VII SA/Wa 1352/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Asesor WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A Z na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2004 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) czerwca 2004r znak: (...), na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa po przeprowadzeniu na wniosek T S postępowania mającego na celu ocenę zgodności z prawem decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2003r, Nr (...) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) września 2002r, Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie robót budowlanych przy realizacji budynku mieszkalnego położonego na działce nr ew. (...) przy ul. (...) w (...) stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz nieważność poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...). W uzasadnieniu podał, iż organy nadzoru budowlanego umarzając na podstawie art. 105 kpa postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy realizacji budynku mieszkalnego uznały za nieistotne w rozumieniu art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. z 2003r, Nr 207 z późn zm ) odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na usytuowaniu projektowanego obiektu w odległości mniejszej niż 1,5m. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego "uwarunkowania dotyczące lokalizacji planowanego obiektu budowlanego, czyli jego usytuowania w terenie winny być ściśle przestrzegane, a odstępstwo w tym zakresie nie może być postrzegane jako nieistotne". Ponadto "organy nie uwzględniły również, że planowana inwestycja została usytuowana w minimalnej wymaganej odnośnymi przepisami ( Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie- Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002r, Nr 75, poz 690 z późn zm ) odległości od granicy działki sąsiadującej czyli 1,5m. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego "poza sferą rozważań orzekających organów pozostała również kwestia zaprojektowanych i zrealizowanych już okapów dachu nowo powstającego budynku, których wysięg poza lico ściany w kierunku działki skarżącej osiągnął wartość – wg protokołu kontroli- 70cm ( w miejsce projektowanych 60 cm). W sytuacji zmniejszenia odległości pomiędzy projektowanym budynkiem, a ogrodzeniem do 80 cm w istocie jak zarzuca skarżąca, wody opadowe mogą przedostawać się poza ogrodzenie". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał również, iż przepis art. 105 kpa ma zastosowanie tylko w przypadku bezprzedmiotowości postępowania co w niniejszej sprawie nie wystąpiło. W opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, kontrolowana decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego "zapadła z rażącym naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa na podstawie którego została wydana, a także art. 105 § 1 kpa, co wyczerpuje przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2004r znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2004r. Zdaniem organu "przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z dnia 15 czerwca 2003r, Nr 75, poz 690 z późn zm ) w zakresie usytuowania budynku na działce budowlanej, mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W związku z tym, wyznaczone nimi odległości nie mogą być w żadnym przypadku modyfikowane". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał też, iż podnoszone przez A Z "okoliczności mające potwierdzać, że zrealizowany budynek mieszkalny nie będzie powodować uciążliwości dla właściciela nieruchomości sąsiedniej nie mają znaczenia w sytuacji gdy zostały naruszone ściśle określone prawem normy dotyczące usytuowania budynku względem granicy sąsiedniej nieruchomości". Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A Z. Zaskarżonej decyzji zarzuca brak ustosunkowania się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a mianowicie, iż realizowany budynek posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy działki sąsiedniej, nie spowoduje zalewania budynku sąsiadki z uwagi na ukształtowanie terenu ze spadkiem w kierunku drogi, odległość budynku od granicy działki wynosi od 117- 120 cm oraz zarzutu dotyczącego nieodpowiedniego stanu technicznego budynku sąsiadki. Skarżąca uważa, iż "pojęcie istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę należy do sfery uznania organu administracyjnego i tym samym rodzaj odstępstwa ( istotne, nieistotne ), ocenia właściwy organ administracji na zasadzie umotywowanego swobodnego uznania". Skarżąca twierdzi, iż w granicach uznania administracyjnego organy nadzoru budowlanego podjęły prawidłową decyzję o umorzeniu postępowania, a interpretacja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odnośnie pojęcia istotnego odstąpienia jest nieuprawniona i naruszająca przepisy Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiotem postępowania nadzorczego prowadzonego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 156-158 kpa była decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr 1138/03 z dnia 30 maja 2003r i ustalenie czy została wydana z wadami o których stanowi art. 156 § 1 kpa. Badając treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu Naczelny organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, iż kontrolowana decyzja zapadła z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa na podstawie którego została wydana, a także art. 105 § 1 kpa, co wyczerpuje przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zakończenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) postępowania administracyjnego przez wydanie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy realizacji budynku mieszkalnego w sposób rażący naruszyło dyspozycję art. 105 § 1 kpa. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Otóż taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Postępowanie w sprawie prowadzonych robót budowlanych zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na wniosek T S, która miała przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa i nie zrezygnowała z dochodzenia swych praw, a ponadto rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej ( pozytywnej bądź negatywnej ) miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. T S domagając się wszczęcia postępowania podnosiła zarzut zbyt bliskiego usytuowania wznoszonego budynku w stosunku do granicy jej działki oraz zalewanie ściany jej budynku poprzez wody spływające z dwuspadowego dachu inwestora. Oba organy nadzoru budowlanego co ustalił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrzyły jedynie sprawę usytuowania budynku, uznając, iż odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na usytuowaniu projektowanego obiektu w odległości mniejszej niż 1,5m nie jest istotne. Prawidłowa jest ocena Naczelnego organu nadzoru budowlanego, iż organy nadzoru budowlanego nie uwzględniły, że planowana inwestycja została usytuowana w minimalnej wymaganej przepisami odległości i każde nawet najmniejsze pomniejszenie tej odległości wymagało zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych. Słusznie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że przepisy Prawa budowlanego oraz aktów wykonawczych do tej ustawy mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane ( wyrok NSA z dnia 17.05.1999r, sygn.akt. IV S.A. 978/97 ). W tej sytuacji każde odstępstwo od decyzji o pozwoleniu na budowę naruszające przepisy w zakresie warunków technicznych i usytuowania obiektu budowlanego należy uznać za istotne ( wyrok NSA z dnia 09.08.2001r, S.A./Bk 494/01, wyrok NSA z dnia 25.04.2002r, II S.A./Kr 1355/98 ). W toku całego postępowania T S konsekwentnie wykazywała negatywne skutki dla jej budynku wynikające z dokonanych odstępstw, jednakże te okoliczności zostały zupełnie zignorowane co prawidłowo podniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Należy podzielić stanowisko Naczelnego organu nadzoru budowlanego, iż "poza sferą rozważań orzekających organów pozostała również kwestia zaprojektowanych i zrealizowanych już okapów dachu nowo powstającego budynku, których wysięg poza lico ściany w kierunku działki skarżącej osiągnął wartość – według protokołu kontroli 70 cm ( w miejsce projektowanych 60 cm ), co jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji "w sytuacji zmniejszenia odległości pomiędzy projektowanym budynkiem, a ogrodzeniem do 80cm w istocie jak zarzuca skarżąca, wody opadowe mogą przedostawać się poza ogrodzenie, generując uwidocznione w załączonym do akt sprawy materiale zdjęciowym skutki, o których mowa tak we wniosku, jak i uzupełniającym go piśmie ( pęknięcia ścian, podmycie fundamentów, zniszczenie tynków itp. )". Umorzenie zatem, przez Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w (...) postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowiło rażące naruszenie art. 105 § 1 kpa oraz naruszało interes T S. Już z tej właśnie przyczyny, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobligowany był do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do merytorycznego rozstrzygnięcia. Utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez organ odwoławczy powoduje, iż wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności dotknięta jest również decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, iż rażące naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 105 § 1 kpa wyczerpuje przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz 1270 ), skargę oddalił.