VII SA/Wa 137/07
WyrokWSA w Warszawie2007-04-03
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej prawomocnym wyrokiem oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia tej decyzji?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może stwierdzić nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia tej decyzji. Ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże sąd oraz organ, a stwierdzenie nieważności decyzji, która została uprzednio uznana przez sąd za zgodną z prawem, byłoby podważeniem prawomocnego orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżący S. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wiceprezydenta Miasta z dnia [...] maja 1986 r., udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, zakładu masarsko-wędliniarskiego i innych obiektów. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r. stwierdził nieważność tej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. uchylił decyzję Wojewody i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wiceprezydenta Miasta. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
VII SA/Wa 137/07
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2006r. znak: [...], działając w oparciu o art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwany dalej K.p.a.) stwierdził nieważność decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1986r. znak: [...], udzielającej D. i T. Ch. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, zakładu masarsko-wędliniarskiego, budynku socjalno-gospodarczego z kotłownią oraz szamba szczelnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] róg [...] w [...].
W dniu [...] maja 2006r. wpłynął wniosek S. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1986r. z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
Po przeanalizowaniu akt postępowania administracyjnego organ stwierdził, iż badana decyzja może być dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Organ wskazał, iż badaną decyzję o pozwoleniu na budowę podjęto na podstawie m.in. § 43 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975r. nr 8, poz. 48) Przepis powyższy w ust. 1 stanowi, iż pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi.
Projekt zagospodarowania działki został opracowany na podstawie opinii urbanistycznej z dnia [...] grudnia 1985r. znak: [...], wydanej przez Urząd Miejski w [...]. W powyższej opinii sporządzonej zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej wskazano warunki dla realizacji budynków: mieszkalnego, gospodarczego oraz zakładu rzemieślniczego branży masarsko-wędliniarskiej na działce nr [...] przy ul. [...] róg [...] w [...]. Lokalizację budynków przedstawiono na załączniku graficznym do tej opinii, jednak jak wynika z rysunku projektu zagospodarowania przednia linia zabudowy od strony ul. [...] została przekroczona o 2,20m. Powyższe stanowi bezsprzecznie naruszenie warunków miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazanych w opinii urbanistycznej z dnia [...] grudnia 1985r. przy czym, jak zauważył organ, brak jest w aktach postępowania informacji o odstąpieniu od warunków wskazanych w opinii urbanistycznej i ewentualnych uzgodnień dotyczących przekroczenia przedniej linii zabudowy.
Dalej organ nadmienił, iż trzeba zwrócić uwagę na kwestie uzgodnień przedmiotowej inwestycji przez organy ochrony środowiska. W piśmie Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 1985r. stwierdzono, iż lokalizacja zakładu masarsko-wędliniarskiego w [...] była rozpatrywana na wniosek inwestora i w związku z niezachowaniem wymaganej 30 m odległości zakładu od sąsiednich budynków mieszkalnych wydano opinię negatywną (opinia z dnia [...] lipca 1985r.). Warunkiem uzyskania pozytywnej opinii sanitarnej dotyczącej lokalizacji zakładu masarsko-wędliniarskiego jest odsuniecie budynku zakładu na odległość 30 m od istniejących i projektowanych obiektów chronionych. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. nr 17, poz. 62), budynki mieszkalne i inne budynki, w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi oraz budynki i urządzenia uciążliwe dla otoczenia należy sytuować w takiej odległości od siebie, ażeby ograniczyć lub wyeliminować uciążliwości.
W następstwie zażalenia inwestorów – D. i T. Ch. z dnia [...] listopada 1985r. na opisaną wyżej negatywną opinię Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dla woj. [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 1985r. zaopiniował proponowaną lokalizację inwestycji pozytywnie z następującymi zastrzeżeniami: odległość zakładu od budynku mieszkalnego najbliższego sąsiada może być zmniejszona do 15 m pod warunkiem wykonania budynku magazynowego o wys. 8,0 m i długości ok. 40,0 m usytuowanego wzdłuż granicy działki z zakazem magazynowania środków uciążliwych, z pozostałych stron odległość od budynków mieszkalnych winna wynosić 30 m.
Wojewoda [...] zauważył, iż zakład masarsko-wędliniarski jest obiektem uciążliwym dla otoczenia i dlatego ze względów zdrowotnych winny być zachowane określone odległości od obiektów chronionych. Ponadto załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany nie spełnia wszystkich warunków nałożonych powyższym postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego bowiem odległość od pozostałych budynków mieszkalnych określona na 30,0 m nie została zachowana.
Organ dodał także, że projektant nie przewidział wykonania ujęcia wody, nie zwymiarowano także odległości projektowanego zbiornika na ścieki od zakładu masarsko-wędliniarskiego, jak również od innych obiektów i granic działki.
Zdaniem Wojewody [...] organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał zaskarżoną decyzję i zatwierdził projekt budowlany bez wymaganych powyższym postanowieniem organu Inspekcji Sanitarnej poprawek i udzielił pozwolenia na budowę zbiornika na ścieki zlokalizowanego sprzecznie z przytoczonymi wyżej przepisami oraz bez wskazania lokalizacji ujęcia wody i braku w projekcie informacji dotyczącej wykonania pasa izolacyjnego zwartej zieleni średnio i wysokopiennej.
W związku z powyższym organ uznał, iż zachodzą uzasadnione przesłanki do stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nieważności decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1986r.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006r. odwołanie wnieśli inwestorzy D. i T. Ch., którzy zarzucili zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa. W treści obszernego odwołania skarżący powołali się na prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] lipca 1988r. sygn. akt: [...], którym oddalono skargę na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1986r. znak: [...], gdyż nie narusza ona prawa materialnego ani proceduralnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1986r. znak: [...].
Organ II instancji wskazał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1986r. wydana została w oparciu o ustalenia miejscowego planu ogólnego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] stycznia 1979r. zgodnie z którym nieruchomość na której została zaprojektowana przedmiotowa inwestycja przeznaczona jest pod działalność rzemieślniczą. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Do wniosku z dnia [...] kwietnia 1986r. inwestor załączył wymagane dokumenty, w tym – zgodnie z art. 29 ust. 5 w/w ustawy Prawo budowlane – dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a ponadto kompletny projekt budowlany sporządzony przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane wraz z niezbędnymi uzgodnieniami. Wobec faktu, iż małżonkowie [...] spełnili obowiązki wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, właściwy organ nie miał podstaw do odmowy wydania decyzji.
Organ wskazał również, iż sporne obiekty zostały zaprojektowane zgodnie z wymogami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Budownictwa z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. nr 17, poz. 62 z późn. zm.).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] lipca 1988r. sygn. akt: [...] w którym to Sąd rozpatrywał skargę w przedmiocie odmowy uchylenia pozwolenia na budowę udzielonego w decyzji z dnia [...] maja 1986r.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż merytorycznie pozwolenie na budowę nie narusza przepisów prawa materialnego. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229) obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Według zaś miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka budowlana, na której wzniesiony został sporny obiekt, przeznaczona została pod budowę zakładu rzemieślniczego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wzniesienie spornego obiektu nie narusza również uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego). Obiekt ten uzyskał pozytywną opinię organów inspekcji sanitarnej oraz organów do spraw ochrony i kształtowania środowiska a ponadto jego lokalizacja nie narusza warunków technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych obowiązujących w budownictwie. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. K., podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko - wniósł o jej oddalenie, a także dodatkowo wyjaśnił, iż stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1271 ze zm), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem [...] stycznia 2004r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Natomiast zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie może być uwzględniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Jak wynika z akt sprawy decyzja Wiceprezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1986r. udzielająca D. i T. Ch. pozwolenia na budowę obejmującą budowę budynku mieszkalnego, zakładu masarsko-wędliniarskiego, budynku socjalno-gospodarczego z kotłownią oraz szamba szczelnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] róg [...] w [...] była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z dnia [...] lipca 1988r. sygn. akt: [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] oddalił skargę na decyzję Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] lutego 1988r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę zakładu masarsko-wędliniarskiego T. Ch. Decyzja z dnia [...] lutego 1988r. utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1987r. która została wydana po wznowieniu postępowania na żądanie Prokuratury Wojewódzkiej w [...]. Organ I instancji stwierdził, że jedynymi uchybieniami w postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę był brak opinii właściwego organu w zakresie ochrony środowiska oraz zastąpienie wymaganej decyzji lokalizacyjnej opinią urbanistyczną.
Powyższe uchybienia jakkolwiek istotne z prawnego punktu widzenia po ich uzupełnieniu nie wpłynęłyby na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Tak więc organ I instancji nie uchylił decyzji o pozwoleniu na budowę bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji II instancji Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu brał pod uwagę czy nie jest ona dotknięta wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W tym stanie rzeczy stwierdzenie nieważności decyzji, która była uprzednio kontrolowana przez sąd administracyjny i którą sąd administracyjny uznał za zgodną z prawem byłoby podważaniem prawomocnego orzeczenia sądu.
Prawomocny wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności.
Po wyroku oddalającym skargę na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności tej decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występowały okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili orzekania przez sąd to nie powstaną one również po wydaniu wyroku bowiem w postępowaniu nie ważnościowym bada się decyzję na dzień jej wydania.
Skoro więc po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności tej decyzji o pozwoleniu na budowę, to decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006r. odmawiająca stwierdzenia nieważności jest rozstrzygnięciem prawidłowym.
W tym miejscu w związku z szeregiem wniosków skarżącego zawartych w treści obszernej skargi dotyczących braku zgodności projektu z warunkami zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska oraz zarzutem nie przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego, przed wydaniem zaskarżonej decyzji należy podkreślić, iż wnioski te nie mogą być uwzględnione bowiem Sąd nie orzeka co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu wyroku z dnia [...] lipca 1988r. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny merytorycznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 1986r. i stwierdził że nie narusza ona prawa materialnego.
A zatem ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże w sprawie – co oznacza, iż ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. / zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r. III RN 130/97, OSNAPiUS 1999r. nr 1, poz. 2 /.
Mając na uwadze powyższe względy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. – skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło