VII SA/Wa 137/12
WyrokWSA w Warszawie2012-07-17
Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Paweł Groński, Daria Gawlak-Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego mogą stosować art. 66 Prawa budowlanego (dotyczący utrzymania obiektów budowlanych) do sytuacji, w której na elewacji budynku zamontowano urządzenie reklamowe, które nie jest związane z funkcją obiektu, a samo w sobie stanowi nowe działanie inwestycyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 66 Prawa budowlanego, znajdujący się w rozdziale dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych, ma zastosowanie jedynie do sytuacji, gdy obiekt jest nieprawidłowo eksploatowany, remontowany lub konserwowany, a nie do nowych działań inwestycyjnych, takich jak montaż urządzenia reklamowego. W takich przypadkach właściwy jest tryb postępowania przewidziany w art. 51 Prawa budowlanego. Ponadto, sąd stwierdził, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, aby uzasadnić zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazała usunięcie wielkoformatowej reklamy (siatki winylowej) z elewacji budynku. Organ I instancji pierwotnie nakazał usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, uznając, że reklama ogranicza oświetlenie mieszkań. Organ II instancji uchylił tę decyzję i wydał własną, nakazując usunięcie reklamy na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uznając, że użytkowanie budynku zagraża życiu lub zdrowiu ludzi poprzez ograniczenie światła dziennego. Skarżąca podnosiła, że elewacja jest remontowana, posiadała zgodę na montaż siatki zabezpieczającej z reklamą, a organy nie przeprowadziły właściwego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .
Przedmiotem skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. Nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 5 lipca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zawiadomił Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zamontowania reklamy wielkoformatowej – siatki winylowej na konstrukcji wsporczej, na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. w W.
Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623; dalej: Prawo budowlane) i § 14a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 74, poz. 836 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. B. w W. poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą umieszczonej na elewacji frontowej i bocznej budynku. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że w związku z prowadzonymi na terenie dzielnicy [...] inspekcjami nieruchomości w aspekcie zgodności użytkowania budynków mieszkalnych wielorodzinnych z przepisami prawa stwierdzono, iż na elewacji frontowej i bocznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. w W. została zainstalowana reklama wielkoformatowa – siatka winylowa na konstrukcji wsporczej. Organ powiatowy zaznaczył przy tym, że umieszczenie siatki winylowej z reklamą powoduje przesłanianie okien znajdujących się na ścianie budynku i ogranicza oświetlenie dzienne mieszkań. Wskazał również, że w toku postępowania ustalono, iż właścicielem przedmiotowego w sprawie budynku jest Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. Dalej, organ powiatowy przywołał treść art. 61 Prawa budowlanego oraz § 14a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych i stwierdził, że budynek stanowiący własność Wspólnoty Mieszkaniowej jest użytkowany w sposób niezgodny z powołanymi przepisami dotyczącymi warunków technicznych. Umieszczenie siatki winylowej z nadrukiem reklamowym na ścianach z oknami powoduje pogorszenie warunków użytkowych obiektu, a co za tym idzie należytego stanu technicznego. Dlatego też zgodnie z dyspozycją art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane stwierdzając, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, należało nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
W odwołaniu od tej decyzji organu I instancji, Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podnosząc naruszenie przepisów procesowych jak i prawa materialnego -w tym art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i § 14a ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych- odwołująca się wskazała w szczególności na pominięcie w sprawie faktu, iż elewacja budynku, na której umieszczono siatkę winylową, jest remontowana. To zaś wyklucza stwierdzenie uchybień w użytkowaniu budynku z uwagi na treść § 14a ust. 4 ww. rozporządzenia. Nadto, odwołująca się wskazała na to, że organ powiatowy w ogóle nie dokonał badania okoliczności stanu faktycznego, a jedynie na zmianę przepisów (tj. ww. rozporządzenia), wydał dowolną, niepopartą jakimkolwiek materiałem dowodowym decyzję ingerującą w prawo własności Wspólnoty Mieszkaniowej. W tym zakresie Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. zwróciła uwagę zarówno na to, że w sprawie brak materiału dowodowego wskazującego, iż sporna reklama wielkoformatowa ogranicza dostęp światła dziennego do mieszkań, jak i na to, że ww. przepisy rozporządzenia są niekonstytucyjne (bo wpływają na ograniczenie prawa własności, a prawo to może być ograniczone tylko w drodze ustawy).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2011 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. B. w W. poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą umieszczonej na elewacji frontowej budynku.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, iż z treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z 5 lipca 2011 r. wynika, iż postępowanie to zostało wszczęte w sprawie zamontowania reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej na konstrukcji wsporczej na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. w W., decyzja zaś została wydana w sprawie stanu technicznego budynku. Zauważył, iż organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania może dokonać zmiany trybu prowadzenia postępowania jeżeli uzna to za niezbędne dla wydania właściwego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Następnie, organ odwoławczy podał, iż z treści materiału dowodowego organu powiatowego wynika, że inwestor w dniu 8 czerwca 2007 r. złożył zawiadomienie o zamiarze wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Prezydent [...] decyzją z [...] lipca 2007 r. wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2007 r. Nr [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] i umorzył postępowanie w zakresie wniesionego sprzeciwu. Powyższe rozstrzygnięcie stanowiące o realizacji inwestycji zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, nie ma znaczenia dla postępowania w sprawie stanu technicznego budynku, zwłaszcza niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.
W dalszej części uzasadnienia organ wojewódzki zauważył, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych organu powiatowego wskazuje jednoznacznie, iż przedmiotowa reklama wielkoformatowa ogranicza dostęp światła dziennego do mieszkań w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. B. w W. Jednocześnie organ zaznaczył, iż nie stwierdzono prowadzenia robót budowlanych dotyczących elewacji (potwierdza to materiał zdjęciowy). Brak jest chociażby rusztowań oraz innych urządzeń niezbędnych do wykonywania robót budowlanych polegających na remoncie elewacji budynku. Brak jest również pozwolenia na budowę, które byłoby wymagane przy tego typu robotach budowlanych, w związku z objęciem obiektu ochroną konserwatorską (art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane). Powyższe ustalenia stanowią o użytkowaniu budynku w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wydania stosownego rozstrzygnięcia na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, tj. nakazania Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. B. w W. poprzez: demontaż reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą umieszczonej na elewacji frontowej budynku. Zagrożenie dla zdrowia polega na niedopuszczalnym ograniczeniu światła dziennego dla pomieszczeń mieszkalnych budynku. Dokonując takiej oceny organ odwoławczy miał na względzie § 14a ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, który to w uzasadnieniu orzeczenia powołał zaznaczając przy tym, że przepis ten przewidujący zakaz instalowania urządzeń i nośników reklamowych na budynku, jeśli prowadzi to do ograniczenia oświetlenia dziennego mieszkania, nie określa stopnia tego ograniczenia, a to oznacza, że stopień ten może być minimalny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. skarżąca - Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:
-art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez całkowicie dowolne uznanie przez organ orzekający, iż budynek posadowiony w W. przy ul. B. jest użytkowany w sposób nieprawidłowy i w konsekwencji niezasadne wydanie w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. B. w W. poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą, mimo iż elewacja budynku jest remontowana, a Inwestor posiada zgodę na jego przeprowadzenie oraz zawieszenie na ten czas siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją wsporczą;
-art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i orzeczenie o nakazie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, pomimo braku jakiegokolwiek materiału dowodowego potwierdzającego rzekome nieprawidłowości, nie uwzględnienie faktu, że inwestor posiada zgodę na przeprowadzenie remontu elewacji budynku oraz montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją wsporczą, nieuwzględnienie faktu prowadzenia remontu,
-art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który to przepis nie ma zastosowanie do postępowania dotyczącego montażu siatki winylowej z nadrukiem reklamowym wraz konstrukcją wsporczą,
-§ 14a ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych i w konsekwencji błędne uznanie, iż budynek przy ul. B. w W. jest użytkowany w sposób nieprawidłowy, mimo iż trwa remont elewacji, a inwestor uzyskał pozwolenie na przeprowadzenie remontu budynku oraz montaż siatki zabezpieczającej wraz z konstrukcją wsporczą,
-§ 14a ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych i w konsekwencji błędne orzeczenie o nakazie rozbiórki siatki zabezpieczającej wraz z konstrukcją wsporczą, mimo iż prowadzony jest remont elewacji budynku przy ul. B. na podstawie dokonanych przez inwestora zgłoszeń dotyczących zarówno remontu jak i montażu siatki zabezpieczającej wraz z konstrukcją wsporczą na czas remontu.
Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła również naruszenie w sprawie przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 28, art. 61 § 4, art. 77, art. 107 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, w konsekwencji błędne zastosowanie normy prawa materialnego, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania, nieustalenie stron postępowania, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, nienależyte uzasadnienie decyzji, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowaniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. w W. poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej z konstrukcją wsporczą.
W uzasadnieniu skargi skarżąca na wstępie zaznaczyła, że poza niezasadnym orzeczeniem o nakazie rozbiórki siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą, organ w przedmiotowej sprawie dokonał błędnego ustalenia stron postępowania. Błędnie w efekcie nałożył obowiązek na Wspólnotę Mieszkaniową nie będącą ani inwestorem ani właścicielem siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą. Wydał tym samym decyzje niewykonalną.
Dalej, skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa podniosła, iż wydając zaskarżoną decyzję, organ pominął całkowicie fakt prowadzenia remontu elewacji budynku przy ul. B. w W., o czym był informowany w toku przedmiotowego postępowania. Organ w uzasadnieniu decyzji jedynie ogólnikowo wskazał, iż remont nie jest prowadzony, nie wskazując na jakiej podstawie opiera to twierdzenie. Powołana okoliczność - remont elewacji - wyłącza zaś stosowanie postanowień § 14 a ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, a to oznacza, iż organ w przedmiotowej sprawie niezasadnie orzekł o konieczności usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W tej kwestii skarżąca wskazała również, iż organ nie powinien opierać się na dokumentacji z 2009 r., skoro stosuje przepis ww. rozporządzenia z dnia 27 listopada 2009 r., który wprawdzie ma zastosowanie do urządzeń i nośników reklamowych zainstalowanych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, ale dopiero po 18 miesiącach od tej daty. Organ wszczynając w przedmiotowej sprawie postępowanie, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w tym między innymi dowód z oględzin celem wykazania obecnego stanu faktycznego. Ponosząc powyższe, skarżąca wskazała także na całkowite pominięcie w sprawie § 14a ust. 4 ww. rozporządzenia.
Z tych już tylko przyczyn stwierdziła, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i winno być przez organ umorzone w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a.
Nadto, skarżąca podniosła, że w sprawie brak materiału dowodowego wskazującego, iż sporna reklama powoduje ograniczenie oświetlenia dziennego do mieszkań. Wskazała też, iż zastosowany w sprawie przez organ przepis rozporządzenia narusza art. 64 Konstytucji RP. Przepis ten ogranicza bowiem prawo własności, a to może nastąpić tylko w drodze ustawy. W takiej sytuacji organ winien zaś odmówić stosowania przepisu prawa, który stoi w sprzeczności z ustawą zasadniczą.
Dalej, skarżąca wskazała, iż w jej ocenie w przedmiotowej sprawie organ winien orzekać w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego mające zastosowanie do robót budowlanych niepolegających na budowie nowego obiektu budowlanego lub jego części, a nie na podstawie przepisu art. 66 Prawa budowlanego.
Reasumując, skarżąca podała, iż organ orzekający w sprawie w ogóle nie dokonał badania okoliczności stanu faktycznego. A jedynie, z uwagi na zmianę przepisów, które są niekonstytucyjne, wydał dowolną nie popartą jakimkolwiek materiałem dowodowym decyzję nakazującą rozbiórkę siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą w stosunku do Wspólnoty, która nie jest jej właścicielem.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2011 r. w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, iż decyzja ta, jak również decyzja ją poprzedzająca nie odpowiada prawu i wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. Uwzględniając skargę Sąd podzielił zarzuty w niej podniesione, ale nie w pełnym zakresie, część z nich uznał bowiem (z uwagi na popełnione w sprawie błędy organów orzekających) za przedwczesne.
-Przypomnieć trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w sprawie wszczętej przez organ powiatowy z urzędu w przedmiocie (jak wskazano w zawiadomieniu o wszczęciu) zamontowania reklamowy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. B. w W. Wydając zaskarżoną decyzję organ powołał jako jej materialno-prawną podstawę art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zmieniając jednocześnie decyzję organu I instancji podjętą w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zatem, jak z powyższego wynika, obie decyzje wydane w sprawie opierały się na przepisach odnoszących się do stanu technicznego budynku (choć postępowanie w takim zakresie nie zostało uruchomione), przy czym w orzeczeniach tych wskazano zupełnie inne podstawy prawne - na co w pierwszej kolejności (analizując sprawę), Sąd musiał zwrócić uwagę.
-Dostrzegając taki stan rzeczy wskazać należy, iż organ wojewódzki orzekał w niniejszej sprawie jako organ odwoławczy i stosownie do zasady dwuinstancyjności uregulowanej w art. 15 k.p.a. obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę załatwioną decyzją organu I instancji, a następnie wydać jedną z decyzji przewidzianych w art. 138 k.p.a. Przy czym, wymaga podkreślenia, iż zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, nie może też orzekać w zakresie innym niż uczynił to przed nim organ pierwszoinstancyjny. Musi wypowiedzieć się w takim zakresie, w jakim zrobił to przed nim organ I instancji. W postępowaniu odwoławczym może bowiem dojść jedynie do rozpoznania i rozstrzygnięta sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym z tą, którą zajmował się organ I instancji. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w II instancji wyznacza rozstrzygnięcie decyzji I Instancji, a wykroczenie przez organ II instancji poza te granice narusza zasadę dwuinstancyjności.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanej zasady postępowania administracyjnego, a w konsekwencji również art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nieuprawnioną na tym etapie postępowania zmianę podstawy materialno-prawnej zastosowanej w sprawie przez organ I instancji. Treść normatywna ust. 1 pkt 3 art. 66 Prawa budowlanego (który to przepis zastosował w sprawie organ odwoławczy) jest całkowicie różna od treści art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (przyjętego w sprawie jako właściwy przez organ I instancji). To zaś oznacza, iż ustalenia organu I instancji czynione na okoliczność nieodpowiedniego stanu technicznego budynku (pkt 3), które stanowiły podstawę faktyczną decyzji I instancji, nie mogły stać się podstawą, nawet po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, wydania decyzji stwierdzającej użytkowanie budynku w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi (pkt 2). Jeszcze raz wskazać w tym miejscu należy, iż treść i zakres sprawy administracyjnej, czyli tożsamość sprawy, wyznaczają normy prawa materialnego, które determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie, co umknęło organowi wojewódzkiemu w niniejszym postępowaniu.
Dostrzec jednocześnie trzeba, iż w sytuacji, gdy wynik postępowania uzupełniającego przeprowadzonego w trybie art. 136 k.p.a. powoduje, zdaniem organu odwoławczego, konieczność dokonania odmiennej subsumcji prawnej ustalonego stanu faktycznego, organ ten winien wówczas uchylić zaskarżoną decyzję, a sprawę skierować do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Takie postępowanie zapewni bowiem jego stronom możliwość ustosunkowania się w dwuinstancyjnym postępowaniu do dowodów zgromadzonych przez organy i zaprezentowania w odwołaniu swoich argumentów, co pozwoli organowi II instancji na wszechstronne rozpatrzenie sprawy administracyjnej. W przypadku zaś pominięcia tego trybu postępowania strona może wytaczać swoje argumenty dopiero w skardze do sądu. Zadaniem zaś sądu administracyjnego nie jest prowadzenie postępowania dowodowego, ponieważ sprawa sądowa nie jest kontynuacją sprawy administracyjnej, lecz kontrola administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem jej działań w sprawach administracyjnych.
-W ocenie Sądu, ww. przepisy prawa – art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego zostały naruszone w sprawie także z przyczyn podniesionych w skardze.
Słusznie bowiem skarżąca Wspólnota wywiodła, że organy orzekające w sprawie w oparciu o te przepisy, nie przeprowadziły postępowania dowodowego wskazującego na zasadność ich zastosowania. Nie wykazały bowiem, aby na skutek działań Wspólnoty Mieszkaniowej (którą to obciążono obowiązkiem), doszło do zagrożeń opisanych w tych przepisach. Powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na bezsporny w sprawie materiał dowodowy, organ II instancji nie wyjaśnił w żadnym miejscu na jakich dowodach się oparł. Trzeba zaś zauważyć, iż postępowanie w sprawie wszczęto w 2011 r., o czym zawiadomiono stronę pismem z 5 lipca 2011 r., a główny dowód w sprawie to protokół z oględzin z 30 czerwca 2011 r., z którego wynika jedynie tyle, iż na elewacji przedmiotowego w sprawie budynku zamontowana jest reklama wielkoformatowa. Brak zaś w aktach jakiegokolwiek innego materiału dowodowego wskazującego na zagrożenia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Żadnych innych dowodów w sprawie bowiem nie przeprowadzono. Koncentrując się na wpływie siatki winylowej na ograniczanie dopływu światła zaniechano na przykład ustalenia, czy siatka wraz konstrukcją wsporczą i elementami oświetlenia jest zawieszona na terenie i w granicach nieruchomości należącej do Wspólnoty, czy też zajmuje pas drogowy. W ocenie Sądu, dokonanie takich ustaleń jest konieczne, gdyż jego skutkiem może być udział w postępowaniu zarządcy drogi, a nadto – potrzeba wyjaśnienia, czy inwestor legitymował się jego zgodą na zajęcie pasa drogowego po myśli art. 39 ust. 3 i art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w odniesieniu do robót budowlanych wykonywanych w pasie drogowym (również w przestrzeni nad drogą), a do takich robót należy zaliczyć zainstalowanie reklamy, nie wynika tylko ze zgody właściciela budynku położonego poza granicą pasa drogowego, chociaż zgoda taka inwestorowi również jest niezbędna, lecz z decyzji, wydanej przez zarządcę drogi, o której mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Konkludując, powyższe jednoznacznie wskazuje na naruszenie w sprawie ww. przepisów prawa materialnego poprzez co najmniej przedwczesne ich zastosowanie z uwagi na brak właściwego postępowania dowodowego i naruszenie w ten sposób także przepisów regulujących postępowanie dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.
-Niezależnie od poczynionych uwag, podnieść przede wszystkim jednak należy, iż w sprawie doszło do nieuprawnionego zastosowania art. 66 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, organy obu instancji, w okolicznościach kontrolowanej sprawy bezpodstawnie dopatrzyły się możliwości zastosowania tej regulacji prawnej. W tym też zakresie Sąd w całości podziela zarzuty podniesione w skardze.
Wskazać trzeba, iż art. 66 znajduje się w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". W rozdziale tym ustawodawca uregulował sprawy związane z użytkowanymi obiektami budowlanymi, ich utrzymaniem i zagrożeniami z tym użytkowaniem związanymi.
W tym miejscu warto przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydany w sprawie nielegalnego wykonania otworów okiennych w istniejącym budynku. W uzasadnieniu tego orzeczenia wyrażono pogląd, który należy podzielić, że skoro przepisy art. 66 Prawa budowlanego zostały zamieszczone w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", to z góry przesądza to o tym, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nie remontowany, nie konserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie mają więc one zastosowania do samowolnego wykonania okien, a zatem do sytuacji, w których podejmowane są nowe działania inwestycyjne, ingerujące w strukturę obiektu (v. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1100/10).
Nadto, trzeba w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, które podziela również skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie, wyrażano niejednokrotnie pogląd, że dyspozycja omawianego przepisu odnosi się do obiektu budowlanego jako całości, nie zaś jego części, poszczególnych mieszkań, czy też urządzeń, które nie są związane z funkcją tego obiektu.
W konsekwencji Sąd stwierdza, iż nie można zaakceptować zastosowania art. 66 Prawa budowanego wówczas, gdy sam obiekt nie budzi zastrzeżeń w świetle dyspozycji tego przepisu, lecz w wyniku robót budowlanych zamontowano na nim urządzenia niezwiązane z funkcją tego obiektu. Zdaniem Sąd, nie ma żadnych podstaw prawnych do tego, aby w odniesieniu do urządzenia reklamowego nie związanego z funkcją obiektu budowlanego – w tym przypadku budynku, chociaż związanego z jego strukturą (przez zamocowanie reklamy) przyjmować możliwość zastosowania art. 66 Prawa budowlanego. Zainstalowanie na elewacji budynku urządzenia reklamowego należy określić jako roboty budowlane (w tym te objęte zwolnieniem z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego), a więc nowe działanie inwestycyjne. W sytuacji gdy dochodzi do takich działań właściwy będzie zaś inny tryb postępowania i ustalania skutków podjętych robót budowlanych, a mianowicie tryb przewidziany w art. 51 Prawa budowlanego (w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 tej ustawy). Wobec powyższego inaczej może też kształtować się krąg stron postępowania i inny może być adresat decyzji.
Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż obie decyzje wydane w sprawie są wadliwe jako oparte na błędnie zastosowanym przepisie art. 66 Prawa budowlanego, w okolicznościach faktycznych w niej występujących. Błędne zastosowanie tej normy prawnej miało też wpływ na ustalenie stron niniejszego postępowania, co skutkowało również co najmniej przedwczesnym nałożeniem obowiązków na Wspólnotę. W tym zakresie Sąd również uznał argumenty skargi za zasadne.
Z uwagi na dostrzeżone w sprawie błędy Są uznał natomiast, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia § 14a ust. 1 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych są co najmniej przedwczesne. Stąd też Sąd nie widział potrzeby, aby odpowiadać na te zarzuty, a także aby analizować ww. przepisy rozporządzenia w kontekście ich zgodności z ustawą zasadniczą.
Reasumując, Sąd zauważa, iż sprawa niniejsza została wszczęta w przedmiocie zamontowania reklamy wielkoformatowej – tj. siatki winylowej na konstrukcji wsporczej, i w takim też zakresie postępowanie winno być przez organy nadzoru budowlanego przeprowadzone. Sąd zauważa również, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie dotyczy instalowania tablic i urządzeń reklamowych usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co oznacza, iż tego typu inwestycja wymaga pozwolenia na budowę. W protokole z oględzin mających miejsce 30 czerwca 2011 r. wpisano, iż budynek przy ul. B. znajduje się pod ochroną konserwatora zabytków. Nadto, budynek przy ul. B. w W. jest zlokalizowany na terenie założenia urbanistycznego ul. B., wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej. [...] decyzją Konserwatora Zabytków [...] z [...] lipca 1965 r., a wynika to z poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji z [...] maja 2012 r. Nr [...] złożonej do akt sprawy przez stronę skarżącą (i dotyczącej pozwolenia na przeprowadzenie prac zabezpieczających elewacji budynku przy ul. B. w W.). Okoliczności te winny być wyjaśnione i wzięte pod uwagę m.in. przy ocenie inwestycji w kontekście ww. art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz skuteczności zgłoszenia dokonanego na sporne zamierzenie inwestycyjne w dniu [...] września 2007 r. oraz w dniu [...] kwietnia 2009 r. (na co wskazują akta sprawy). Jednocześnie Sąd stwierdza, że w sytuacji gdy zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest zgłoszeniem w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego i nie wywołuje skutków przewidzianych w przepisach tej ustawy dla tej instytucji. Dokonanie zgłoszenia przez inwestora i brak reakcji organu w terminie 30 dni od tej daty nie może też stanowić usprawiedliwienia i legalizacji każdej inwestycji, tym bardziej takiej, która wymagała pozwolenia na budowę.
Z uwagi na to, iż w kontrolowanej sprawie wystąpiły istotne naruszenia prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a także błędnie zastosowany został art. 66 Prawa budowlanego, Sąd orzekł o uchyleniu decyzji zaskarżonej jak i decyzji organu I instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne jest dokonanie przez organy ustaleń faktycznych, które będą prowadziły do zastosowania prawidłowych norm prawa materialnego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło