VII SA/Wa 1351/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 1 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] na pismo Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia praw pacjenta postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej w [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z 3 kwietnia 2020 r. znak: [...] Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził naruszenie praw pacjenta A. K. do świadczeń zdrowotnych przez podmiot leczniczy - Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w [...] (dalej: SPZOZ). SPZOZ pismem z 22 czerwca 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Rzecznika Praw Pacjenta (dalej: RPP) w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa pacjenta A. K. do świadczeń zdrowotnych w sprawie znak: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Jakkolwiek swoją skargą SPZOZ objął "czynność" RPP dotyczącą stwierdzenia naruszenia praw pacjenta, to zdaniem Sądu, skarżący w istocie żądanie dokonania sądowej kontroli legalności działania organu skierował względem pisma RPP z 3 kwietnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny to pismo uznał w związku z tym za faktyczny przedmiot skargi, uwzględniając, że to w nim ujawnione zostało skarżącemu stanowisko, jakie RPP przyjął odnośnie do naruszenia praw pacjenta A. K. do świadczeń zdrowotnych przez skarżący podmiot leczniczy. Uznawana przez stronę skarżącą za wadliwą "czynność" RPP swój formalny wyraz znalazła w piśmie organu, które zostało stronie doręczone i które postanowiła zaskarżyć. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także, na mocy art. 3 § 3 tej ustawy, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Pozostające przedmiotem skargi pismo RPP z 3 kwietnia 2020 r. nie podlega kognicji sądów administracyjnych wyznaczonej powołanym wyżej przepisem, co oznacza, że nie mogą podlegać merytorycznemu rozważeniu w sprawie zarzuty podniesione przez skarżący podmiot leczniczy. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r., poz. 849), dalej: u.p.p., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Rzecznik może skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw pacjenta. Art. 53 ust. 4 u.p.p. stanowi, że w wystąpieniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, Rzecznik formułuje opinie lub wnioski co do sposobu załatwiania sprawy, a także może żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub zastosowania sankcji służbowych. Stosownie do art. 53 ust. 5 u.p.p. organ, organizacja lub instytucja, do których zostało skierowane wystąpienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, są obowiązane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku. Na tle powyższej regulacji w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wystąpienie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.p.p. ma wyłącznie charakter opiniodawczo-wnioskujący, wobec czego nie stanowi decyzji administracyjnej, nie może być też uznane za inną formę działania organu podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego określoną w art. 3 § 2 p.p.s.a., w szczególności nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2020 r. sygn. II OZ 487/20; postanowienie NSA z 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 1258/18). Nie kształtuje ono w sposób bezpośredni praw pacjenta ani sytuacji prawnej podmiotu leczniczego. Dopiero postępowania zainicjowane wnioskami RPP i żądaniami mogą zakończyć się rozstrzygnięciem innych organów, które mogą podlegać zaskarżeniu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości aprobuje to stanowisko, wobec czego, mając na uwadze treść art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nakazującego odrzucić skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, należało orzec, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.