VII SA/Wa 1358/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi [...] Telekomunikacyjnej S.A. w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] Telekomunikacyjnej S.A. w R. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. i I. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. pozwolenia na budowę pawilonu wejściowego z windą na terenie działki położonej przy ul. W. w R.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że analiza map opisujących plan zagospodarowania inwestycji prowadzi do stwierdzenia, że część planowanej inwestycji - poszerzenie wewnętrznej drogi pożarowej, zieleń towarzyszącą oraz część kanalizacji sanitarnej wraz ze studzienką zaprojektowano na terenie działki nr ew. [...], która nie należała do inwestora. Działka ta w dniu wydania weryfikowanej decyzji Prezydenta Miasta [...], a więc w dniu [...] czerwca 1999 r. stanowiła przedmiot użytkowania wieczystego [...] S.A. w R., a od dnia [...] lutego 2001 r. znajduje się w wieczystym użytkowaniu K. i I. L.. Zdaniem organu - wobec tego, iż z akt sprawy nie wynika, aby inwestor wykazał swoje prawo do dysponowania działką nr [...]– należy uznać, iż w części dotyczącej tej działki decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. rażąco narusza art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż w aktach sprawy brak jest uzgodnienia projektu budowlanego z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dobudowę projektowanego obiektu (o powierzchni 246 m2 składającego się z parterowego pawilonu z hallem wejściowym, zespolonym z pięciokondygnacyjną wieżą) do hali (czterokondygnacyjnej w części usługowej socjalno-administracyjnej i parterowej w części produkcyjnej) należy uznać za rozbudowę budynku produkcyjnego i usługowego o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2 , wobec czego, stosownie do § 4 ust. 1 pkt 5 lit. a i § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 marca 1999 r. w sprawie zakresu, trybu i zasad uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, wymaga ona uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. W ocenie organu brak dokonania tych uzgodnień spowodował, iż budynek hali od strony działki nr [...] pozbawiony jest drogi pożarowej. Z tych względów zdaniem organu decyzja Prezydenta Miasta [...] rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego w związku z § 4 ust. 1 pkt 5 lit. a i § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 marca 1999 r. w sprawie zakresu, trybu i zasad uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu K. i I. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. zarzutów co do sfałszowania zgromadzonych w rozpatrywanej sprawie map, stanowiących załączniki do decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz do decyzji o pozwoleniu na budowę organ podniósł, iż zarzuty te nie mogą być badane w trakcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, lecz stanowią przesłankę wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła [...] S.A. w R., zarzucając jej: obrazę art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 kpa; naruszenie art. 107 kpa poprzez brak powołania materialnoprawnej podstawy wydania decyzji; naruszenie art. 156 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 16 kpa przez stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę po pełnym zrealizowaniu inwestycji. Skarżący podniósł, iż organ przy rozpatrywaniu sprawy przyjął stan faktyczny, który powstał dopiero kilka lat po wydaniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, wskazując, iż w dacie wydawania tej decyzji istniała wyraźna droga pożarowa spełniająca wymagania określone przepisami prawa, przebiegająca wzdłuż dłuższego boku budynku od strony wejść do klatek schodowych na działce [...]. Działka nr [...] została jednakże w 2001 r. sprzedana przez Syndyka [...] S.A. [...], skarżący zostali pozbawieni drogi pożarowej po odgrodzeniu przez K. i I. L. w/w działki od działki skarżącego. W związku z tym zaistniała konieczność zaadaptowania istniejącej drogi komunikacyjnej na drogę pożarową. W trakcie kontroli przeprowadzonej przez Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej stwierdzono, iż droga ta spełnia wymagania drogi pożarowej dla budynku administracyjno-produkcyjnego w zakresie operacyjnego przygotowania zakładu do działań ratowniczo-gaśniczych. Skarżący zarzucił ponadto organowi, iż ten nie wyjaśnił, w czym upatruje rażącego naruszenia prawa przez decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste i oczywistość tą właściwy organ ma obowiązek wykazać. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy naruszył art. 156 kpa i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Jako jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. udzielającej pozwolenia na budowę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał brak tytułu prawnego inwestora do nieruchomości nr [...] położonej w R.. Tymczasem z akt sprawy bezspornie wynika, iż wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę pawilonu wejściowego z windą dotyczył jedynie działek nr [...] i [...]. W odniesieniu do tych działek [...] S.A. (obecnie [...] S.A. w R.) wykazała swój tytuł prawny, przedkładając akt notarialny, z którego wynika, iż w 1995 r. inwestor nabył prawo użytkowania wieczystego w/w nieruchomości. Skoro wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę obejmował działki nr [...] i [...] (i tylko w odniesieniu do tych działek udzielono pozwolenia na budowę), zupełnie niezrozumiały jest zarzut organu, iż pozwolenie na budowę rażąco narusza art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z uwagi na niewykazanie prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. W ocenie organu odwoławczego decyzja Prezydenta Miasta [...] rażąco narusza ponadto art. 35 ust. 1 pkt 2 i art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, które to przepisy nakładały na organ obowiązek sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a w razie stwierdzenia naruszeń zobowiązywały organ do nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, natomiast po jego bezskutecznym upływie – do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotową inwestycję należy uznać za rozbudowę budynku produkcyjnego i usługowego o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2 , wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę, wobec czego, stosownie do § 4 ust. 1 pkt 5 lit. a i § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 marca 1999 r. w sprawie zakresu, trybu i zasad uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, wymaga ona uprzedniego uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Tymczasem wyjaśnienia wymaga, że wydanie decyzji bez uprzedniego uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, czego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zdaje się nie dostrzegać. Tak więc nawet gdyby przyjąć, iż w przedmiotowym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę brak jest wymaganego przepisami prawa uzgodnienia, to fakt ten i tak nie mógłby stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a możnaby jedynie rozważać możliwość wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, iż przesłanki stosowania każdego z przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych nie mogą być stosowane zamiennie bądź łącznie w ramach jednego nadzwyczajnego postępowania. Wskazać ponadto należy, że bezprzedmiotowe było badanie przez organ odwoławczy kwestii lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Jej granice określone były w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] marca 1999 r., teren zabudowy określono w niej jako działki nr [...] i [...]. Tych działek dotyczył wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę i w odniesieniu do tych nieruchomości udzielone zostało pozwolenie na budowę (i tylko na tych nieruchomościach zrealizowana została przedmiotowa inwestycja, co przyznał w trakcie rozprawy I. L., inicjator postępowania nieważnościowego, stwierdzając, że nie narusza ona granic działki nr [...]). Podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r., obowiązującej w dniu wydania badanej w trybie nadzoru decyzji, warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w decyzji wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Organ ten jest bezwzględnie związany ustalonymi w niej warunkami i dopóki decyzja ta nie zostanie wzruszona i pozostaje w obrocie prawnym nie może rozstrzygnąć wbrew jej treści (por. wyrok NSA z 4 stycznia 1999 r. IV SA 2044/96 LEX Nr 46693). W dacie wydawania przez Prezydenta Miasta [...] decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, a więc w dniu [...]czerwca 1999 r., decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 1999 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji nie była zakwestionowana. Wprawdzie, jak wynika z informacji udzielonych przez I. L., uczestnika postępowania, decyzja ta w 2005 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, jednakże fakt ten nie mógłby również stanowić podstawy stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. lecz możliwe byłoby jedynie wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 kpa,. Jedyne trafne spostrzeżenia organu odwoławczego odnoszą się do zarzutów I. i K. L. dotyczących sfałszowania map znajdujących się w aktach sprawy. Zarzuty sfałszowania dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne rzeczywiście mogłyby być badane jedynie w postępowaniu wznowieniowym. Biorąc pod uwagę powyższe należy podzielić pogląd organu I instancji, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 1999 r. nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, obligujących organ do usunięcia wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów naruszenie przez organ odwoławczy art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie II wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.