VII SA/Wa 1370/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-08

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Halina Emilia Święcicka, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot dystrybuujący suplementy diety ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących reklamy i prezentacji tych suplementów, jeśli treści reklamowe pochodzą od producenta i są umieszczone na etykietach opakowań?
Ratio decidendi
Podmiot dystrybuujący suplementy diety ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących reklamy i prezentacji tych suplementów na swojej stronie internetowej, nawet jeśli treści pochodzą od producenta. Odpowiedzialność ta wynika z faktu, że sposób prezentacji na stronie internetowej pozostaje pod kontrolą dystrybutora i musi być zgodny z prawem żywnościowym, w tym zakazem przypisywania suplementom właściwości leczniczych. Kara pieniężna nałożona w takiej sytuacji jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł. Kara została nałożona za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie prezentacji i reklamy suplementów diety na stronie internetowej skarżącego, polegające na przypisywaniu im właściwości leczniczych. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym twierdząc, że treści reklamowe pochodziły od producentów i nie ponosi za nie wyłącznej odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania P. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...], mocą której organ I instancji - działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.), wymierzył P. B. karę pieniężną w wysokości 4.000 zł (słownie: cztery tysiące złotych) z powodu nieprzestrzegania wymagań w zakresie prezentacji i reklamy suplementów diety pn. "[...] 30 kapsułek", "[...]" "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...].", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", prowadzonej za pośrednictwem strony internetowej www. [...].pl. Organ podniósł, iż w rozpoznawanej sprawie udowodnione zostało, że skarżący naruszył przepisy prawa żywnościowego, w tym art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, iż oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, albo odwoływać się do takich właściwości (...). Przepis art. 46 ust. 2 ustawy stwierdza z kolei, iż przepis art. 46 ust. 1 stosuje się również do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich (...) sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Ponadto zgodnie z art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem informacji udostępnionych na jej temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie naruszenie przepisów polegało na tym, iż na stronie internetowej skarżącego w odniesieniu do wielu suplementów diety, szczegółowo wskazanych w zaskarżonej decyzji, zawarte były treści sprzeczne z przepisami prawa żywnościowego, dokładnie opisane przez organ I instancji w decyzji. Ocena prezentacji i reklamy tych suplementów diety wykazała, że przypisują one właściwości lecznicze przedmiotowym produktom i wprowadzają konsumentów w błąd, przypisując im właściwości, których produkty te nie posiadają. Zakwestionowano m.in. takie wyrażenia jak "sok aloesowy, jako środek leczniczy i kojący, przynosi natychmiastową ulgę osobom cierpiącym na zgagę, niestrawność, bóle brzucha i wiele chorób jelit", "likwidacja zaburzeń erekcji", "jako środek przeciw zaparciom". Już samo wskazanie jednostki chorobowej w prezentacji lub reklamie żywności sugeruje konsumentowi korzystne oddziaływanie tej żywności lub jej składników na poprawę stanu zdrowia we wskazanej chorobie (np. inne choroby jelit - znajduje się pod kodem K 55 - K 63; zaparcie - znajduje się pod kodem K 59.0 w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10). Zdaniem organu wymienione sformułowania w sposób jednoznaczny wskazują i sugerują lecznicze cechy tych produktów, natomiast suplement diety nie posiada właściwości zapobiegania lub leczenia chorób, jest jedynie środkiem spożywczym uzupełniającym normalną dietę, będącym skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny (z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu prawa farmaceutycznego). Organ stwierdził, że przeciętny nabywca oferowanych przez skarżącego do sprzedaży produktów był zatem wprowadzany w błąd poprzez przypisywanie żywności właściwości leczniczych, których nie posiadała oraz sugerowanie jej właściwości leczniczych. Podkreślił, że sformułowania, których używał skarżący w prezentacji i reklamie przedmiotowych produktów z pewnością nie dotyczą efektu fizjologicznego charakterystycznego dla środków spożywczych, tylko wyraźnie wskazują na efekt leczniczy charakterystyczny dla produktów leczniczych. Zgodnie bowiem z dokumentem Rady Europy z dnia 7 lutego 2008 r. "Homeostasis, a model to distinguish between foods (including food supplements and medicinal products"), odbudowywanie prawidłowych funkcji fizjologicznych jest działaniem produktów leczniczych, a nie środków spożywczych. Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego słusznie zatem organ I instancji stwierdził, że poprzez użyte na stronie internetowej sformułowania skarżący naruszył przepisy prawa żywnościowego, w tym art. 46 ustawy, a to oznacza, że wypełniona została przesłanka określona w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ wskazał też, iż w świetle art. 17 w zw. z art. 16 rozporządzenia 178/2002 całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną środka spożywczego wprowadzanego do obrotu oraz treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie ponosi podmiot działający na rynku spożywczym. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że wymierzając skarżącemu karę pieniężną organ I instancji jako okoliczność łagodzącą wziął pod uwagę fakt, iż skarżący podjął działania w celu dostosowania treści zamieszczonych w prezentacji i reklamie przedmiotowych suplementów diety, prowadzonej za pośrednictwem strony internetowej, do wymagań określonych w przepisach prawa żywnościowego, uwzględnił również dotychczasową działalność skarżącego (we wcześniejszym okresie wobec skarżącego nie stosowano sankcji karnych). W ocenie organu odwoławczego wysokość kary ustalona w niniejszej sprawie, tj. 4.000 zł, jest właściwa i adekwatna do ustaleń wskazanych w zaskarżonej decyzji. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. złożył P. B., zarzucając, iż jest obarczona błędem w postaci naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 8 i 11, art. 77 § 1 i art. 136, art. 138 kpa, a także art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2010/C 83/02), ale również wadliwością dotyczącą naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 16 i art. 17 Rozporządzenia WE nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. Skarżący podniósł, iż organ II instancji ograniczył się w istocie jedynie do poinformowania skarżącego o swojej decyzji, kopiując stwierdzenia organu I instancji i nie ustosunkowując się w należyty sposób do podniesionych w odwołaniu argumentów (w tym do zarzutów dotyczących nadmiernej dolegliwości wymierzonej kary pieniężnej), nie wyjaśnił dostatecznie zasadności przesłanek, jakimi kierował się wydając zaskarżoną decyzję, a także nie uwzględnił słusznego interesu strony. Skarżący wskazał, iż GIS dopuścił się zaniedbań w zakresie rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności wobec zarzutu skarżącego sformułowanego w odwołaniu, iż zakwestionowane opisy i sformułowania odnoszące się poszczególnych suplementów diety nie są jego autorstwa, lecz pochodzą od producentów tych preparatów. Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezasadne przypisanie skarżącemu nieprzestrzegania wymagań w zakresie prezentacji i reklamy suplementów diety wymienionych w zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy używane przez P. B. sformułowania w opisach produktów nie we wszystkich przypadkach uznać można za nieprawidłowe, jak również z uwagi na okoliczność, iż pochodziły one w całości z etykiet, oznaczeń i ulotek reklamowych stworzonych przez producentów poszczególnych produktów. Skarżący podniósł, że art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 zawiera zakaz wprowadzania w błąd przez reklamę środka spożywczego, w tym suplementu diety, nie zaś zakaz rozpowszechniania informacji fałszywych. Zamieszczenie w reklamie nieprawdziwych informacji nie jest zaś równoznaczne z wprowadzeniem odbiorców w błąd, w niektórych przypadkach możliwe jest bowiem, że fałszywość informacji będzie dla konsumentów oczywista lub potraktują oni informację fałszywą jako dopuszczalną przesadę. Zdaniem skarżącego zawarty w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy zakaz dotyczy wyłącznie odwoływania się w reklamie lub oznakowaniu do leczenia lub zapobiegania określonym chorobom, stąd nie narusza zakazu zapewnianie w reklamie o właściwościach środka spożywczego w zakresie zachowania dobrego stanu zdrowia, kondycji czy siły. Zakazane przypisywanie właściwości produktu leczniczego może więc polegać np. na odwoływaniu się w reklamie do badań laboratoriów farmaceutycznych, badań klinicznych, zaleceń lekarzy, wskazywaniu na zawartość substancji czynnych obecnych w produktach leczniczych, deklarowaniu dostępności produktu wyłącznie w aptekach, używaniu terminów charakterystycznych dla produktów leczniczych (np. "postać farmaceutyczna") czy zamieszczaniu ostrzeżeń wymaganych dla reklamy produktów leczniczych. P. B. zarzucił też naruszenie art. 16 w zw. z art. 17 ust. 1 Rozporządzenia WE Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności - poprzez jego niepoprawną interpretację prowadzącą do przyjęcia, że bezwzględnie każdy podmiot uczestniczący na jakimkolwiek etapie dystrybucji suplementu diety ponosi całkowitą odpowiedzialność za jakość zdrowotną tego suplementu wprowadzonego do obrotu oraz za treść informacji umieszczonych na jego opakowaniu lub w prezentacji i reklamie. Zdaniem skarżącego taka wykładnia tego przepisu jest błędna, a ponadto można tu mówić o dokonywaniu interpretacji na niekorzyść skarżącego, co jest niedopuszczalne. Skarżący podniósł, że opisał produkty zgodnie z informacjami o suplementach diety zawartymi na etykietach opakowań, pochodzącymi od producentów. W takiej sytuacji to nie on dopuścił się ewentualnego naruszenia prawa poprzez wprowadzenie konsumenta w błąd, a producent. Zdaniem skarżącego uznanie, iż wyłączną odpowiedzialność za reklamowanie produktów zgodnie z przypisanymi im przez producenta na etykietach właściwościami ponosi dystrybutor, który nie posiada w żadnym zakresie kontroli nad przedsiębiorstwem odpowiedzialnym za produkcję suplementu, pozostaje w oczywistej sprzeczności z wykładnią językową oraz funkcjonalną regulacji zawartej w art. 16 oraz art. 17 ust. 1 Rozporządzenia WE. Przepisy Rozporządzenia mówią bowiem jasno o "dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą", czyli o dystrybucji przez podmiot odpowiedzialny za produkcję, a nie podmiot trzeci. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie doszło też do naruszenia art. 103 ust. 1 pkt w zw. z art. 104 ust. 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej rażąco wysoką karę pieniężną ustaloną z pominięciem przesłanek miarkowania kary, w szczególności stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności skarżącego, a także wielkości jego produkcji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...], którą organ I instancji - orzekając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 z późn. zm.) - wymierzył P. B. karę pieniężną w wysokości 4.000 zł (słownie: cztery tysiące złotych) z powodu nieprzestrzegania wymagań w zakresie prezentacji i reklamy suplementów diety pn. "[...]", "[...]" "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", prowadzonej za pośrednictwem strony internetowej www[...]..pl. Zgodnie z powołanym przepisem, kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3, art. 44 pkt 2, art. 50 ust. 1 i art. 51, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Stosownie natomiast do art. 46 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 4 i art. 33 ust. 4, oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. Zgodnie z treścią art. 46 ust. 2, przepis ust. 1 stosuje się również do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Przytoczone regulacje prawne stanowiły podstawę do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej z powodu nieprawidłowej prezentacji internetowej wskazanych suplementów diety. Organ I instancji przyjął, iż sformułowania i treści użyte na stronie internetowej skarżącego, dotyczące wskazanych preparatów są niezgodne z przepisami prawa żywnościowego, sugerują bowiem właściwości lecznicze suplementów. Oceny takiej organ dokonał biorąc pod uwagę m.in. następujące zwroty reklamy umieszczonej na stronie internetowej: - odnośnie suplementu diety "[...]": "witamina K (...) działa przeciwgrzybicznie, antybakteryjnie, przeciwzapalnie i przeciwbólowo", "Olej konopny - bogate źródło kwasów tłuszczowych, które: - zmniejszają wyraźnie krzepliwość krwi, co zapobiega tworzeniu się skrzepów, a więc zapobiegają udarowi mózgu i zawałowi serca, - działają przeciwzapalnie i dlatego stosuje się je w leczeniu artretyzmu, - chronią przed powstawaniem niektórych typów nowotworów, - kwas gamma-linolenowy zawarty w oleju (...) zapobiega miażdżycy, zawałom serca oraz udarom", "nasiona konopne (...) znajdują zastosowane w leczeniu histerii, neurastenii, krzywicy i niedokrwistości"; - odnośnie suplementu diety "[...]": "profilaktyka nowotworu: hamuje rozwój nowotworu, nie dopuszcza do rozwoju nowych komórek nowotworowych", "likwidacja zaburzeń erekcji", "sok z granatów zwalcza skutecznie choroby serca i układu krążenia, obniża ciśnienie krwi (...), łagodzi stany zapalne szczególnie w artretyzmie, likwiduje zaburzenia erekcji (...), spowalnia postęp demencji wywołanej chorobą Alzheimera, "kolejne badania potwierdziły wyraźne działanie wstrzymujące rozwój zmian nowotworowych prostaty, płuc, jelit, skóry i piersi. Sok (...) działa korzystnie przy astmie, problemach z trawieniem, wspomaga leczenie anginy, szkorbut"; - odnośnie suplementu diety "[...]": "pomocny podczas przeziębienia"; - odnośnie suplementu diety "[...]": "sok aloesowy, jako środek leczniczy i kojący, przynosi natychmiastową ulgę osobom cierpiącym na zgagę, niestrawność, bóle brzucha i wiele chorób jelit"; "łagodzi zgagę, wzdęcia, zaparcia i biegunki", "działa wirusobójczo, bakteriobójczo i grzybobójczo", "obniża poziom cukru we krwi"; - odnośnie suplementu diety "[...]": "jest pomocny w leczeniu otyłości", "koenzym Q10 stosowany jest przede wszystkim w chorobach układu krążenia (...)", "najważniejszym wskazaniem leczniczym dla koenzymu Q10 są: kardiomiopatie i niewydolność krążenia, choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze, niemiarowości"; - odnośnie suplementu diety "[...]": "eliminuje objawy depresji", "w okresie menopauzy wspomaga leczenie osteoporozy"; - odnośnie suplementu diety "[...]": "w Japonii oficjalna medycyna stosuje go do wspomagania leczenia chorób nowotworowych", "wskazania: schorzenia sercowo - naczyniowe, miażdżyca, nowotwory, chemioterapia, radioterapia, detox, nerwice, stres, stany depresyjne, andropauza, zapalenia żołądka i jelit", "eliminuje stany depresyjne", "zmniejsza agresywność raka i prawdopodobieństwa występowania przerzutów", "skuteczność w leczeniu miażdżycy, arytmii oraz nadciśnienia"; - odnośnie suplementu diety "[...]": "w medycynie arabskiej używana w leczeniu nieżytu żołądka i jelit", "zastosowanie w terapii chorób autoimmunologicznych np. toczeń, łuszczyca, reumatyzm, alergie", "zawarta w czarnuszce alfa-hederyna posiada właściwości antynowotworowe", "olej z czarnuszki egipskiej zaleca się przy bólach żołądka, infekcjach przewodu pokarmowego (...), w stanach zapalnych"; "olej z czarnuszki egipskiej zastosowany zewnętrznie wspomaga leczenie łuszczycy, trądziku, atopowego zapalenia skóry, wyprysków i egzemy", "olej z czarnuszki można stosować u małych dzieci jako środek przeciw zaparciom". Wyjaśnić trzeba, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ww. ustawy suplement diety oznacza środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Stosownie zaś do art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 45 poz. 271) produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. Mając na uwadze powyższe definicje należy podzielić stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, iż prezentacje wielu suplementów diety na stronie internetowej skarżącego naruszały art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Opisy i sformułowania zakwestionowane przez organy wskazują na stosowanie omawianych suplementów diety w stanach chorobowych oraz zaburzeniach stanu zdrowia, bezspornie przypisują przedmiotowym suplementom właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, bądź wskazują, iż składniki w nich zawarte mają wpływ na modyfikację funkcji fizjologicznych organizmu, co zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne jest zastrzeżone dla produktów leczniczych. W konsekwencji stwierdzić należy, że zamieszczając zakwestionowane opisy na stronie internetowej skarżący naruszył przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. To zaś obligowało organ do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 tej ustawy i wymierzenia na jego podstawie kary pieniężnej. Nie może odnieść zamierzonego skutku argument wskazujący, iż karanie skarżącego za prezentację suplementów diety zgodnie z informacjami zawartymi na etykietach opakowań pochodzących od producentów stanowi rodzaj odpowiedzialności za cudzy czyn i za działania pozostające poza jego kontrolą i pozostaje w sprzeczności z art. 16 w zw. z art. 17 ust. 1 Rozporządzenia WE Nr 178/2002, które to przepisy, zdaniem skarżącego, mówią o dystrybucji przez podmiot odpowiedzialny za produkcję, a nie przez podmiot trzeci. Podkreślić trzeba, że kara pieniężna została na skarżącego nałożona nie za oznakowanie suplementów diety w sposób niezgodny z przepisami, lecz za niezgodną z przepisami reklamę i prezentację suplementów na stronie internetowej skarżącego. Zgodnie bowiem z treścią art. 46 ust. 2, przepis ust. 1 (odnoszący się do oznakowania środków spożywczych) stosuje się również do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Warto też zwrócić uwagę na treść art. 16 Rozporządzenia WE Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, w myśl którego nie tylko etykietowanie, ale także reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Należy również podkreślić, iż art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Nr 178/2002 należy rozumieć jako wskazanie, że na wszystkich etapach - począwszy od produkcji, a skończywszy na dystrybucji, wszystkie podmioty biorące udział w jego obrocie, a więc producent, przetwarzający i dystrybutor, obarczone są obowiązkiem przestrzegania procedur związanych z bezpieczeństwem żywności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r. VI SA/Wa 894/10 LEX nr 759772). Wbrew poglądowi skarżącego art. 17 rozporządzenia Nr 178/2002 odnosi się nie tylko do dystrybucji przez podmiot odpowiedzialny za produkcję, lecz dotyczy również podmiotów dystrybuujących produkty wytworzone przez inne podmioty. Producent, przetwarzający i dystrybutor zobowiązani są do przestrzegania wymogów prawa żywnościowego, przy czym każdy z tych podmiotów odpowiada za działania pozostające pod jego kontrolą. Niewątpliwie zaś sposób prezentacji suplementów diety na stronie internetowej skarżącego pozostawał pod jego kontrolą i jak już wskazano, naruszał art. 46 ust. 1pkt 2 i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, co obligowało organ do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 103 ustawy. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut dotyczący naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, które zdaniem skarżącego polegało na wymierzeniu rażąco wysokiej kary. Zauważyć trzeba, iż kara pieniężna przewidziana w art. 103 ust. 1 ustawy może osiągnąć wysokość do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2012 r. (M. P. z 2013 r. Nr 89), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3.521,67 zł. Maksymalna kara wymierzona na podstawie cytowanego wyżej przepisu mogła zatem osiągnąć wysokość 105.650,10 zł. Wymierzona w rozpoznawanej sprawie kara w wysokości 4.000 zł stanowi niespełna 4 % maksymalnego ustawowego zagrożenia, nie można jej więc uznać za rażąco wysoką. Kara ta, w ocenie Sądu, jest adekwatna do stwierdzonych w niniejszej sprawie naruszeń prawa żywnościowego. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. jest zatem zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło