VII SA/Wa 1361/20

WyrokWSA w Warszawie2021-02-02

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Grzegorz Antas, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca posiada interes prawny do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na hotel lub miejsce działalności gospodarczej, jeśli jej nieruchomość znajduje się w odległości większej niż 4 metry od granicy działki z przedmiotowym budynkiem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. Interes prawny wymaga indywidualnego, konkretnego i aktualnego związku z normą prawa materialnego, który może wpłynąć na sytuację prawną strony. W sytuacji, gdy nieruchomość skarżącej znajduje się w odległości większej niż 4 metry od spornego budynku, a zgłoszone przez nią wątpliwości miały charakter spekulatywny i nie potwierdzały obiektywnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej, nie można było uznać jej za stronę postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca H.M. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu ustalenia, czy budynek sąsiadów zmienił przeznaczenie i stał się hotelem lub miejscem działalności gospodarczej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie ma interesu prawnego, ponieważ jej nieruchomość znajduje się w odległości większej niż 4 metry od spornego budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących usytuowania budynku oraz brak rozpatrzenia wniosku o wyłączenie PINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2021 r. sprawy ze skargi H.M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia zażalenia H.M. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z [...] marca 2020 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) stwierdził, że w wyniku rozpatrzenia podania H.M. z [...] stycznia 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. postanowieniem z [...] marca 2020 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia na wniosek wnioskodawczyni postępowania w sprawie, jak określił przedmiot żądania organ, "ustalenia czy dom Państwa B. zmienił przeznaczenie i stał się hotelem i miejscem działalności gospodarczej". PINB wyjaśnił, że ustalenie powyższego zagadnienia wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, które można podjąć wyłącznie w toku formalnie wszczętego postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania należącego do G.J. i J.B. budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości A. przy ul.[...]. Organ w tejże sprawie jest jednakże zobowiązany uprzednio określić, czy wniosek o wszczęcie postępowania składa podmiot mający legitymację strony. PINB w tym kontekście podkreślić, że po przeanalizowaniu wniosku ustalił, iż wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w sprawie. Budynek mieszkalny zlokalizowany na terenie działki nr ew. [...] usytuowany jest w odległości większej niż 4 m od granicy z działką skarżącej. Oznacza to, że obszar oddziaływania budynku na działce przy ul. [...] nie wkracza na teren nieruchomości skarżącej. Pismem z 14 kwietnia 2020 r. H.M. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie PINB, wskazując, że posiada interes prawny w sprawie, a jej nieruchomość znajduje się o obszarze oddziaływania obiektu. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że organ nie uwzględnił § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), dalej: rozporządzenie MI. Podała, że fakt realizacji na sąsiedniej działce budynku ograniczył możliwość zagospodarowania jej działki. Zauważyła, że na utwardzonym terenie sąsiedniej działki odbywa się ruch pojazdów, który ma miejsce w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki. Pojazdy te zakłócają spokój i generują smog. Podniosła równocześnie, ze organ uchybił art. 24 § 3 k.p.a., albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane przez osobę, o wyłącznie której wystąpiła i jej wniosek nie został uprzednio rozpoznany. We wskazanym wyżej postanowieniu z [...] czerwca 2020 r. utrzymującym w mocy postanowienie [...] marca 2020 r. [...] WINB przywołał treść art. 61a § 1 k.p.a. i stwierdził, że kontrolowane postanowienie jest zgodne z prawem. Odwołując się do akt administracyjnych, [...]WINB wskazał, że właścicielami działki nr ew. [...] przy ul.[...], na której znajduje się sporny budynek są G.B. i J.B.. Natomiast wnioskodawczyni jest właścicielką działki nr ew.[...]. Sporny budynek znajduje się w odległości około 4,90 m od granicy z tą działką. Organ zauważył, że źródłem interesu prawnego lub obowiązku jest zawsze przepis prawa materialnego odnoszący się do sfery prawnej podmiotu i wywierający bezpośredni wpływ na sferę jego praw i obowiązków. Aby określony podmiot mógł być uznany za stronę postępowania administracyjnego musi istnieć przepis prawa materialnego wskazujący, że interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w przepisach prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić trzeba natomiast interes faktyczny polegający na tym, że dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Analiza art. 28 k.p.a. oraz przepisów p.b. w odniesieniu do obowiązku zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 p.b.) oraz obszaru oddziaływania spornego budynku, zdaniem [...]WINB, prowadzi do wniosku, że wnioskodawczyni posiada wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy objętej jej żądaniem z [...] stycznia 2020 r. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 17 października 2017 r. sygn. VII SA/Wa 259/17, interes prawny nie może wynikać z zainteresowania określonej osoby toczącym się postępowaniem, którego stronami są inne podmioty, ani nawet faktyczne skutki wynikające dla zainteresowanego z takiego toczącego się postępowania, ale nie znajdujące bezpośredniej podstawy w przepisach prawa. Zdaniem [...]WINB, organ I instancji słusznie wskazał, że działka wnioskodawczyni nie znajduje się w obszarze oddziaływania budynku zlokalizowanego na działce nr ew.[...], tym samym obiekt ten nie powoduje ograniczenia w korzystaniu z działki nr ew.[...]. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu, [...]WINB wyjaśnił, że organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [....] przy ul.[...], jednakże o podejmowanych czynnościach z urzędu nie musiał informować osób niemających interesu prawnego, w tym wnioskodawczyni. Zauważył również, że zarzuty zażalenia odnoszą się w głównej mierze do kwestii prawidłowości usytuowania budynku, a nie jego użytkowania i jako takie nie mogły mieć wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie [...]WINB z [...] czerwca 2020 r. złożyła H.M., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. W skardze przytoczyła treść zażalenia, wskazując, że nie zostało ono zrozumiane. Zaskarżone postanowienie, zdaniem skarżącej, jest wewnętrznie sprzeczne. Strona wskazała na położenie spornego budynku, podnosząc, że wkracza ona na teren jej nieruchomości za sprawą przepisów przeciwpożarowych. Zauważyła, że nie brała udziału w postępowaniu, w którym zostało wydane pozwolenie na budowę ww. budynku, jak też, że granica działek nigdy nie była wytyczona. Odnośnie do kwestii użytkowania budynku skarżąca wskazała, że wywołuje ono hałas różnego rodzaju i "smród spalin". Hałasy te pochodzą z pojazdów parkujących na posesji i z bardzo głośnych rozmów osób zajmujących się magazynowaniem i rozwożeniem towarów z garażu. Zdaniem skarżącej, prowadzenie rozmów handlowych, często przez telefon, narusza jej mir domowy, spokój i prywatność. Zauważyła również, że organ nie wypowiedział się w kwestii wniosku o wyłącznie PINB. W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z [...] czerwca 2020 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie [...] WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub też stwierdzenie jego nieważności. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Należy stwierdzić, że co do zasady organ administracji publicznej, na skutek podania żądającego wszczęcia postępowania powinien bądź wszcząć postępowanie w sprawie, nie przesądzając na tym etapie o zasadności zgłoszonego żądania i zakończyć je wydaniem decyzji (art. 104 § 1 i 2 k.p.a.), bądź odnieść się do tego żądania w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie to służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.). W takiej zatem sytuacji wnioskodawca ma możliwość poddania stanowiska organu kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej. Jeżeli chodzi o ustalenie istnienia po stronie wnioskodawcy legitymacji do żądania wszczęcia postępowania, to przyjąć, zdaniem Sądu, należy, że stroną postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku jest każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 28 k.p.a.). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zasadniczo do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między normą prawa materialnego a sytuacją prawną danego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Powszechnie przyjmuje się, że do przepisów prawa materialnego należą nie tylko przepisy p.b. oraz przytoczone przez skarżącą przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale z całą pewnością także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako aktu prawa miejscowego, przepisy z zakresu ochrony środowiska, a także przepisy prawa cywilnego o ochronie prawa własności. Te ostatnie to przepisy które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z jego nieruchomości oraz zakazują naruszania jego własności (art. 140 i art. 222 k.c.). Przymiot strony właściciela sąsiedniej nieruchomości w stosunku do działki inwestora może zatem wynikać z ochrony przysługującego mu prawa własności w związku z utrudnieniami w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Odległość i usytuowanie obiektu nie może samo przez się oznaczać, że obszar oddziaływania obiektu nie obejmuje nieruchomości sąsiedniej (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2018 r. sygn. II OSK 1366/16; wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r. sygn. II OSK 1204/13; wyrok NSA z 8 października 2014 r. sygn. II OSK 771/13). W treści zaskarżonego postanowienia legitymację skarżącej do wszczęcia postępowania [...] WINB prawidłowo powiązał z art. 28 k.p.a. Jakkolwiek błędnie swoją argumentację, podobnie jak organ I instancji, odniósł do rozważenia wyłącznie odległości od granicy działki, w jakiej znajduje się sporny budynek mieszkalny z garażem usytuowany na działce nr ew.[...], to sformułowany wniosek, iż należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie, zdaniem Sądu, odpowiada prawu. Jeżeli mieć na uwadze ogólne reguły przeprowadzenia oceny interesu prawnego wnioskodawcy na potrzeby zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., to w sytuacji zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek, w którym ma być prowadzona działalność usługowa, produkcyjna lub magazynowa, zdaniem Sądu, zasadą powinno pozostawać, że właściciel nieruchomości sąsiedniej powinien być stroną tego postępowania, jeżeli nowy sposób wykorzystania tego obiektu ze względu na swój charakter lub rozmiar negatywnie może oddziaływać na sferę jego praw. W kontrolowanym przypadku sytuacja taka tym niemniej nie zaistniała. Należy przyjąć, zdaniem Sądu, że posiadanie interesu prawnego ma związek nie tylko ze sformułowaniem stosownego żądania wszczęcia postępowania, ale również z oparciem go na sprawdzalnych obiektywnie, konkretnych podstawach stanowiących ramy faktyczne umożliwiające odniesienie się przez organ nadzoru budowlanego do wniosku. Podstawa ta, zdaniem Sądu, ma charakter dwuelementowy. Elementem tejże podstawy jest niewątpliwe prawo danej osoby do korzystania z należącej do niej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i niedoznawania ingerencji w sferę uprawnień lub obowiązków wskutek naruszenia wymagań prawnych z zakresu administracyjnego prawa materialnego przez właściciela nieruchomości sąsiedniej, co nie powinno być w sprawie kwestionowane. Na tę podstawę tym niemniej składa się również stwierdzenie przez organ zobiektywizowanej, realnie istniejącej potrzeby zapewnienia stronie ochrony prawnej. Ten warunek w kontrolowanej sprawie tymczasem nie został spełniony, albowiem forma zgłoszonych przez skarżącą wątpliwości względem zachowania przez właścicieli działki nr ew. [...] dotychczasowego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego z garażem musiała oddziaływać na jej uprawnienie do inicjowania w tej sprawie postępowania. Zastrzeżenia skarżącej wyrażone w piśmie z 20 stycznia 2020 r. odnośnie do zmiany sposobu użytkowania sąsiadującego obiektu, jeżeli poddać je szczegółowej analizie, powinny zostać uznane za mające charakter wyłącznie spekulatywny. Zostały oparte na akcentowaniu doznawania różnego rodzaju uciążliwości pochodzących z nieruchomości sąsiedniej jako takiej (m.in. hałas pochodzący z używanej na sąsiedniej działce podkaszarki do trawnika, z której miały się wydobywać "kłęby smrodu spalin", s. 3 pisma z 20 stycznia 2020 r.) wraz z wyciąganiem subiektywnych wniosków z zaobserwowanych ogólnych faktów. Żądanie kontroli przez organ tego, co jest przechowywane przez właścicieli sąsiedniej działki w garażu i "czy jest to działalność legalna, czy nielegalna" wynikało z zaobserwowania, że podczas pobytu skarżącej na swojej działce J.B., jego synowie i ewentualnie inne osoby "wpadały w popłoch" i miały zachowywać się "nerwowo", w sposób właściwy ludziom, którzy mają "coś na sumieniu", z czego skarżąca wywnioskowała, że zachodzi podejrzenie, iż "działalność może być nielegalna, a towar podobnie może być nielegalny" (s. 2 pisma z 20 stycznia 2020 r.), co dodatkowo znajdować miało potwierdzenie w tym, że sąsiedzi "robią wiele", żeby skarżąca zaprzestała przyjeżdżać na swoją działkę. Z kolei podejrzenie, że sąsiedni budynek stał się "Hotelem lub domem, którego pokoje są wynajmowane" (s. 4 pisma z 20 stycznia 2020 r.) zostało oparte na obserwacji "różnych osób" w nim przebywających, z których "nie jest to nikt z p. B.", której towarzyszyło przeświadczenie czerpania z tej działalności dochodu przy braku wiedzy "Urzędu Skarbowego", który "nic nie wie i nie egzekwuje należnych podatków" (s. 4 pisma z 20 stycznia 2020 r.). Powyższe wątpliwości sformułowane przez skarżącą zostały po wydaniu przez PINB postanowienia z [...] marca 2020 r. w toku postępowania zażaleniowego wzmocnione, jak też nadane zostało stawianym zarzutom uogólnione znaczenie. Miało ono związek z ujawnionym przeświadczeniem, że do zabudowy sąsiedniej działki doszło wskutek celowego bezprawnego działania Wójta gminy [...]z jej sąsiadami. Zauważenia wymaga, że podstawowym zarzutem, jaki skarżąca w ramach wniesionego zażalenia podniosła, pozostawała niezgodność usytuowania budynku mieszkalnego z garażem na działce nr ew. [...]z uwagi na naruszenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, który udzielił pozwolenia na jego budowę, art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. (w zakresie potwierdzenia niesprzeczności projektu budowlanego z warunkami techniczno-budowlanymi). Towarzyszyło temu akcentowanie faktu, że należący do skarżącej budynek zlokalizowany jest na działce nr ew. 48 od początku lat 50. ubiegłego wieku, a na działce nr ew. [...] w miejscu budowy spornego budynku miało znajdować się "niezabudowane pastwisko" (s. 2 zażalenia). Nastawienie skarżącej do współwłaściciela działki nr ew. [...]łączyło się z generalnym uznawaniem, na co wskazuje tak pismo z 20 stycznia 2020 r., uzupełnione pismem z 10 marca 2020 r., jak i treść zażalenia oraz skargi, że PINB (M.M. działająca jako piastun organu) pozbawiony jest zdolności do wyjaśnienia tejże sprawy, jak też każdej innej, z którą skarżąca musi występować do organu właściwego miejscowo, czego formalnym wyrazem było złożenie wraz z żądaniem wszczęcia postępowania wniosku o jego wyłączenie. Bezprawność zlokalizowania obiektu budowlanego w odległości mniejszej niż 8 m od należącego do skarżącej budynku na działce nr 48 stała się podstawą wykazywania w zażaleniu sprzeczności z prawem wszelkiej zabudowy znajdującej się na działce nr[...], jak i podważania aktualnego wykorzystania spornego obiektu, tym niemniej zakres podniesionych zarzutów, jak i forma kwestionowania utrzymywania przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości dotychczasowego sposobu użytkowania budynku, zdaniem Sądu, nie dawały organowi prawa do podważenia kontrolowanego rozstrzygnięcia PINB. Obserwacje skarżącej odnoszące się do aktywności podejmowanej na działce nr ew. [...] przez ich właścicieli i inne osoby (m.in. synów) nie tylko nie potwierdzały, że doszło do zmiany sposobu użytkowania znajdującego się na niej budynku na obiekt magazynowy, ale treść pisma z 20 stycznia 2020 r. nawet takiego wniosku nie mogła w stopniu wystarczającym uprawdopodobniać, żeby dawało to podstawę, by w sprawie, z którą skarżąca wystąpiła, wszcząć zgodnie z prawem postępowanie, przyznając skarżącej prawo do udziału w nim w celu zapewnienia ochrony jej interesowi prawnemu. Podobną ocenę odnieść trzeba do faktu zamieszkiwania w sąsiednim budynku innych osób niż jego właściciel, którą to okoliczność kierując się zobiektywizowaną miarą – a taką niewątpliwie powinien posługiwać się organ administracji publicznej przy ocenie podania - trudno postrzegać jako jakikolwiek dowód zapoczątkowania w obiekcie działalności hotelowej, jak przyjęła to skarżąca w swoim wniosku, który mógłby podlegać procesowej weryfikacji przez organ nadzoru budowlanego. Wskazane zastrzeżenia skarżącej do sposobu wykorzystania obiektu znajdującego się na działce nr[...], jakkolwiek mogły stanowić podstawę przeprowadzenia z urzędu przez PINB pozaprocesowych czynności kontrolnych (art. 81c ust. 1 p.b.), o tyle ich postać sprzeciwiała się temu, by na żądanie strony w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym procesowemu rozważeniu poddać określone wątpliwości. [...]WINB w dacie wydania zaskarżonego postanowienia dysponował wyjaśnieniami J.B. wskazującymi na oczywistą bezpodstawność wysuniętych przez skarżącą wniosków odnośnie do sposobu wykorzystania spornego obiektu, toteż, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nawet, gdyby chcieć nadawać art. 61a § 1 k.p.a. jako podstawie odmowy wszczęcia postępowania wąskie rozumienie, nie można zarzucić [...] WINB mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 28 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., jeżeli w opisanych warunkach zamiast wszczęcia postępowania i następnie jego umorzenia z uwagi na stwierdzoną jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.), organ odwoławczy za zasadne uznał w toku kontroli instancyjnej utrzymanie w mocy postanowienia PINB odmawiającego wszczęcia postępowania z powodu przyjęcia, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego do żądania wszczęcia oraz prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie [...]. Uwzględnienie, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia była wyłącznie kwestia dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie, w granicami tejże sprawy samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości A. każe Sądowi stwierdzić, że zasadnicza cześć zarzutów postawionych w skardze z uwagi na niepowiązanie z przedmiotem sprawy nie mogła podlegać rozpatrzeniu. Dotyczy to tej grupy zarzutów, w których strona skarżąca uznaje za bezprawne pozbawienie jej prawa do udziału w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla spornego budynku, za bezprawne uznaje jego zlokalizowanie w miejscu wynikającym z zatwierdzonego projektu budowlanego, czy też zarzuca niepodjęcie przez organ nadzoru budowlanego działań względem dopuszczenia się przez inwestorów samowoli budowlanej (w zakresie utwardzenia terenu działki nr ew.[...]). Za zasadny, zdaniem Sądu, uznać trzeba zarzut niewypowiedzenia się przez organ odwoławczy w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia odnośnie do skuteczności wystąpienia przez skarżącą w rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o wyłącznie organu (PINB). Wadliwość ta tym niemniej nie ma wpływu na wynik sprawy, albowiem nie zachodziła podstawa do wyłączenia PINB od rozpatrywania wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania, przy czym kwestia ta jako objęta odrębnym rozstrzygnięciem została stronie ujawniona poprzez doręczenie jej wydanego w tym przedmiocie postanowienia [...]WINB z [...] kwietnia 2020 r. nr[...], poprzedzającego zaskarżone postanowienie. Co kluczowe z punktu widzenia podnoszonych przez skarżącą zastrzeżeń względem udziału M.M. jako piastuna organu (PINB) w rozpoznaniu jej wniosku z [...] stycznia 2020 r., należy mieć na uwadze, że strona postępowania (wnioskodawca) – inaczej niż przyjmuje skarżąca - nie może żądać wyłączenia organu z innych przyczyn, niż wymienione w art. 25 k.p.a., nawet jeżeli, zdaniem skarżącej, mogą zachodzić wątpliwości co do bezstronności organu. Stanowisko takie jest prezentowane w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r. sygn. I OSK 1177/20; wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 621/17, wyrok NSA z 14 lutego 2017 r. sygn. I OSK 2885/15; wyrok NSA z 4 listopada 2016 r. sygn. II OSK 558/15) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w całości je podziela. Istotne jest także uwzględnienie tego, że w sytuacji przewidzianej w art. 25 § 1 k.p.a., jak przyjmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny, do wyłączenia organu dochodzi z mocy samego prawa i nie istnieje procedura rozpoznawania wniosku o wyłączenie organu odpowiadająca procedurze dotyczącej wyłączenia pracownika. Zgodzić się należy z wyrażonym w tym zakresie w piśmiennictwie poglądem, zgodnie z którym podanie albo skargę (art. 233 k.p.a.) dotyczące tej kwestii należy traktować jedynie jako informację o podstawach do wyłączenia organu, a nie żądanie, które podlega formalnemu rozstrzygnięciu (por. K. Klonowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 233). Z tego powodu brak jest podstaw, by twierdzić, że PINB nie był upoważniony do wydania postanowienia z [...] marca 2020 r. odmawiającego wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania, zanim wniosek skarżącej o wyłączenie organu nie został rozpatrzony przez [...]WINB, jeżeli nie budzi wątpliwości, że wskazany przez skarżącą art. 24 § 3 k.p.a. nie znajdował zastosowania do kierownika urzędu jakim jest M. M. działająca jako piastun organu (PINB). W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło