VII SA/Wa 1352/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K.D. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wójt Gminy S. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. działając na podstawie art. 5 pkt 16 lit. m ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczegółowych pomiędzy organa gminy a organa administracji rządowej, oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34 poz. 198 i 253) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 107 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 poz. 414 ze zm.) - nakazał K.D. wykonanie określonych czynności w rozbudowywanym budynku mieszkalnym przy ul. [...] we wsi B., polegających na wykonaniu ściany zewnętrznej od strony sąsiada ponad piwnicą i ocieplenie jej w ten sposób, aby zachować przepisową odległość od granicy działki – 3m przyjmując stan wykończeniowy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż inwestor wybudował część piwniczną rozbudowywanego budynku z odstępstwem od projektu w zakresie odległości od granicy działki, która to odległość została zmniejszona z 3m do 0,18-0,28m. Ściana budynku ponad piwnicą posadowiona jest w odległości 3m od granicy działki w związku z czym zmniejszenie odległości w poziomie piwnicy nie utrudni zagospodarowania sąsiedniej działki i będzie jedynie nieistotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji wniósł właściciel sąsiedniej działki – S.D. W uzasadnieniu wskazał, iż nie był poinformowany o fakcie wydania pozwolenia na rozbudowę domu. Wniósł o wstrzymanie prac budowlanych i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wykonanych fundamentów i usytuowanie budynku zgodnie z przepisami tj. w odległości 4m od granicy działki. Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2009r. działając na podstawie art. 138§2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) i art. 83 ust. 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem prawa materialnego. Stwierdził, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowiącym podstawę prawną decyzji nr [...], organ nadzoru budowlanego przed upływem 2 miesięcy od wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego ma obowiązek wydać decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności celem doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając jednocześnie termin ich wykonania. W niniejszej sprawie organ nie wydał postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w trybie art. 50 Prawa budowlanego, do czego zobowiązuje procedura postępowania naprawczego. Dodatkowo organ wskazał, iż w zaskarżonej decyzji brak jest wskazania terminu wykonania obowiązku, co stanowi wadę kwalifikującą decyzję do jej wyeliminowania z porządku prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł inwestor – K. D. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż wydana przez organ I instancji decyzja uwzględniła w pełni jego wniosek o doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem. Wskazał również, iż budowa w zakresie stanu surowego zamkniętego i zadaszenia została zakończona i była realizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Wójta Gminy S. nr [...]. Uznał, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwoliłby na zakończenie sprawy, a nie jej przekazanie do ponownego rozpoznania. Nadmienił, iż od momentu wniesienia odwołania do jego rozpoznania minęło 11 lat. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do powyższego uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145§1 pkt 1 cyt. ustawy). Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przepis art. 138 § 2 kpa stanowi swego rodzaju wyłom w przyjętej w kodeksie konstrukcji postępowania odwoławczego, którego celem jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy. Dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej ograniczona jest więc tylko do sytuacji wyjątkowych, gdy nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w ogóle lub w znacznej części. W pozostałych przypadkach organ odwoławczy powinien podjąć decyzję merytoryczną rozstrzygającą sprawę. Wydając decyzję na podstawie art. 138§2 kpa organ odwoławczy winien przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w przepisie, a ponadto jego obowiązkiem jest wykazanie, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 kpa, umożliwiającego organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji. W niniejszej sprawie orzekając po 11 latach organ odwoławczy obowiązany był przede wszystkim ustalić czy i w jakim zakresie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych w sprawie, a następnie stosownie do poczynionych ustaleń wydać decyzję merytoryczną na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przepisów. Nie jest do zaakceptowania, w okolicznościach niniejszej sprawy, stanowisko organu odwoławczego, który bez wykazania zaistnienia przesłanek z art. 138§2 kpa uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wskazał, aby postępowanie wyjaśniające, które przeprowadził organ pierwszej instancji było wadliwie, czy też niekompletne. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wskazał, w jakim zakresie Wójt Gminy S. nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, ani też dlaczego ocenia to postępowanie jako nie wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie wyjaśnił także, dlaczego nie skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 136 kpa i nie przeprowadził postępowania uzupełniającego bądź nie zlecił jego przeprowadzenia organowi I instancji. Należy podkreślić, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 jest niedopuszczalna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie II wyroku uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.