VII SA/Wa 1365/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka ( spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi L B i L L na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2004 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Decyzją z dnia (...) marca 2003 r. Nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał L i D L oraz L i U B rozbiórkę wiaty śmietnikowej wybudowanej na nieruchomości przy ul. (...) w (...)e. W uzasadnieniu podał, że w wyniku czynności kontrolnych w dniu (...) listopada 2002 r. na posesji położonej przy ul. (...) w (...)e stwierdzono, że w południowo – wschodnim narożu działki usytuowana jest wiata śmietnikowa o wymiarach 150 x 200 cm i wysokości 2 m. Wiata śmietnikowa, o konstrukcji stalowej pokryta blachą trapezową została usytuowana w odległości 1, 80 cm od okien i 6, 40 cm od drzwi wejściowych budynku mieszkalnego, wielorodzinnego znajdującego się na tej posesji oraz w odległości 7 m od okien budynku mieszkalnego przy ul. (...) w (...). Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją Nr (...) z dnia (...) czerwca 2000 r. zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. (...) w (...), miejscem gromadzenia odpadów było wyodrębnione pomieszczenie w przyziemiu tego budynku z bezpośrednim wyjściem na zewnątrz. Inwestorzy w trakcie prowadzonych robót budowlanych, wystąpili w dniu (...) czerwca 2001 r. do Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicy Wola z opracowanym projektem zamiennym, jednak projekt ten nie został zatwierdzony decyzją o zmianie pozwolenia na budowę. Ponieważ wybudowana wiata śmietnikowa stanowi obiekt małej architektury, którego budowę inwestor winien zgłosić do właściwego organu administracji architektoniczno – budowlanego, a inwestorzy tego obowiązku nie dopełnili nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane stał się obligatoryjny. Decyzją z dnia (...) lipca 2004 r. Nr (...)(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania L B i L L utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w niniejszej sprawie. Budowa wiaty śmietnikowej wymaga zgłoszenia czego inwestorzy nie dopełnili, a zatem prawidłowo orzeczono nakaz rozbiórki. Ponadto zgodnie z § 23 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość zadaszonych osłon powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sąsiednią działką. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli L B i L L wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podali, że podstawowym powodem ich skargi jest fakt, że takiej wiaty śmietnikowej na ich działce nie ma, a więc sprawa rozbiórki jest bezprzedmiotowa. Na działce znajduje się natomiast wykonany zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną (plan zagospodarowania terenu działki), wydaną decyzją i zezwoleniem na budowę Nr (...) z dnia (...) czerwca 2000 r. przez Burmistrza Gminy (...) Centrum utwardzony plac do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi. Plac ten został wykonany zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją, sztuką budowlaną oraz spełnia wszelkie wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia (...) grudnia 1994 r. Zdaniem skarżących podane w § 23 wymienionego rozporządzenia odległości, na które powołuje się (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dotyczą utwardzonych placów do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uwzględnił skargę jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Wskazać trzeba, iż sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego z daty podejmowania kontrolowanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, przedmiotem wyżej określonej kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jest decyzja (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lipca 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia 7 lipca 2003 r., którą na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2000 Nr 106 poz.1126) nakazano L i D L oraz L i U B rozbiórkę wiaty śmietnikowej, na nieruchomości przy ul. (...) w (...). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z jednego zasadniczego powodu, a mianowicie ze względu na to, że organ odwoławczy rozstrzygający ponownie przedmiotową sprawę nie wziął pod uwagę zaistniałej zmiany stanu prawnego tj. przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W rozpoznawanej sprawie nastąpiła istotna zmiana przepisów prawa materialnego w czasie między wydaniem rozstrzygnięcia przez organ I instancji (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) - decyzja z dnia (...) marca 2003 r.), a wydaniem rozstrzygnięcia przez organ II instancji ((...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzja z dnia (...) lipca 2004 r.). Zauważyć trzeba, iż w dacie orzekania przez organ architektoniczno - budowlany I instancji obowiązywała ustawa Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity Dz.U. 2000 Nr 106 poz.1126). Natomiast organ odwoławczy orzekał w dacie obowiązywania tej ustawy w brzmieniu nadanym nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz. 718). Podkreślenia wymaga to, iż w postępowaniu odwoławczym rozpoznawana i rozstrzygana jest sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą rozstrzygniętą w pierwszej instancji, a organ odwoławczy orzekając w tym postępowaniu jest obowiązany uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji (zob. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2002 r. II SA 277/2001 niepubl. oraz wyrok SN z dnia 7 maja 2002 r. III RN 59/2001 OSNP 2003/3 poz. 56). Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Wskazać trzeba, iż organ administracyjny pierwszej instancji zobowiązany jest do stosowania przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji, natomiast organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej (zob. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. OPK 38/97 Wokanda 1998 nr 5 poz.28). Oznacza to, iż jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy – zachowując tożsamość sprawy – obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ ten orzeka bowiem w sposób merytoryczny (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999 r. IV SA 2079/97 niepubl.). W rozpoznawanej sprawie oznacza, to że wydając decyzję z dnia (...) lipca 2004 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany był uwzględnić zmiany wynikające z nowelizacji ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Nowelizując ustawę Prawo budowlane powołaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r., przyjęto oddzielną regulację dla spraw dotyczących legalizacji samowoli odnoszącej się do obiektów budowlanych i ich części albo robót wykonanych lub wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i oddzielnie dla spraw dotyczących legalizacji samowoli odnoszącej się do obiektów budowlanych i ich części albo robót wykonanych lub wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia, bądź mimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Legalizacji samowoli budowlanej naruszającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy art. 48 oraz art. 49 i 49 a ustawy Prawo budowlane, natomiast sprawy samowoli budowlanej, związane z naruszeniem obowiązku zgłoszenia lub wybudowanych mimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, regulowane są art. 49 b. Jako zasadę przyjęto w art. 49 b ust. 1, że właściwy organ powinien nakazać w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź mimo wniesienia sprzeciwu przez ten organ. W powołanym przepisie, w ust. 2 przewidziano co prawda, że stwierdzona samowola budowlana może być zalegalizowana, ale budowa musi być zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie może naruszać przepisów, w tym techniczno budowlanych. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji z dnia (...) lipca 2004 r. wskazał jednoznacznie, iż "budowa wiaty śmietnikowej wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej. Inwestorzy nie dopełnili tego obowiązku, nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego stał się obligatoryjny". W ocenie Sądu wobec tego, iż zaistniała zmiana przepisów prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego między wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy zobowiązany był do uwzględnienia nowego stanu prawnego. Organ nie uczynił tego i orzekł nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane zamiast na podstawie art. 49 b powołanej ustawy, dlatego też należało decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2004 r., uznać za wydaną z naruszeniem prawa. Ujawnione naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2-gim wyroku.