryteria, zawarte w definicji choroby zawodowej, bowiem stwierdzona na podstawie przeprowadzonych badań głębokość uszkodzenia słuchu w uchu lepiej słyszącym wyniosła poniżej 45 dB, czyli poniżej wartości określonej w definicji zawartej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Natomiast potwierdzenie faktu narażenia zawodowego pracownika na hałas nie jest warunkiem wystarczającym do wydania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej narządu słuchu. Konieczne jest otrzymanie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, w którym jednostki orzecznicze, wymienione w § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych potwierdzą, że rozpoznany u pracownika ubytek słuchu spełnia kryteria określone w wykazie chorób zawodowych i ma związek z wykonywaną pracą. W rozpatrywanej sprawie jednostki orzecznicze zarówno I jak i II stopnia są zgodne i jednoznacznie orzekły o braku podstaw do rozpoznania u Z R choroby zawodowej narządu słuchu, a zarzuty odnośnie rzekomych rozbieżności pomiędzy w/w orzeczeniami uznały za bezzasadne.
Reasumując, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że orzeczenia lekarskie wydane w toczącym się postępowaniu przez uprawnione do tego jednostki orzecznicze, zawierają przekonywujące uzasadnienie zajętego w nich stanowiska zarówno w oparciu o badania dokonane w trakcie postępowania orzeczniczego, jak również wcześniejszą dokumentację medyczną oraz ocenę narażenia zawodowego. Tym samym, nie ma podstaw do kierowania Z R na dodatkowe badania słuchu. Wskazał również, że brak wyników pomiarów czynników szkodliwych występujących w hali produkcyjnej [...]S.A. w okresie obejmującym lata 1982 – 1983, dokumentujących poziom narażenia Z R na hałas, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem wystarczającą podstawą do stwierdzenia przez organ I instancji braku podstaw do rozpoznania u Z R choroby zawodowej był brak jej rozpoznania przez medyczne jednostki orzecznicze z powodu braku spełnienia wymogu określonego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, tj. podwyższenia progu słuchu o wielkości, co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł Z R, dochodząc stwierdzenia choroby zawodowej: obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego, spowodowanego hałasem (powstałą w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych w nadmiernym dopuszczalnym natężeniu hałasem).
W uzasadnieniu skargi podniósł, że dokonany pomiar hałasu w hali produkcyjnej [...]z dnia [...] września 1984 r. jest nieprzydatny w sprawie, ponieważ po przeprowadzonych badaniach okresowych w dniu 15 sierpnia 1983 r. został odsunięty od pracy z uwagi na utratę słuchu spowodowana pracą w nadmiernym hałasie. Zatem od dnia 15 sierpnia 1983 r. nie pracował na hali produkcyjnej.
Skarżący wyjaśnił, że wykonując pracę na hali produkcyjnej, nie mogąc stosować ochrony osobistej narządu słuchu, ze względów na pracę suwnicy obsługującej całą halę produkcyjną, gdzie natężenie hałasu przekraczało dopuszczalny poziom hałasu wynoszący 90 dB/A, był narażony na utratę słuchu. Skoro hala produkcyjna po pracach modernizacyjnych spełniała normy natężenia hałasu, co wykazały zapisy kontroli wykonanej w 1984 r. to przed tymi pracami poziom hałasu mógł znacznie przekraczać dopuszczalne normy, co spowodowało utratę słuchu w 1983 r.
Skarżący podniósł również, że mimo, że zwrócił się, to nie otrzymał audiogramów, będących podstawą wydanego orzeczenia lekarskiego Instytut Medycyny Pracy w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz wydruku EKG, a także nie wyjaśniono mu, co oznacza określenie średnia z najlepszego audiogramu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Sąd stwierdza, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, organy obu instancji poczyniły ustalenia w sprawie w sposób prawidłowy i zgodny z wymogami określonymi w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wzorowo ustawowe wymogi wynikające z art. 107 k.p.a., wyczerpująco przedstawia okoliczności sprawy i rozważania, jakie organ na ich tle przeprowadził, orzekając jak w sentencji decyzji.
Zgodnie z treścią zaskarżonej decyzji podstawę prawną rozstrzygnięcia organu drugiej instancji stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) - w sprawie chorób zawodowych, które zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. - w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r.
Definicję legalną choroby zawodowej zawiera obecnie art. 2351 Kodeksu pracy dodany mocą art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. (Dz. U. Nr 99, poz. 825) zmieniającej ww. ustawę z dniem 3 lipca 2009 r. Zgodnie z treścią tego przepisu za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Zdaniem Sądu nie traci zatem na aktualności orzecznictwo wydane na gruncie ww. rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., zgodnie z którym definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt III RN 36/98, OSNP 1999/6/192 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 1998 r., sygn. akt I SA 786/98, LEX nr 45835). Nadto, w orzecznictwie utrwalony był pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim (m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r., sygn. akt OPS 3/02, ONSA 2003/1/4) również w pełni aktualny na gruncie nowego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych regulującego tę samą materię normatywną.
Orzeczenia w sprawach chorób zawodowych wydają właściwe organy administracji publicznej, które zobowiązane są do stosowania przepisów procedury administracyjnej ze wszystkimi tego konsekwencjami chyba, że ww. rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. W świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą. Rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 235¹ Kodeksu pracy. Istotne dla stwierdzenia choroby zawodowej jest ustalenie, czy zdiagnozowane u pracownika schorzenie, występujące jednocześnie w wykazie chorób zawodowych, zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Procedura związana z przeprowadzeniem postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie tej niezbędnej dla stwierdzenia choroby zawodowej przesłanki, nazwana w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych "oceną narażenia zawodowego", wyznaczona została w sposób ścisły. Po myśli jego § 6 ust. 4 ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy, przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ ww. Kodeksu przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego.
Akta kontrolowanej sprawy pozwalają na stwierdzenie, że procedura ta została zachowana.
Skarżący został skierowany na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej przez lekarza specjalistę. Następnie doszło do ustalenia charakterystyki stanowiska pracy skarżącego ze szczegółowym uwzględnieniem narażenia na działanie hałasu. Na podstawie uzyskanych informacji od pracodawców skarżącego oraz na podstawie wywiadu przeprowadzonego z pacjentem ustalono rodzaj i zakres czynności, które wykonywał skarżący oraz ocenę narażenia zawodowego w oparciu o przedstawione dane. Podkreślenia wymaga, że skarżący był w toku niniejszego postępowania kierowany do jednostek orzeczniczych uprawnionych, zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Te, po szczegółowej ocenie stanu zdrowia badanego, w oparciu o przeprowadzone badanie oraz analizę dokumentacji medycznej wraz ze szczegółową analizą narażenia zawodowego wydawały opinie o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
I tak, w toku prowadzonego postępowania zapadło orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...][...]Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...], w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego, spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych). Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania. W związku z tym został skierowany do jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. do Instytutu Medycyny Pracy w [...], która podtrzymała stanowisko [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w Warszawie i orzeczeniem lekarskim z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] stwierdziła brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej.
Z orzeczeń wydanych w sprawie przez upoważnione do tego placówki diagnostyczne wynika, że rozpoznane u skarżącego schorzenie nie spełnia definicji choroby zawodowej ze względu na brak spełnienia kryterium określonego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, to jest konieczność osiągnięcia wielkości ubytku słuchu co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. W przypadku skarżącego wielkość ta została ustalona na odpowiednio 40 dB w uchu prawym i 42 dB w uchu lewym (jednostka I stopnia) oraz 40 dB dla ucha prawego i lewego (jednostka II stopnia).
Stwierdzić należy, że orzeczenia lekarskie wydane przez powyższe jednostki orzecznicze zostały wydane z uwzględnieniem dyspozycji zawartej w § 6 ust. 1 rozporządzenia, tj. na podstawie wyników przeprowadzonych badań skarżącego jego dokumentacji medycznej oraz karty oceny narażenia zawodowego. W ocenie Sądu, orzeczenia lekarskie są przekonywujące, zgodne w swej treści i jednomyślnie stwierdzają brak podstaw do rozpoznania przedmiotowej choroby zawodowej u skarżącego.
Podkreślenia wymaga, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego. Organ ma obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonująco uzasadniona. Gdy odpowiada tym warunkom, co ma miejsce w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do wydania prawidłowej decyzji. Z kolei organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa czy rozpoznane schorzenia mieszczą się w wykazie chorób zawodowych oraz czy mają związek z warunkami pracy. Oznacza to, że organy państwowej inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w rozporządzeniu, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym oraz nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 246/12, z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1230/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie mogły wpłynąć na powyższą ocenę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że brak wyników pomiarów czynników szkodliwych występujących w hali produkcyjnej [...] S.A. w okresie obejmującym lata 1982 – 1983, dokumentujących poziom narażenia skarżącego na hałas, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W niniejszej sprawie podstawą do stwierdzenia przez organy braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej był brak jej rozpoznania przez medyczne jednostki orzecznicze z powodu braku spełnienia wymogu określonego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, tj. podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, szczególnie podkreślanego na rozprawie poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku, że nie otrzymał audiogramów, będących podstawą wydania orzeczenia lekarskiego - Instytut Medycyny Pracy w [...] nr [...]z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz wydruku badania EKG, Sąd stwierdza, że okoliczność ta nie ma wpływu na sądową ocenę zaskarżonej decyzji. Organy sanitarne nie są obowiązane do dołączania do akt sprawy wyników badań lekarskich pacjenta. Dla prowadzonego przez nie postępowania, istotne jest wydane przez uprawnioną jednostkę, orzeczenie lekarskie w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej. To, opiera się na powołanych wynikach badań, którym poddano pacjenta w jednostce orzeczniczej.
Ponadto, Sąd wskazuje - skarżący może wystąpić do jednostek orzeczniczych o udostępnienie mu dokumentacji medycznej związanej z badaniami jakim podlegał (art. 23 ust. 1, art. 27 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r., o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta Dz. U. z 2012 r. poz. 159 - tj. ze zm.), a w przypadku odmowy może interweniować u Rzecznika Praw Pacjenta ze stosowną skargą na naruszenie prawa pacjenta.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło