VII SA/Wa 1368/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-27

Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Joanna Gierak-Podsiadły, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zignorował zarzuty skarżącego dotyczące daty budowy spornego obiektu, błędnie przyjmując, że kwestia ta została rozstrzygnięta przez sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez błędne uznanie, że data budowy spornego obiektu została przesądzona przez sąd administracyjny w poprzednim wyroku. Sąd administracyjny jedynie wskazał na potrzebę zbadania tej kwestii w kontekście obowiązującego wówczas prawa budowlanego, nie dokonując samodzielnych ustaleń faktycznych w tym zakresie. Wobec tego, organ odwoławczy powinien ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając zarzuty skarżącego i dokonując rzetelnych ustaleń faktycznych, w tym potencjalnie poprzez przesłuchanie świadków.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o usunięcie budynku gospodarczego sąsiada, który jego zdaniem stanowi samowolę budowlaną i narusza jego prawo do dysponowania nieruchomością. Organy administracji dwukrotnie odmawiały wszczęcia postępowania, powołując się na wcześniejsze rozstrzygnięcia dotyczące remontu dachu, które miały być tożsame z obecną sprawą. WSA uchylił te postanowienia, wskazując na brak rozstrzygnięcia kwestii legalności budowy. Po ponownym postępowaniu PINB wydał pozwolenie na użytkowanie obiektu, a WINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. błędne ustalenie daty budowy obiektu i legalizację samowoli budowlanej na cudzym gruncie. WSA uchylił decyzję WINB, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie uchyla zaskarżoną decyzję Pismem z 11 czerwca 2011 r. R. C. (dalej: "skarżący") wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ powiatowy", "organ I instancji") "o usunięcie w trybie administracyjnym - jako nielegalny - budynku gosp. sąsiada dz. [...] z terenu mojej działki [...]". Skarżący jest właścicielem działki o nr ewid. [...] położonej w [...], gmina [...], a właścicielami sąsiedniej działki - o nr ewid. [...] są J. P. i M. P. (dalej: "uczestnicy postępowania", "inwestorzy"). Na obu tych działkach posadowiony jest budynek gospodarczy należący do uczestników postępowania. Postanowieniem z [...] lipca 2011 r. nr [...], w oparciu o art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "p.b."), organ powiatowy odmówił wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego w sprawie budynku usytuowanego na granicy działek o nr ewid.: [...] (będącej we władaniu skarżącego) i [...] (będącej we władaniu inwestorów), wskazując, że postępowanie w tej sprawie zostało zakończone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ wojewódzki", "organ II instancji") z [...] czerwca 2008 r. nr [...] uchylającą decyzję organu I instancji z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] i umarzającą postępowanie administracyjne. Decyzja WINB z [...] czerwca 2008 r. nie została zaskarżona do sądu administracyjnego, a z treści wniosku skarżącego z 11 czerwca 2011 r. i załączonych do niego dokumentów wynika, że od czasu ww. rozstrzygnięcia do czasu złożenia przez skarżącego żądania stan prawny i faktyczny nie uległ zmianie. Zatem z uwagi na wydanie ostatecznej decyzji w przedmiotowej sprawie, zaistniała uzasadniona przyczyna niemożności wszczęcia postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na ww. postanowienie PINB z [...] lipca 2011 r., organ wojewódzki utrzymał je w mocy postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], podzielając stanowisko organu I instancji. Dodatkowo WINB wskazał, że przedmiotem poprzednio prowadzonego postępowania (zarówno przed organem I, jak i II instancji) był budynek gospodarczy, a nie tylko wykonane przez inwestora M. P. roboty budowlane polegające na wykonaniu więźby dachowej oraz pokryciu blachą dachu spornego obiektu. Nadto w aktach organu powiatowego znajduje się ocena techniczna potwierdzająca prawidłowy stan techniczny budynku. Skarżącemu jako stronie postępowania przysługiwała możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2008 r. nr [...], z której nie skorzystał. Skarżący wywiódł skargę do tut. Sądu na postanowienie WINB z [...] sierpnia 2011 r. Wyrokiem z 7 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2402/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie organu wojewódzkiego z [...] sierpnia 2011 r. i poprzedzające je postanowienie PINB z [...] lipca 2011 r. Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron postępowania. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku tut. Sąd podniósł, że uprzednio prowadzone postępowanie dotyczyło wprawdzie tego samego budynku, ale wbrew twierdzeniom organów, nie było prowadzone pod kątem zbadania legalności jego pobudowania. W uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie w poprzedniej sprawie organ w ogóle nie rozważał tej kwestii, bowiem wszelkie rozważania organu zawarte w uzasadnieniu ww. decyzji dotyczyły dachu konstrukcji drewnianej, pokrytego blachą falistą. Poprzednie postępowanie powadzone było pod kątem stanu technicznego spornego budynku i prowadzonych robót związanych z remontem jego dachu, na co wskazuje treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania z [...] listopada 2005 r. oraz treść uzasadnień decyzji organów obu instancji. W konsekwencji Sąd nie miał żadnych wątpliwości, że organy nie prowadziły postępowania w przedmiocie samowolnego wybudowania budynku gospodarczego na działkach o nr ewid. [...] i [...] w [...]. Jak już wyżej wskazano, w ogóle nie rozważały kwestii legalności budynku. Dlatego nie można mówić o powadze rzeczy osądzonej. Sąd podkreślił, iż postępowanie zakończone decyzją WINB z [...] czerwca 2008 r. zostało ograniczone do robót budowlanych i tylko wykonanych we wskazanym przedziale czasowym - w stosunku do robót wykonanych w 2005 r. Natomiast budynek gospodarczy został wybudowany najprawdopodobniej przed rokiem 1995, a więc w czasie obowiązywania innych przepisów ustawy Prawo budowlane niż te z 7 lipca 1994 r., co oznacza to, że postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej objęte byłoby odmiennym reżimem prawnym, niż postępowanie w sprawie robót budowlanych, które organ prowadził na podstawie przepisów ustawy prawo budowlane z 1994 r. Zbadanie statusu zrealizowanej przed 1995 r. inwestycji na działkach o nr [...] i [...] poprzez zbadanie podstaw formalno-prawnych - według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania budynku - jest odrębnym zagadnieniem, a wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budynku powinien być rozpatrzony w każdym czasie. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego kwestionowanego budynku gospodarczego, PINB decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...] odmówił nakazania uczestnikom postępowania rozbiórki przedmiotowego obiektu. WINB decyzją z [...] października 2012 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania skarżącego, uchylił – jako co najmniej przedwczesną - decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, iż organ powiatowy nie wykazał braku istnienia przesłanek z art. 37 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.; dalej "p.b. z 1974 r."). Powyższy przepis wymaga jednoznacznego wykazania, że w konkretnej sytuacji naruszenie prawa wywołuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Natomiast omawiany przepis nie zobowiązuje do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku stwierdzenia naruszenia norm techniczno-budowlanych. Nadto PINB nie zbadał w pełni zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postanowieniem z [...] października 2012 r. nr [...] PINB zobowiązał uczestników postępowania do przedstawienia (w terminie 90 dni od doręczenia niniejszego postanowienia) ekspertyzy technicznej spornego budynku wykazującej, czy wywołuje on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przy piśmie z 4 lutego 2013 r. inwestorzy przedłożyli żądaną dokumentację (sporządzoną przez mgr inż. J. R. - nr upraw. [...]). Następnie postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. nr [...] PINB zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne z uwagi na wystąpienie inwestorów do Burmistrza [...] o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, a po wydaniu tego aktu (vide decyzja Burmistrza [...] z [...] czerwca 2014 r. znak [...]), podjął je postanowieniem z [...] maja 2016 r. nr [...]. Decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...] PINB udzielił uczestnikom postępowania pozwolenia na użytkowanie kwestionowanego obiektu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powiatowy powołał się na przedstawione dokumenty, z których wynika, że budynek jest w dobrym stanie technicznym, a jego dalsze użytkowanie nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia, a także nie wywołuje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Obiekt może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Budynek nie narusza również ustaleń zawartych w decyzji Burmistrza [...] o warunkach zabudowy z [...] czerwca 2014 r. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 bądź art. 40 p.b. z 1974 r. Skoro brak jest podstaw do nakazania rozbiórki budynku albo nakazania zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia go lub terenu nieruchomości do stanu zgodnego z przepisami, to należy zakończyć postępowanie wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynków na podstawie art. 42 ust. 3 p.b. z 1974 r. stanowiącego, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytkowania wykonanych obiektów. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest formą legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący podniósł – obok kwestii samego usytuowania spornego budynku, które uniemożliwia mu swobodne dysponowanie własną nieruchomością gruntową – fakt, że przedmiotowy budynek składa się z dwóch części: większej i starszej, zbudowanej z czerwonej cegły ceramicznej oraz mniejszej i młodszej, zbudowanej z białej cegły silikatowej. Podkreślił, iż stan surowy zamknięty tej drugiej – młodszej – części powstał do połowy 1995 r. Do odwołania skarżący załączył kserokopie: mapy sytuacyjnej obiektu oraz zbiorczego (tj. zawartego w jednym piśmie opatrzonym datą 3 marca 2018 r.) oświadczenia czterech osób: E. Z., S. C., W. C. i G. S., według którego wyżej wymienieni jako sąsiedzi byli przypadkowymi świadkami postępu robót budowlanych zakończonych w połowie 1995 r. stanem surowym zamkniętym części przedmiotowego budynku, wymurowanej z białej cegły. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 42 ust.3, art. 54 ust. 1 p.b. z 1974 r. oraz § 59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. 1975 r. Nr 8, poz. 48 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 p.b., WINB utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu powiatowego. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał na zgodność przedmiotowej inwestycji z warunkami zabudowy ustalonymi w decyzji Burmistrza [...] z [...] czerwca 2014 r. I tak, według oceny stanu technicznego sporządzonej przez inż. H. Z. (z marca 2008 r.), szerokość elewacji wynosi 5,84 m (w decyzji o warunkach zabudowy szerokość elewacji frontowej określono na 7,1 m z tolerancją 20%), spadek nachylenia dachu jednospadowego wynosi 11° (w decyzji o warunkach zabudowy podano, iż obiekt winien posiadać dach dwuspadowy o kącie nachylenia do 40° lub dach jednospadowy o kącie nachylenia do 30°), zaś wysokość budynku wynosi 3,22 m (w decyzji o warunkach zabudowy przewidziano wysokość zabudowy w granicach od 2,5 m do 9 m - mierzoną od poziomu gruntu do najwyższego punktu pokrycia dachu.). Analizowany budynek nie narusza także ustalonego wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy (84,1 m2) w stosunku do powierzchni terenu (w decyzji o warunkach zabudowy ustalono wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu na poziomie 7,6 %). Kwestionowany obiekt nie narusza przepisów planistycznych, a zatem nie można mówić o przesłance z art. 37 ust. 1 pkt 1 p.b. z 1974 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wojewódzki zaakcentował, że art. 37, art. 40 i art. 42 p.b. z 1974 r. nie uzależniają wydania rozstrzygnięć na podstawie ww. przepisów od tego, czy inwestor obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czy też nie posiada takiego prawa. W kwestii zarzutu dotyczącego daty budowy spornego obiektu, WINB wskazał, że została ona rozstrzygnięta na etapie weryfikowania sprawy przez tut. Sąd w wyroku z 7 marca 2012r., sygn. akt VII SA/Wa 2402/11, a na obecnym etapie postępowania brak jest okoliczności wskazujących na konieczność zmiany stanowiska w tej kwestii. Decyzja WINB z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na błędnej jego wykładni prowadzącej do przyjęcia, że prawo budowlane dopuszcza legalizację samowoli budowlanej na cudzym gruncie, do którego inwestor nie ma ani nie rości sobie żadnych relewantnych w świetle prawa budowlanego praw rzeczowych ani praw wynikających ze zobowiązań, które stanowiłyby prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy tylko skarżący legitymuje się niepodzielnie i niekwestionowanie takim prawem, a więc, w szczególności braku zastosowania art. 37 ust. 2 p.b. z 1974 r. (na którą to ustawę organ administracyjny się powołuje) w związku z art. 21 Konstytucji RP; 2) błąd w ustaleniach faktycznych wynikający z braku analizy i oceny faktu zagrodzenia swobodnego przejazdu przez działkę o nr ewid. [...], należącą do strony skarżącej oraz ograniczenie rozbudowy istniejących tam budynków poprzez popełnienie przedmiotowej samowoli budowlanej, co prowadzi do złamania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r., do którego to przepisu odwołuje się organ administracyjny; 3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym i niepopartym analizą przyjęciu, iż realizacja samowoli budowlanej miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r., co prowadzi do błędnego wniosku o możliwości legalizacji samowoli budowlanej przez wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku stanowiącego zwieńczenie postępowania, po uprzedniej decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę, że dla oceny, które przepisy w konkretnej sprawie należy stosować, miarodajna jest data zakończenia budowy obiektu lub data wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie tego obiektu. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej wszczęto w 2005 r., a więc po 1 stycznia 1995 r. Przedmiotowy budynek nie został ukończony przed 1 stycznia 1995 r., na dowód czego skarżący załączył do odwołania od decyzji organu I instancji oświadczenia świadków. Nadto przedmiotowa kwestia nie została ostatecznie rozstrzygnięta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2402/11. Zatem organ odwoławczy powinien zbadać okoliczności w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wojewódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Sądem w dniu 27 lutego 2019 r. skarżący wyjaśnił, że pierwotnie obydwie działki (tj. działki o nr ewid. [...] i [...]) należały do rodzeństwa - jego matki i brata matki. Rodzeństwo uzgodniło, iż budynki będą stały z przekroczeniem granicy z tym, że budynek, który obecnie jest budynkiem z białej cegły był wcześniej budynkiem drewnianym, przebudowanym po 1995 r. przez córkę brata matki. Budynek z białej cegły został wybudowany po obrysie budynku drewnianego. Rodzeństwo zgodziło się na taki sposób posadowienia budynków, a konflikt rozpoczął się od czasu nabycia działki o nr ewid. [...] przez uczestników postępowania. Skarżący przedłożył do akt sądowych sprawy cztery zdjęcia obrazujące obie części spornego budynku gospodarczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Sąd, badając w tak zakreślonych granicach legalność decyzji WINB z [...] kwietnia 2018 r., doszedł do przekonania, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uwzględnienie skargi. Na wstępie podniesienia wymaga – co nie budzi wątpliwości tak w doktrynie, jak i ugruntowanym już orzecznictwie – że organ odwoławczy rozpoznając środek zaskarżenia winien przeprowadzić ponownie postępowanie zmierzające do wnikliwego i kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zatem nie może się ograniczyć tylko do samej oceny prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, ignorując zarzuty odwołania. Zadaniem organu II instancji jest rozpatrzenie sprawy co do jej istoty, przy zastosowaniu wszystkich reguł postępowania przed organem administracji publicznej. Na organie odwoławczym ciąży bowiem obowiązek dokonania wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego, ustalenia czy w sprawie zastosowano prawidłową podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a także zbadanie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się przy tym tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy zobowiązany jest, stosownie do art. 80 k.p.a., do dokonania oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Od oceny takiej WINB uchylił się, nie odnosząc się w żaden sposób do argumentacji skarżącego, że kwestionowany budynek gospodarczy składa się z dwóch części, w tym budowa jednej z nich (z białej silikatowej cegły) zakończyła się w połowie 1995 r. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżący przedstawił (w załączeniu do odwołania) oświadczenia złożone 3 marca 2018 r. przez czterech sąsiadów. Organ wojewódzki zignorował ten materiał, błędnie i bezpodstawnie przyjmując, iż data budowy spornego obiektu została rozstrzygnięta na etapie weryfikowania sprawy przez tut. Sąd w wyroku z 7 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2402/11, podczas gdy w ww. orzeczeniu podano, że "budynek gospodarczy został wybudowany najprawdopodobniej przed rokiem 1995 (...)" i w tym kontekście zwrócił organowi uwagę na obowiązujący wówczas stan prawny w zakresie Prawa budowlanego. Powyższe nie uprawniało jednak – zwłaszcza wobec argumentacji odwołania – do uznania, iż to sąd administracyjny ustalił, że sporny obiekt powstał przed 1 stycznia 1995 r. W żadnym miejscu powyższego orzeczenia nie została przesądzona ta kwestia. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny jedynie kontroluje prawidłowość działań organów administracji, a postępowanie przed nim nie jest kontynuacją sprawy administracyjnej. Realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie zapewnia wydanie w sprawie dwóch rozstrzygnięć przez dwa organy różnych stopni. Nieodzowne jest również, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a., nie można zatem rozumieć w sposób formalny (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, Lex nr 27873 oraz z 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA/WA 721/92, Lex nr 10341). Identyczne stanowisko prezentuje także nauka prawa jednoznacznie wskazując, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji (vide komentarz do art. 138 k.p.a. pod red. B. Adamiak i J. Borkowskiego). Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy (w tym tych zawartych w ocenie stanu technicznego budynku gospodarczego z marca 2008 r. oraz ekspertyzie technicznej ze stycznia 2013 r., a także z mapy do celów projektowych załączonej do wniosku skarżącego z 11 czerwca 2011 r.) wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest podzielony na dwie części, a każda z nich położona jest na obu działkach (tj. działkach o nr ewid. [...] i [...]). Ocena stanu technicznego obiektu z 2008 r. wskazuje następujące dane techniczne budynku: długość – 14,40 m, szerokość – 5,84 m, wysokość – 3,22 m, powierzchnia zabudowy – 84,10 m2, powierzchnia użytkowa – 77,56 m2, kubatura – 270,78 m3. Te trzy ostatnie wielkości zostały ujęte w decyzji PINB z [...] lutego 2018 r., a trzy pierwsze – powołano w zaskarżonej decyzji WINB z [...] kwietnia 2018 r. Przedstawione na rozprawie sądowej zdjęcia wskazują, że przedmiotowa inwestycja składa się z dwóch części, przy czym każda z nich została pobudowana z innego rodzaju cegły. Z kolei zdjęcia znajdujące się w ekspertyzie technicznej ze stycznia 2013 r. obejmują fragmenty tej części kwestionowanego obiektu, która została wykonana z czerwonej cegły. W świetle powyższego, rzeczą organu administracji będzie ustalenie daty/okresu wykonania spornego budynku z uwzględnieniem wskazanych w nim zróżnicowań (tj. podziału na dwie części). W tym celu zapewne konieczne będzie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Dopiero poczynienie rzetelnych ustaleń w tym zakresie będzie stanowiło podstawę do oceny, jaki reżim prawny należy zastosować w niniejszej sprawie. Ograniczenie się WINB do wadliwego przyjęcia, iż to Sąd w wyroku z 7 marca 2011 r. rozstrzygnął o dacie powstania przedmiotowej inwestycji, w sposób oczywisty narusza art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec braku ustaleń faktycznych w istotnym aspekcie sprawy, przedwczesna byłaby ocena przez Sąd, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego określających przesłanki legalizacji obiektu. Ponownie rozpoznając sprawę, organ obowiązany będzie uwzględnić wskazane przez Sąd reguły postępowania administracyjnego oraz podjąć rozstrzygnięcie, na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które następnie winien uzasadnić w sposób określony w art. 107 k.p.a., w tym odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z tych przyczyn, nie przesądzając końcowego wyniku postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło