VII SA/Wa 1371/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-23
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Wojciech Mazur, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył art. 153 PPSA, nie podporządkowując się wskazaniom co do dalszego toku postępowania zawartym w wyroku NSA. Skoro w jednym z trzech postępowań dotyczących podobnych inwestycji na tej samej nieruchomości skarżący został uznany za stronę, a jego zarzuty rozpatrzono merytorycznie, to w pozostałych sprawach również powinien być traktowany jako strona. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji była zatem nieuprawniona.Stan faktyczny
Skarżący E K wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, twierdząc, że został pominięty jako strona postępowania, mimo iż jest właścicielem sąsiedniej działki. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony, ponieważ inwestycja nie oddziałuje negatywnie na jego nieruchomość. Skarżący kwestionował te rozstrzygnięcia, powołując się na wcześniejsze postępowania, w których był uznawany za stronę, oraz na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi E K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2004 r. znak (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2004 r. Nr (...), II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia (...) stycznia 2002r. Starosta Powiatowy w (...), działając na podstawie art. 28, art. 32 ust. pkt 1, art. 33 ust 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 24 czerwca 1980r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1980r, Nr 9, poz. 26 z późn. zm.) -zatwierdził projekt budowlany i wydał Polskiej Telefonii Komórkowej (...) Sp. z o.o. w (...) pozwolenie na roboty budowlane obejmujące montaż urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej przewidziane do realizacji na wieży widokowej w miejscowości (...), gm. (...), na terenie działki Nr (...).
W dniu (...) kwietnia 2002r. E K wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, wskazując, iż został pominięty jako strona w postępowaniu administracyjnym, pomimo, że jest właścicielem działki znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działki Nr (...). Ponadto sporna inwestycja wymagała uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co nie zostało przez inwestora spełnione i rażąco naruszyło art. 35 ust 1 pkt.l lit a i lit b ustawy Prawo budowlane. W opinii skarżącego decyzja ta nie spełnia wymagań dotyczących ochrony osób trzecich, bowiem po uruchomieniu trzeciego systemu telefonii komórkowej wzrosło szkodliwe oddziaływanie na środowisko.
Po rozpoznaniu niniejszego wniosku, Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) czerwca 2002i\, działając na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust 3 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2000i\, Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) odmówił wszczęcia
postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty (...) nr (...) z dnia (...) stycznia 2002r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż posiadanie przymiotu strony przez właściciela sąsiedniej nieruchomości jest uzależnione od tego czy projektowana inwestycja może ujemnie oddziaływać na jego nieruchomość co byłoby równoznaczne z naruszeniem jego interesu prawnego. Skarżący w niniejszej sprawie jest właścicielem działki, która nie graniczy bezpośrednio z działką o nr ew. (...), natomiast z raportu oddziaływania na środowisko wynika, iż zasięg promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez anteny stacji bazowej nie będzie obejmował obszaru działki, należącej do skarżącego. W świetle powyższych faktów zdaniem organu I instancji, wnioskodawca nie jest stroną niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) lipca 2002r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2002r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty (...) nr (...) z dnia (...) stycznia 2002r. Organ II instancji podzielił opinię organu wojewódzkiego, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, dlatego zasadnym była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych. W ocenie organu odwoławczego brak jest również podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi E K, wyrokiem z dnia (...) listopada 2003r. w sprawie oznaczonej sygnaturą akt IV SA (...) uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2002r. oraz decyzję organu I instancji.
W ocenie Sądu, kwestia legitymacji skarżącego nie została w stopniu dostatecznym wyjaśniona. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że nieruchomość skarżącego nie przylega do terenu inwestycji.
Nie rozważono natomiast czy sporna inwestycja może oddziaływać ujemnie na nieruchomość strony skarżącej, co uzasadniałoby jego udział w postępowaniu w charakterze strony. Ponadto Sąd wskazał, iż toczyły się trzy postępowania administracyjne dotyczące realizacji na działce nr ew. (...)stacji nadawczych telefonii komórkowej . W postępowaniu zakończonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r. skarżący brał udział jako strona, a jego legitymacja do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego nie była kwestionowana.
Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) maja 2004r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 82 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) -odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty (...) nr (...) z dnia (...)stycznia 2002r.
W wyniku ponownej analizy akt sprawy organ I instancji ustalił, iż budynek E K położony jest na działce nr (...) w pobliżu planowanej inwestycji, jednak zgodnie z załączonym raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie znajduje się on w obszarze oddziaływania szkodliwego promieniowania stacji telefonii cyfrowej. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż działka skarżącego znajduje się w znacznej odległości od projektowanego zamierzenia, około 90 m, co jednoznacznie wyklucza oddziaływanie anten na budynek mieszkalny. W świetle przedstawionych okoliczności organ wojewódzki uznał, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia (...) lipca 2004r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn .zm.) po
rozpatrzeniu odwołania E K - utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2004r.
W opinii organu odwoławczego, zasadne jest stanowisko, iż skarżący nie posiada przymiotu strony. W odniesieniu do zarzutów odwołania, iż nie rozpatrzono sprawy zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003r., sygn. akt 3327/02, organ stwierdził, iż kwestia ta została dostatecznie wyjaśniona w decyzji Wojewody (...) z dnia (...) maja 2004r.
Ponadto w opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpływ promieniowania na nieruchomość wnioskodawcy jest nieznaczny, co oznacza również , że nie doszło do spadku wartości nieruchomości skarżącego. Strona skarżąca nie wykazała, że ma interes prawny uzasadniający kwestionowanie zapadłych rozstrzygnięć, stąd też trafne jest orzeczenie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2004r złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E K wnosząc o jej uchylenie.
W opinii skarżącego posiada on przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa., bowiem został naruszony jego interes prawny.
W skardze podniesiono również, iż brak jest przesłanek do stwierdzenia przez organ odwoławczy, że inwestycja nie wpływa na wartość budynku mieszkalnego należącego do skarżącego, gdyż jest on narażony na równoczesne promieniowanie z trzech zespołów anten.
Skarżący twierdzi , że anteny zostały skierowane w stronę jego nieruchomości. Ponadto zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wyrokiem NSA z dnia 14 listopada 2003r., sygn. akt 3327/02, zaś w swoim rozstrzygnięciu
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podał żadnych nowych i prawdziwych okoliczności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skargę należało uwzględnić , Na wstępie należy zauważyć, że jest to kolejna decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowego pozwolenia na budowę . Decyzja tej treści była już wydana w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie a w skutek poprzedniej skargi E K rozstrzygniecie to kontrolowane było przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt IV SA 3327/02 .
Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 listopada 2003 r. stwierdził wówczas ,że "istnieje potrzeba wszechstronnego rozważenia kwestii legitymacji skarżącego . Niedopuszczalne jest bowiem , by w odniesieniu do inwestycji realizowanych na tej samej nieruchomości, skarżący raz był uznawany za stronę innym razem zaś nie . Stwarza to niepożądane , z punktu widzenia zasad określonych w art. 6 i 8 kpa przekonanie o dowolności działania organów administracji publicznej "
W tej sytuacji zadaniem organu było poczynienie ustaleń stosownie do wskazań zawartych w wyroku Sądu . Zgodnie z przedstawionym tam poglądem prawnym ustalenie , że skarżący E K jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności którejkolwiek z trzech decyzji pozwalających na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży widokowej w (...) gmina (...) skutkowałoby uznaniem , że przymiot strony przysługuje mu także w pozostałych sprawach związanych z
weryfikowaniem w trybie nieważnościowym decyzji wydanych w podobnym stanie faktycznym dla innych inwestorów . Natomiast gdyby organy uznały odmiennie to oznaczałoby , że nie podporządkowały się poglądowi prawnemu zawartemu w wyroku który je wiąże.
Analiza akt sprawy VII SA/Wa 1382/04 zawisłej przed tutejszym Sądem wskazuje ,że E K był uznany za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r. pozwalającej na budowę inwestycji obejmującej: montaż bazowej nadawczo-odbiorczej stacji telefonii cyfrowej (...) zlokalizowanej na wieży widokowej w miejscowości (...), gm. (...), na terenie działki Nr (...) dla Polskiej Telefonii Cyfrowej (...).
Organy obu instancji prowadzące postępowanie nieważnościowe w tej sprawie nie kwestionowały przymiotu strony skarżącego , ani możliwości wszczęcia z jego inicjatywy postępowania nieważnościowego . Rozpatrzyły sprawę merytorycznie odmawiając stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji . W pozostałych dwóch sprawach dwukrotnie odmówiły skarżącemu przymiotu strony.
Zauważyć należy ,że także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2001 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) sierpnia 1998 r. o pozwoleniu na budowę stacji nadawczej nie zakwestionował istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego , a decyzje organów uchylił z przyczyn merytorycznych . Aktualnie organ przy ponownym rozpatrywaniu tej sprawy nie przeprowadził oceny merytorycznej jak nakazał Naczelny Sąd Administracyjnego i uznał że skarżący nie posiada przymiotu strony ( w konsekwencji postępowanie umorzył ) jednak takie działanie organu stanowiło naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ,ze zm .) poprzez niepodporządkowanie się wskazaniom co do dalszego toku postępowania.
W tej sytuacji nie było uprawnione uznanie , iż w przedmiotowej sprawie E K nie posiada przymiotu strony skoro organy administracyjne związane były wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 r. wydanym w sprawie oznaczonej sygnaturą akt IV SA 156/02 w którym zawarto wskazania o charakterze merytorycznym co do dalszego toku postępowania administracyjnego.
Reasumując uznać trzeba , że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r. organ administracji po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego powinien rozpatrzeć sprawę merytorycznie. Stwierdzenie takie ( mimo ,że organ nie zastosował się do wskazań wyroku ) przesądza o tym , iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym po wyroku NSA wydanym w sprawie IV SA 156/02 skarżący musiał być uznany za stronę . Ta okoliczność rzutuje z kolei na pozostałe toczące się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących dwóch innych stacji ulokowanych na przedmiotowej wieży widokowej .
Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując wcześniej wydane decyzje odmawiające wszczęcia postępowania nieważnościowego uznał bowiem, że przymiot strony E K oceniać należy we wszystkich sprawach w sposób jednolity .
We wszystkich trzech postępowaniach nieważnościowych dotyczących decyzji o pozwoleniu na budowę wydane były już wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego . Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny (jak i organy administracyjne) rozpatrując sprawy ponownie nie mógł nie uwzględnić poglądów prawnych zawartych w uzasadnieniach zapadłych wyroków . Skoro w jednej ze spraw ( dotyczącej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r. ) prowadzonej w trybie nieważnościowym organy i Naczelny Sąd Administracyjny prowadziły postępowanie i oceniały zarzuty skarżącego w sposób merytoryczny to nie jest możliwe także w świetle wytycznych NSA dotyczących tego postępowania , uznanie że obecnie skarżący nie posiada przymiotu strony . Zarówno bowiem stan faktyczny jak i prawny w tych sprawach pozostał niezmieniony .
Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji nie może odmówić skarżącemu E K przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji Starosty Powiatowego w (...) z dnia (...) stycznia 2002 r. Jego zarzuty powinien poddać ocenie merytorycznej a gdyby okazały się bezzasadne wydać stosowne rozstrzygniecie .
Skoro naruszony został art. 157 § 3 kpa i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji . Natomiast na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy orzekł jak w pkt. II wyroku .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło