VII SA/Wa 1369/09

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wznowienia postępowania postanawia : przyznać A. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 15 września 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 22 września 2009 r. wezwano A. M. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie z czego wnioskodawczyni utrzymuje siebie i dziecko, gdyż w formularzu wniosku wnioskodawczyni podała, że nie osiąga żadnego dochodu, czy podejmuje prace sezonowe, dorywcze, zlecone, a jeśli tak, to jaki uzyskuje dochód z tytułu ich wykonywania, w jakiej wysokości oraz formie uzyskuje pomoc z opieki społecznej, jaką kwotę przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. żywność, środki czystości, ubranie, opłaty oraz w jakiej wysokości ponosi wydatki związane z alergią pokarmową dziecka i jego leczeniem. W dniu 6 października 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą sześcioletnią córkę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że w utrzymaniu siebie i córki pomaga jej matka oraz opieka społeczna. Dodała, że jest w trakcie sprawy rozwodowej i nie pobiera alimentów. Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się wraz z córką przy pomocy rodziny oraz Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, od którego otrzymuje pomoc w wysokości 300,00 złotych. Dodała, że uzyskuje także dochód z tytułu podejmowanych prac dorywczych na wiosnę przy zbiorach truskawek oraz jesienią przy zbiorach malinach w wysokości 500,00 złotych. Wnioskodawczyni podała, że jej roczne wydatki wynoszą : składka ubezpieczeniowa KRUS w wysokości 1.172,00 złotych, zakup gazu do gotowania 240,00 złotych, opłata światła i wody około 300,00 złotych, zakup opału węglowego 700,00 złotych, podatek gruntowy w wysokości 280,00 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że ubrania zakupuje w taniej odzieży i otrzymuje od rodziny. Wnioskodawczyni nadesłała zaświadczenie Wójta Gminy K. potwierdzające, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,50 ha, decyzję Wójta w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z nieruchomości rolnej na 2009 r. w kwocie 280,00 złotych oraz decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o udzieleniu pomocy w postaci zasiłku celowego w wysokości 300,00 złotych z przeznaczeniem na zakup żywności. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc pod uwagę dane przedstawione w formularzu i nadesłane dodatkowe wyjaśnienia w piśmie z dnia 2 października 2009 r. stwierdzić należy, że wnioskodawczyni wykazała, że w obecnej sytuacji finansowej i życiowej nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i dziecka. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.