VII SA/Wa 1361/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. J. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania komisji orzekającej w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu lekarza postanawia: odmówić G. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. G. J. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródłem jej utrzymania są dochody z umowy o pracę w wysokości 3499 zł brutto. Skarżąca wskazała, że aktualnie zamieszkuje dom o powierzchni 120 m2 (spadek po rodzicach), posiada działkę o powierzchni 1500 m2 również w spadku po rodzicach. Skarżąca posiada ponadto wspólnie z mężem dom o powierzchni 400 m2 i nieruchomość rolną (1,4 ha), przy czym, jak podkreśliła, aktualnie są w trakcie rozwodu. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek dla utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 ustawy, należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej, nie uzasadnia natomiast przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb. Informacje przedstawione w złożonym wniosku nie wskazują natomiast, aby skarżąca znajdowała się w takiej sytuacji. Jak bowiem wynika z wniosku dochód skarżącej wynosi 3499 zł brutto miesięcznie, przy czym nie ma ona innych osób na utrzymaniu. Zauważyć również trzeba, że wysokość wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Wysokość innych wpisów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. Okoliczności te pozwalają na stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie pozbawi skarżącej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym), a tylko wówczas jest możliwe przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).