VII SA/Wa 1368/20
WyrokWSA w Warszawie2021-02-12
Skład orzekający: Andrzej Siwek, Izabela Ostrowska, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony do organu niewłaściwego przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na tę decyzję?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony do organu niewłaściwego przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na tę decyzję. Datą wszczęcia postępowania administracyjnego jest dzień wpływu wniosku do organu niewłaściwego, a przepis art. 56 PPSA nie nakazuje zawieszenia postępowania sądowego, gdy postępowanie administracyjne zostało uruchomione po wniesieniu skargi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S.-B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne uznanie, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S.-B. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. S.-B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S.-B. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także "GINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r, poz. 2096 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z . stycznia 2020 r., znak: . zawieszającym z urzędu, wszczęte na wniosek J. S. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z[...] września 2019 r. znak: [...]utrzymał w mocy ww. własne postanowienie z [...] stycznia 2020r., znak: [...]
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego[...] z [...] września 2019 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...], znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. K. pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego i dwóch przylegających budynków gospodarczych ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny z lokalem usługowym (gastronomia) w poziomie parteru, przy ul. M. [...] w miejscowości D[...], na działkach nr [...] z obrębu [...] D..
Podaniem z 12 lutego 2020 r., J. S. zwróciła się w ustawowym terminie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z [...]stycznia 2020 r., znak: [...]
Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz treścią środka zaskarżenia, GINB wskazał, że podanie J. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2019 r., znak: [...] wpłynęło do kancelarii ogólnej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (dalej także "GUNB") w dniu 18 listopada 2019 r., przy piśmie Wojewody [...] z [...] listopada 2019 r., znak: [...], a zatem po dacie wniesienia skargi przez skarżącą na ww. decyzję Wojewody [...] z [...] września 2019 r., znak: [...]
Mając powyższe na uwadze, GINB uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania ze względu na wystąpienie przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl powyższego przepisu, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jest to przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania, która powoduje, że organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie z urzędu.
Organ podkreślił, że wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznaczało to, w jego ocenie, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy GINB powołał się na pogląd, wyrażający zasadę niekonkurencyjności postępowań służących temu samemu celowi, tj. ocenie ostatecznych decyzji administracyjnych poddawanych kontroli przez organy nadzoru działające wewnątrz administracji, albo kontroli sądowej. Zgodnie z nim, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji zarówno z urzędu, jak i w związku z wniesieniem nadzwyczajnego środka prawnego innego niż skarga do sądu administracyjnego. W związku z powyższym nie ma możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego, aż do czasu wydania orzeczenia w sprawie przez sąd administracyjny, gdyż wyrok sądu wiąże organ administracyjny co do dalszego toku postępowania. Na poparcie powyższego stanowiska GINB powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17, z której wynika, iż w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego można wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się J. S.(dalej także: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez błędne zastosowanie przedmiotowego przepisu w sprawie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2020 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania;
2. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji nieuchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...] stycznia 2020 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania i nieumorzenie postępowania w sprawie zawieszenia z urzędu postępowania;
3. naruszenie przepisu art. 61 § 3 k.p.a. w związku z art. 65 § 2 k.p.a. - poprzez niezastosowanie przedmiotowego przepisu w sprawie i w konsekwencji nie uwzględnienie okoliczności, że już wniesienie w dniu 6 listopada 2019 r. do Wojewody [...] jako organu niewłaściwego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] wszczęło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji;
4. naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez bezpodstawne zawieszenie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. znak: [...]
5. naruszenie przepisu art. 39[1] § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne doręczenie postanowień z dnia [...] stycznia 2020 r. oraz z dnia [...] marca 2020 r. pełnomocnikowi skarżącej przez operatora pocztowego listami poleconymi za potwierdzeniem odbioru zamiast za pomocą środków komunikacji elektronicznej na skrzynkę odbiorczą ePUAP;
6. naruszenie przepisu art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") - poprzez niezastosowanie przedmiotowego przepisu w sprawie.
Skarżąca zwraca uwagę, że według organu, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, stosownie do art. 61 § 3 k.p.a., jest dzień doręczenia żądania właściwemu w sprawie organowi administracji publicznej. Jeżeli podanie zostało doręczone organowi niewłaściwemu, a ten zgodnie z dyspozycją art. 65 § 1 k.p.a. przekazał je organowi właściwemu, za dzień doręczenia podania organowi właściwemu należy uważać dzień, w którym podanie faktycznie wpłynęło do kancelarii organu właściwego. Skarżąca wskazuje, że jej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. wpłynął do kancelarii ogólnej GUNB w dniu 18 listopada 2019 r., a więc po dacie wniesienia do WSA w Szczecinie (za pośrednictwem Wojewody [...]) skargi na ww. decyzję. Uwzględniając powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że konieczność prawomocnego zakończenia ww. postępowania sądowoadministracyjnego stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] września 2019 r.
Zdaniem skarżącej GINB nie dostrzegł jednak, że wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019r. został złożony do Wojewody [...] za pośrednictwem platformy e-PUAP już w dniu 6 listopada 2019 r. o godz. 23:49, czyli przed złożeniem do WSA w Szczecinie (za pośrednictwem Wojewody [...]) skargi na ww. decyzję.
Ponadto uszło uwadze Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skarga do WSA w Szczecinie na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...]września 2019 r. została złożona za pośrednictwem Wojewody [...] po złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności za pośrednictwem platformy e-PUAP, co nastąpiło w dniu 6 listopada 2019 r. o godz. 23:53, czyli 4 minuty po złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności.
Następnie strona skarżąca wywodzi, że zgodnie z art. 61 § 3a k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej.
Ze względu na powyższe powołuje się na orzeczenie WSA w Gdańsku z dnia
1 marca 2010 r. (sygn. akt. I SA/Gd 67/10) i wskazuje, że "jeżeli strona skarżąca równocześnie ze skargą złożyła do sądu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, to sąd administracyjny zawiesza postępowanie sądowoadministracyjne".
Wniosek z dnia[...] listopada 2019 r. znak: [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. został złożony do Wojewody [...], który nie jest organem właściwym w tej sprawie, albowiem - stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. - organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia. Stosownie do art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. w stosunku do wojewody jako organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Jednakże skarżąca podnosi, że w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje utrwalony pogląd, iż samo wniesienie żądania do organu (nawet niewłaściwego) wszczyna postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, tak więc datą wszczęcia postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności aktu w rozumieniu art 56 p.p.s.a. jest data doręczenia takiego żądania organowi (nawet niewłaściwemu) przez stronę. Przepis art. 61 § 3 k.p.a. wymaga dla ustalenia daty złożenia podania uwzględnienia regulacji art. 65 § 2 k.p.a. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, które zostało wniesione do organu niewłaściwego, jest data wpływu do tego organu, który obowiązany jest przekazać je niezwłocznie do organu właściwego. Artykuł 61 § 3 k.p.a. reguluje datę wszczęcia postępowania w przypadku złożenia żądania przez stronę do organu właściwego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wnosi o:
1. zawieszenie - na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w związku z art. 56 p.p.s.a. - postępowania sądowoadministracyjnego;
2. uchylenie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - w całości zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] oraz uchylenie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - w całości poprzedzającego postanowienia GINB z [...] stycznia 2020 r. znak: [...]
3. zasądzenie - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie GINB oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z [...] stycznia 2020 r., znak: [...] naruszają prawo w stopniu nakazującym ich uchylenie.
Kontroli tutejszego Sądu poddane zostało postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2020 r., znak: [...] którym ww. organ, po rozpoznaniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] stycznia 2020 r., znak: [...], zawieszające z urzędu, wszczęte na wniosek J.S. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2019 r. znak: [...]
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, stosownie do art. 61 § 3 k.p.a., jest dzień doręczenia żądania właściwemu w sprawie organowi administracji publicznej. Jeżeli podanie zostało doręczone organowi niewłaściwemu, a ten zgodnie z dyspozycją art. 65 § 1 k.p.a. przekazał je organowi właściwemu, za dzień doręczenia podania organowi właściwemu należy uważać dzień, w którym podanie faktycznie wpłynęło do kancelarii organu właściwego.
W niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. wpłynął do kancelarii ogólnej GUNB w dniu 18 listopada 2019 r., a więc po dacie wniesienia do WSA w Szczecinie (6 listopada 2019 r. - za pośrednictwem Wojewody [...]) skargi na ww. decyzję. Uwzględniając powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że konieczność prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] września 2019 r.
Skarżąca, w uzasadnieniu skargi, zarzuciła Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego to, że nie dostrzegł on, iż wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. został złożony do Wojewody [...] za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu [...] listopada 2019 r. o godz. 23:49, czyli przed złożeniem do WSA w Szczecinie (za pośrednictwem Wojewody [...]) skargi na ww. decyzję. Jej zdaniem, GINB nie dostrzegł bowiem, że skarga do WSA w Szczecinie na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. została złożona za pośrednictwem Wojewody [...] poprzez platformę e-PUAP w dniu [...] listopada 2019 r. o godz. 23:53, czyli 4 minuty później niż wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
W tym stanie rzeczy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że artykuł 61 § 3 k.p.a. reguluje datę wszczęcia postępowania administracyjnego, stanowiąc że "Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej". Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 2015/15, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjny – CBOSA), który to pogląd tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny: "Przy ustaleniu daty wszczęcia postępowania nie można pominąć regulacji art. 65 § 1 k.p.a., który zawiera gwarancję prawną ochrony strony przed nieznajomością przepisów prawa w zakresie właściwości organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a. "Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie (...)". Dla ustalenia daty wniesienia podania podstawą ustalenia w tym przypadku unormowanym w art. 65 § 1 jest regulacja w § 2 tego artykułu "Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu". Artykuł 61 § 3 k.p.a. wymaga zatem dla ustalenia daty złożenia podania uwzględnienia regulacji art. 65 § 2. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, które zostało wniesione do organu niewłaściwego jest data wpływu do tego organu, który obowiązany jest przekazać je niezwłocznie do organu właściwego. Artykuł 61 § 3 k.p.a. reguluje datę wszczęcia postępowania w przypadku złożenia żądania przez stronę do organu właściwego."
Nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącej z dnia 6 listopada 2019 r. znak: [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. został złożony do Wojewody [...], który nie jest organem właściwym w tej sprawie, albowiem - stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. - organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia. Stosownie zaś do art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 k.p.a. w stosunku do wojewody jako organu administracji architektoniczno-budowlanej jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje jednak utrwalony pogląd, że samo wniesienie żądania do organu wszczyna postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, tak więc datą wszczęcia postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności aktu w rozumieniu art 56 p.p.s.a. jest data doręczenia takiego żądania organowi przez stronę (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II OZ 478/18, CBOSA). Jak już natomiast wyjaśniono, przepis art. 61 § 3 k.p.a. wymaga dla ustalenia daty złożenia podania uwzględnienia regulacji art. 65 § 2 k.p.a. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, które zostało wniesione do organu niewłaściwego, jest zatem data wpływu do tego organu, który obowiązany jest przekazać je niezwłocznie do organu właściwego. Artykuł 61 § 3 k.p.a. reguluje zaś datę wszczęcia postępowania w przypadku złożenia żądania przez stronę do organu właściwego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skoro wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. złożony został do tego organu, za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ePUAP), w dniu 6 listopada 2019 r., to pomimo, iż organ ten był niewłaściwy w sprawie, wskazaną datę trzeba rozpatrywać jako dzień wszczęcia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3a k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej. W tym samym dniu, tj. 6 listopada 2019 r., aczkolwiek już po złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności Wojewody [...] z dnia [...]września 2019 r., również za pomocą środków komunikacji elektronicznej, złożona została przez skarżącą skarga do sądu administracyjnego na ww. decyzję organu wojewódzkiego.
Jak wynika z przepisu art. 56 p.p.s.a. - w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Sąd administracyjny, stosownie do postanowień art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zawiesza z urzędu postępowanie sądowoadministracyjne.
Treść przepisu art. 56 p.p.s.a. dowodzi, że ustawodawca dopuścił możliwość weryfikacji decyzji ostatecznej tak w trybie sądowym, jak i nadzwyczajnym trybie administracyjnym. Jeżeli tak, to w przypadku uruchomienia tych dwóch trybów kwestią wymagającą rozstrzygnięcia nie powinno być to, czy wszczęcie jednego z nich czyni niedopuszczalnym wszczęcie drugiego, a jedynie to, jaki jest wpływ jednego postępowania na drugie i które z nich ma pierwszeństwo.
W sytuacji, gdy żaden przepis prawa nie zabrania stronie żądania wszczęcia postępowania w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania z jednoczesnym wniesieniem skargi do sądu na ten sam akt, to powoduje to, iż do czasu zawieszenia jednego z tych postępowań może się toczyć zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowe dotyczące tej samej decyzji (por. R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk, Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne, Warszawa-Zielona Góra 2003, s. 107 oraz Z. R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 454-459).
W orzecznictwie przyjmuje się, że regulacja zawarta w art. 56 p.p.s.a. jest regulacją szczególną, wynikającą z pierwszeństwa drogi postępowania administracyjnego. Skoro bowiem z przepisu art. 56 p.p.s.a. wynika (poprzez konieczność zawieszenia postępowania sądowego w sytuacji uprzedniego wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego) zasada pierwszeństwa postępowania administracyjnego, to jedynie w sytuacji złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, organ uprawniony jest do zawieszenia postępowania, w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Powyższe potwierdza uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie siedmiu sędziów w dniu 5 czerwca 2017 r. (sygn. akt II GPS 1/17, CBOSA), w której Sąd wyjaśnił, że z treści art. 56 p.p.s.a. a contrario wynika, że nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowego wówczas, gdy administracyjne postępowanie w trybie nadzwyczajnym zostało uruchomione po wniesieniu skargi.
Tego rodzaju sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, gdyż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu wojewódzkiego nie został złożony "po wniesieniu skargi" do sądu. Wobec tego brak było podstaw do zawieszenia postępowania przez organ administracji. Nie było bowiem żadnych przeszkód, które uniemożliwiłyby organowi administracji publicznej wydanie decyzji w sprawie.
Wyżej wskazane uchybienia, na które Sąd zwrócił uwagę, dyskwalifikują zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie jako wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa procesowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. uwzględni przedstawioną w uzasadnieniu argumentację.
Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło