VII SA/Wa 1362/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Ref. staż Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2011r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2011r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2011r. znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Pismem z dnia 1 grudnia 2010 r. Starosta L. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z prośbą o stwierdzenie nieważności jego decyzji z dnia [...] września 2010 r. nr [...], na podstawie której R. B. zam. L., ul. [...] nabył uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Starosty L. z dnia [...] września 2010 r. Nr [...], na podstawie której R. B. zam. L., ul. [...] nabył uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż wobec R. B. wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] II Wydział Karny z dnia [...] marca 2010 r., sygn. akt [...] został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat tj. do dnia [...] września 2012 r. Tymczasem decyzją Starosty L. z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] R. B. nabył uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii B. Organ zauważył, że R. B. poświadczył nieprawdę oświadczając, że nie został orzeczony prawomocnym wyrokiem w stosunku do niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, na co wskazuje pkt 3 oświadczenia na wniosku podpisanym przez stronę. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Starosta L. naruszył art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), a naruszenie to ma charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: kpa). Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny Wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. W myśl art. 182 § 2 cyt. ustawy organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązującego zakazu. Skoro Starosta L. wydał R. B. uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii B w okresie obowiązującego wobec niego orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów, sprawia to, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 15 marca 2011 r. R. B. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...]. We wniosku podniósł, że Sąd Okręgowy podwyższył wyrok do dwóch lat, natomiast – wbrew twierdzeniu organu - nie został orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. Wskazał, że sądził iż wyrok Sądu Okręgowego z jakichś przyczyn nie uprawomocnił się, w związku z czym niezasadne jest stwierdzenie, iż poświadczył nieprawdę w oświadczeniu w punkcie 3 podpisanego przez niego wniosku. Wnioskodawca podniósł, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty L. jest krzywdzące. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie podzielając argumentacji zawartej we wniosku R. B. Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] została zaskarżona przez R. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że został pokrzywdzony na skutek wydania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, albowiem ich wydanie naraziło go na złamanie zakazu sądowego, czego konsekwencją jest sprawa karna za prowadzenie pojazdu podczas zakazu. R. B. zaznaczył, że ponosi straty moralne jak i finansowe a utrzymanie w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jest dla niego dodatkową karą za czyn za który został już skazany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć z innych powodów, niż podane przez skarżącego. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy podnieść, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji. Służy on wzruszeniu i wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego wadami prawnymi wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Jedną z tych przesłanek jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W rezultacie stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione przede wszystkim wagą naruszenia prawa, tzn. jego rażącym charakterem. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Innymi słowy pod pojęciem rażącego naruszenia prawa należy rozumieć sytuację, gdy decyzja administracyjna ze względu na naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie jest możliwa do pogodzenia z porządkiem prawnym. Stwierdzenie nieważności decyzji jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, a organ w sposób oczywisty nie zastosował się do bezwzględnie obowiązującej normy prawnej, której interpretacja również jest bezsporna. Dodatkowo za stwierdzeniem nieważności muszą przemawiać negatywne skutki społeczno-gospodarcze jakie wywołuje pozostawienie takiej wadliwej decyzji w obrocie prawnym np. znaczne pogorszenie sytuacji prawnej określonego podmiotu. Co dodatkowo wymaga wskazania - w postępowaniu, które opiera się o art. 156 kpa niedopuszczalne jest prowadzenie nowego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia okoliczności faktycznych. Nieważność decyzji powinna wynikać wyłącznie z dokonanej oceny polegającej na ustaleniu, czy weryfikowany akt jest dotknięty kwalifikowaną wadliwością, wynikającą z zestawienia stanu faktycznego i porządku prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji administracyjnej z treścią samej decyzji. Innymi słowy podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji może być oczywista i rażąca sprzeczność pomiędzy stanem faktycznym znanym organowi w dniu orzekania oraz zastosowaną podstawą materialnoprawną. Taką podstawą nie może być natomiast sytuacja, w której na jaw wyszły nowe okoliczności nie znane organowi w dniu orzekania, lub gdy rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o istotne okoliczności faktyczne, które następnie okazały się fałszywe. Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze niewłaściwie zastosowało procedurę określoną w art. 156 kpa i stwierdziło nieważność decyzji Starosty L. z dnia [...] września 2010 r. nr [...], na podstawie której R. B. zam. L., ul. [...] nabył uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii B. Z akt sprawy wynika bowiem, że Starosta L., wydając decyzję z dnia [...] września 2010 r., dysponował wypełnionym wnioskiem R. B. oraz odpisem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego -Sądu Grodzkiego w S. z dnia [...] grudnia 2009 r., który orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. W rezultacie Starosta L., do którego R. B. złożył wniosek zawierający odpowiednie oświadczenie o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz dysponujący ww. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. mógł wydać decyzję, na podstawie której R. B. zam. L., ul. [...] nabył uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii B. Z akt sprawy wynika bowiem, że minął okres roku, na który został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W rezultacie, w świetle stanu faktycznego istniejącego w dacie przekazania przez Starostę L. nie można decyzji z dnia [...] września 2010 r. czynić zarzutu, iż został wydana z rażącym naruszeniem art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.). Zupełnie inne znaczenie prawne ma natomiast ujawnienie nowych istotnych okoliczności faktycznych po wydaniu ostatecznej decyzji przez organ, które to okoliczności nie były znane organowi w dacie orzekania. Sytuacja bowiem, w której dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa), lub też decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (art. 145 § 1 pkt 8 kpa) stanowią podstawę zupełnie innego postępowania nadzwyczajnego, a mianowicie jego wznowienia. W niniejszej sprawie pismem z dnia 1 grudnia 2010 r. Starosta L., po wydaniu decyzji z dnia [...] września 2010 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o stwierdzenie jej nieważności powołując się m. in. na fałszywe oświadczenie złożone przez R. B. we wniosku o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] sugeruje, iż wobec R. B. orzeczono jedynie środek karny w postaci zakazu prowadzenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Tymczasem wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2010 r., sygn. akt [...] zmieniono wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że podwyższono okres orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych do 2 lat. Tymczasem na wypisie orzeczenia sądu pierwszej instancji brak jest jakiejkolwiek adnotacji wskazującej na zmianę treści orzeczonego środka karnego, stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 38, poz. 249 ze zm.). W rezultacie Starosta L., dysponując niewłaściwym oświadczeniem R. B. oraz wypisem wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] wydał decyzję administracyjną, która w świetle ustalonego następnie stanu faktycznego okazała się wadliwa. Okoliczności sprawy wskazują zatem na wyczerpanie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, a nie do stwierdzenia nieważności. Należy w tym miejscu na zasadę niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, z której wynika m. in. niedopuszczalność stosowania w postępowaniu nieważnościowym przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy i w konsekwencji powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Organ związany będzie oceną prawną zawartą w tym wyroku oraz wytycznymi Sądu co do dalszego postępowania, które sprowadzają się przede wszystkim do konieczności wznowienia postępowania administracyjnego i zmiany wadliwej decyzji Starosty L. z dnia [...] września 2010 r. w odpowiednim trybie przewidzianym przepisami kpa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 i art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.