VII SA/Wa 1357/17
WyrokWSA w Warszawie2018-07-31
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Karolina Kisielewicz, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz brakiem wniosku od jednego z inwestorów, może zostać uznana za dotkniętą rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności po upływie ponad 17 lat od jej wydania?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz brakiem wniosku od jednego z inwestorów, nie może zostać uznana za dotkniętą rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności po upływie ponad 17 lat od jej wydania. Kluczowe dla oceny rażącego naruszenia prawa są nie tylko oczywistość naruszenia, ale także jego skutki społeczno-gospodarcze, które w przypadku długotrwałego funkcjonowania decyzji w obrocie prawnym i braku negatywnych konsekwencji, nie uzasadniają jej wzruszenia.Stan faktyczny
A. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz brak zgody wszystkich współwłaścicieli. Wojewoda uchylił decyzję Burmistrza i odmówił stwierdzenia nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy decyzję Wojewody, uznając naruszenia przepisów, ale nie w stopniu rażącym, biorąc pod uwagę upływ ponad 17 lat od wydania decyzji. WSA w Warszawie oddalił skargę A. W., podzielając stanowisko GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz, sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. K. i J. K., reprezentowanych przez adwokata S. K., od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2016 r., znak: [...], - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...].
Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy w [...] decyzją z [...] grudnia 1999 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i J. K.pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na działkach o nr ewid. [...] i [...] w D. przy ul. B..
Pismem z [...] marca 2015 r. A. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...]. We wniosku podniosła, że ww. decyzja została wydana z naruszeniem: art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 41, art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego; art. 79, art. 199 Kodeksu cywilnego; art. 231, art. 270 § 1 Kodeksu karnego; przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Podkreśliła, iż inwestorzy nie byli współwłaścicielami działki o nr ewid. [...] oraz nie posiadali zgody wszystkich współwłaścicieli tej działki na realizację tej inwestycji. Wnioskodawczyni zwróciła również uwagę na trwające sprawy sądowe w zakresie nabycia praw do spadku do nieruchomości o nr ewid. [...].
Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 104 § 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), stwierdził nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że badana decyzja o pozwoleniu na budowę rażąco narusza art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. nr 89, poz. 414 ze zm.), bowiem inwestor nie wykazał prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane; oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d Prawa budowlanego w związku z § 36 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.), obowiązujących w dniu wydania badanej decyzji, ponieważ projekt budowany nie przewidywał budowy szczelnego zbiornika bezodpływowego do odprowadzania ścieków.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] z [...] września 2016 r., znak: [...], wnieśli w terminie B. K. i J. K., reprezentowani przez adwokata S. K..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu ww. odwołania, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] września 2016 r. w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczym podał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności takich rozstrzygnięć może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w k.p.a. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a.
Organ II instancji podał, że jedną z kwalifikowanych wad prawnych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Rażące naruszenie prawa, to takie naruszenie, którego charakter powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2004 r. sygn. akt IV SA 3763/02, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92). Wskazał, że z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje nie tylko oczywistość naruszenia prawa, ale również ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Utożsamianie zatem pojęcia rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. O "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 listopada 1999 r. sygn. akt V SA/876/99, oraz z 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92). Jednocześnie rażąca wadliwość decyzji nie może być domniemywana (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 marca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1973/11).
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U z 1994 r. nr 89, poz. 414, ze zm., według stanu na 28 grudnia 1999 r.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony wyłącznie przez J. K., podczas gdy kontrolowana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...], została wydana na rzecz J. K. oraz B. K.. W związku z tym ustaleniem należy ocenić, że organ stopnia podstawowego udzielając pozwolenia na budowę na rzecz osoby, która nie złożyła wniosku, naruszył art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem, które nie może być prowadzone bez wniosku.
Następnie organ drugiej instancji wskazał, że J. K. do wniosku z [...] grudnia 1999 r. o pozwolenie na budowę dołączył kopię decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 1999 r. nr [...], znak: [...], ustalającej J. K. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działek nr ewid. [...],[...],[...] i [...]. W aktach sprawy organu stopnia podstawowego znajduje się również kopia aktu notarialnego z [...] lipca 1999 r., z którego wynika, że J. K.został ustanowiony pełnomocnikiem I. M. do dokonania darowizny, na samego siebie, udziału nabytego przez I. M. nieruchomości nr ewid. [...] i [...]. Do ww. wniosku inwestor dołączył oświadczenie z [...] października 1999 r., z którego wynika, że A. B., Ł. A., K. B., B. M., Z. B. i G. C. wyrażają zgodę na budowę budynku jednorodzinnego na przedmiotowej działce nr ewid. [...] położonej w D. przy ul. B.. W aktach organu stopnia podstawowego znajduje się również kopia ww. oświadczenia z [...] października 1999 r., opatrzona oryginalnym podpisem J. O.. Inwestor przedłożył także oświadczenie z [...] października 1999 r. o niewniesieniu zastrzeżeń do projektowanej inwestycji złożone przez A. B., Ł. A., K. B., J. O., B. M., Z. B., G. C., A. M..
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, złożone przez J. K. przy wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dokumenty nie uprawniają do stwierdzenia, że wykazano prawa do dysponowania działkami nr ewid. [...] oraz [...] na cele niniejsze inwestycji. Nie przedłożono jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby prawo do dysponowania działką nr ewid. [...] (ww. oświadczenia dotyczyły wyłącznie działki nr ewid. [...]). Oświadczenia z [...] października 1999 r. nie może być uznane za dokument potwierdzający prawo do dysponowania przez inwestorów działką nr ewid. [...], bowiem nie wynika z niego, aby wskazane wyżej osoby były współwłaścicielami ww. nieruchomości nr ewid. [...]. Ponadto, oświadczenie z [...] października 1999 r. nie zostało podpisane przez jedną ze wskazanych w nim osób – M. K..
Mając na uwadze powyższe ustalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w analizowanej sprawie miało miejsce naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 61 § 1 k.p.a., jednak nie w stopniu uzasadniającym przyjęcie, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Jak bowiem wskazano wyżej, o tym czy dane naruszenie ma charakter kwalifikowany decydują m.in. skutki społeczno-gospodarcze stwierdzonego naruszenia.
Oceniając skutki społeczno-gospodarcze wskazanego wyżej naruszenia - art. 61 § 1 k.p.a. organ podał, że z dokumentacji projektowej wynika, iż inwestorami są B. K. i J. K.. Co więcej z akt sprawy nie wynika, aby B.K. kwestionowała wydanie kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę na jej rzecz, pomimo braku jej wniosku. Trudno zatem dopatrywać się szczególnie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych tego rodzaju uchybienia.
Dokonując natomiast oceny skutków społeczno-gospodarczych naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego organ II instancji podał, że jak wynika z treści Księgi Wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], IX Wydział Ksiąg Wieczystych w dniu wydania spornej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...], jak również aktualnie, B. K. i J.i K. przysługuje prawo własności działki inwestycyjnej nr ewid. [...]. Tym samym niewykazanie przez inwestorów prawa do dysponowania tą działką na cele budowlane z całą pewnością nie wywołuje skutków społeczno - gospodarczych, które należałoby uznać za negatywne w stopniu obligującym do wzruszenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jakkolwiek inwestorzy nie wykazali tytułu prawnego do działki nr ewid. [...], to jednak materiał dowodowy wskazuje, że tytuł ten przysługiwał im w dacie wydania decyzji i przysługuje im nadal.
Odnosząc się do niewykazania tytułu prawnego do działki nr ewid. [...] organ wskazał, że w kopii wypisu z rejestru gruntów dla działki nr ewid. [...] na dzień [...] listopada 1999 r., brak jest informacji o numerze księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości jak również informacji o osobach władających ww. działką nr ewid. [...]. Z posiadanej dokumentacji nie wynika też, aby ww. nieruchomość inwestycyjna miała aktualnie założoną księgę wieczystą.
Na dzień [...] grudnia 1999 r. w ewidencji gruntów jako właściciele działki nr ewid. [...] widnieli A. B., M. K., A. B., I. M., F. B., T. B., W. C. i P. B. (syn P. i F.), co wynika z kopii zaświadczenia Prezydenta [...] z [...] grudnia 2015 r., znak: [...], przesłanej przy piśmie A. W. z [...] stycznia 2016 r.).
Na dzień wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę spadkobiercami po zmarłych J. i J. B. właścicielach działki nr ewid. [...] i [...] (zob. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 2000 r. sygn. akt [...]) byli M. K., I. M., W.C., P. B. (syn P. B.) (zob. postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] maja 1970 r. sygn. akt [...], postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 1992 r. sygn. akt [...]), K. B., B.M., G. C., Z. B. (postanowienie Sądu Rejonowego z [...] z [...] czerwca 2000 r. sygn. akt [...]), A.B., Ł. A. (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 1992 r. sygn. akt [...]), J. O. (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] października 1992 r. sygn. akt [...]).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że na realizację spornej inwestycji inwestorzy winni uzyskać dodatkowo zgodę W. C., I. M., P. B. i M.K.. Niemniej jednak, oceniając skutki społeczno-gospodarcze naruszeń (art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w zakresie braku prawa do dysponowania działką nr ewid. 19/1, oraz art. 61 § 1 k.p.a. w zakresie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na rzecz podmiotu, który nie złożył wniosku) należy mieć na uwadze, że od dnia wydania kontrolowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...], upłynęło ponad 17 lat.
W ocenie organu II instancji nie jest uzasadnione stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia po upływie ponad 17 lat funkcjonowania w obrocie prawnym. W szczególności gdy ww. pozwolenie na budowę nie było kwestionowane przez ówczesnych współwłaścicieli działki nr ewid. [...]. W tych okolicznościach wyeliminowanie decyzji o pozwoleniu na budowę pozostawałoby w sprzeczności z fundamentalną zasadą pewności obrotu, która powinna być tym silniej respektowana im dłuższa jest w danej sferze życia perspektywa czasowa podejmowanych działań (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 lutego 2001 r., sygn. akt K 27/00, OTK ZU 2001/2/29; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2000 r., sygn. akt P 3/00, OTK ZU 2000/5/138) oraz naruszałoby elementarne poczucie sprawiedliwości (por. wyroki Sądu Najwyższego z 26 lipca 1991 r. sygn. akt I PRN 34/91; oraz z 5 sierpnia 1992 r. sygn. akt I PA 5/92). Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie także w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702). Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1603/14, wskazał, że wprawdzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13, skierowany jest do ustawodawcy, jednak nie może ujść uwadze, że ów upływ czasu, o którym mowa w tym orzeczeniu, musi być brany pod uwagę przy ocenie ww. skutków społeczno-gospodarczych, które wywołuje rozstrzygnięcie.
Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.
Jak wskazano wyżej J. K. przedłożył kopię decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 1999 r. nr [...], znak: [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania działek nr ewid. [...],[...],[...] i [...]. Zgodnie z ww. decyzją działki inwestycyjne nr ewid. [...] i [...] można zabudować budownictwem zagrodowym. Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 1999 r. nr [...], znak: [...], ustala linię zabudowy 8 m od krawędzi jezdni, a także obowiązek odprowadzania ścieków do zbiornika szczelnego bezodpływowego. Z analizy akt sprawy sporne przedsięwzięcie nie narusza w sposób rażący ustaleń ww. decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dotyczącym przeznaczenia terenu, jak również linii zabudowy.
Odnosząc się zaś do kwestii odprowadzania ścieków do szczelnego zbiornika bezodpływowego organ odwoławczy wskazał, że z analizy projektu zagospodarowania terenu spornej inwestycji nie wynika, aby przewidziano szczelny zbiornik bezodpływowy do odprowadzania ścieków. W opisie technicznym znajduje się jednak informacja, że w ramach instalacji przewidywana jest "instalacja kanalizacyjna z odprowadzaniem do szamba, bądź ekologiczna mini oczyszczalnia. Alternatywnym rozwiązaniem może być przepompowywanie ścieków do sieci miejskiej" (zob. opis techniczny pkt 6 lit. b).
Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że skoro projekt budowlany nie przewiduje lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe, to kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego. Ponadto wskazał, że zatwierdzony kontrolowaną decyzja o pozwoleniu na budowę projekt budowlany nie zawiera tzw. projektów branżowych (instalacje). Powyższe uchybienia nie stanowią jednak rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z uwagi na znaczy, przeszło 17 letni, upływ czasu od dnia wydania ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., znak: [...]. Jak bowiem wskazano wyżej stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia po upływie ponad 17 lat od funkcjonowania decyzji w obrocie prawnym, pozostawałoby w opozycji do zasady pewności obrotu, która powinna być tym silniej respektowana, im dłuższa jest w danej sferze życia perspektywa czasowa podejmowanych działań. Ponadto, w aktualnym stanie prawnym realizacja instalacji elektrycznych, c.o., oraz zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m³, czy też przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę, co należy uwzględnić przy ocenie wagi stwierdzonego w tym zakresie naruszenia.
Mając na uwadze powyższe wskazania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że kontrolowana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...], nie narusza w sposób rażący ustaleń ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 1999 r. nr [...], znak: [...].
Następnie organ podniósł, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c) Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Sporna inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego parterowego, podpiwniczonego z poddaszem użytkowym oraz realizacji oczka wodnego. Stosownie do § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 140 ze zm.), zasadą jest sytuowanie budynków od granicy z sąsiednimi działkami w odległości co najmniej 4 m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi oraz w odległości 3 m dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów. Jak wynika z akt sprawy (odległości zwymiarowane na projekcie zagospodarowania terenu - kopii mapy zasadniczej - stanowiącego załącznik do kontrolowanej decyzji) sporny budynek usytuowany jest w odległości 4 m od granic z działką nr ewid. [...] oraz w odległości 4 m od granicy z działką nr ewid. [...].
Odnosząc się do zarzutów wniosku organ wskazał, że ocenie w przedmiotowej sprawie podlega wyłącznie inwestycja w jej zaprojektowanym kształcie nie zaś zrealizowanym. Ponadto, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest organem właściwym do oceny prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy, jak również decyzji zezwalającej na wyłączenie działek z produkcji rolnej.
Powołując się na przedstawioną jak powyżej ocenę kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] września 2016 r., znak: [...], w całości i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...].
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], wniosła A. W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy.
W uzasadnianiu skargi skarżąca podniosła, że badana decyzja o pozwoleniu na budowę rażąco naruszyła: art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d Prawa budowlanego w zw. z § 36 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Z 1999 r. Nr 15. Poz. 140 ze zm.). Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Kontrolowana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z [...] grudnia 1999 r., znak: [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną, zasadnie została oceniona jako ta, która nie jest dotknięta żadną z wad nieważnościowych przewidzianych w zamkniętym katalogu art. 156 § 1 k.p.a. , w tym wadą rażącego, zatem kwalifikowanego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują bowiem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja.
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Taki stan nie zaistniał w decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym. Jak wyjaśniono powyżej nie doszło do oczywistego naruszenia ww. przepisu prawa. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Organ drugiej instancji zasadnie dostrzegł naruszenia przepisów prawa, którymi obarczona jest kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę, ale również prawidłowo odmówił im przypisania wady kwalifikowanej - rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji w wyczerpujący sposób omówił te okoliczności.
Sąd podziela stanowisko organu drugiej instancji - dostrzeżone naruszenia nie stanowią rażącego naruszenia prawa, bowiem nie wywołują skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
I tak, z dokumentacji projektowej jednoznacznie wynika, że inwestorami są B. K. i J. K.. B. K. nigdy nie kwestionowała wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę na jej rzecz, pomimo braku jej wniosku. Zatem naruszenie art. 61 § 1 k.p.a., związane z brakiem jej wniosku o wydanie decyzji, nie może zostać zakwalifikowana jako wada rażącego naruszenia prawa. Organ II instancji, dokonując oceny skutków społeczno-gospodarczych naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, prawidłowo dostrzegł potrzebę uwzględnienia treści Księgi Wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], IX Wydział Ksiąg Wieczystych według stanu z dnia wydania kontrolowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] tj. [...] grudnia 1999 r., znak: [...], jak również aktualnego. B. K. i J. K. przysługiwało i przysługuje prawo własności działki inwestycyjnej nr ewid. [...]. Tym samym niewykazanie przez inwestorów prawa do dysponowania tą działką na cele budowlane z całą pewnością nie wywołuje skutków społeczno - gospodarczych, które należałoby uznać za obligujące do wzruszenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do niewykazania tytułu prawnego do działki nr ewid. [...] organ zasadnie miał na uwadze, że brak jest informacji o numerze księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości, jak również informacji o osobach władających działką nr ewid. [...] oraz nie wiadomo by ww. nieruchomość inwestycyjna miała aktualnie założoną księgę wieczystą.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził, że na realizację spornej inwestycji inwestorzy winni uzyskać oprócz przedstawionych dokumentów, dodatkowo zgodę W. C., I. M., P. B. i M. K.. Oceniając skutki społeczno-gospodarcze stwierdzonych powyżej naruszeń organ prawidłowo uwzględnił jednak to, że upłynęło ponad 17 lat spokojnego pozostawania decyzji w obrocie prawnym. Pozwolenie nie było nigdy kwestionowane przez ówczesnych współwłaścicieli działki nr ewid. [...]. Sąd podziela stanowisko organu - stwierdzone w ww. zakresie uchybienie nie może skutkować wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, nie ma podstaw do oceny, że stanowi ono rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Sąd w pełni podziela również stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - sporne przedsięwzięcie nie narusza w sposób rażący ustaleń decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dotyczącym przeznaczenia terenu jak również linii zabudowy.
Należy zgodzić się z organem II instancji, że projekt budowlany niniejszej inwestycji nie przewiduje lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe, zatem kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego.
Ponadto, zatwierdzony kontrolowaną decyzja o pozwoleniu na budowę projekt budowlany nie zawiera tzw. projektów branżowych (instalacje). Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powyższe uchybienia nie uznał jednak za wady kwalifikowanej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Za trafnością takiej oceny przemawia bowiem nie tylko znaczny, bo 17 – letni upływ czasu do wydania decyzji, ale i to, że w aktualnym stanie prawnym realizacja instalacji elektrycznych, c.o., oraz zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m³, czy też przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę, co należy uwzględnić przy ocenie wagi stwierdzonego w tym zakresie naruszenia. Także wbrew zarzutom skargi, kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie narusza w sposób rażący art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d Prawa budowlanego w zw. z § 36 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Główny inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył zasad postępowania administracyjnego opisanych w art. 77 i art. 80 k.p.a. Uwzględnił w sprawie wszystkie okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło