VII SA/Wa 1374/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-13

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy rozpoznać jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu podlega rozpoznaniu, nawet jeśli strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny, co zostało wykazane przez wnioskodawczynię ze względu na jej niskie dochody.
Stan faktyczny
K. B. złożyła do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Z uwagi na ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych, wniosek w tym zakresie nie został rozpoznany. Wnioskodawczyni utrzymuje się z mężem i córką z łącznego dochodu w wysokości 1014,67 zł, nie posiadając majątku ani oszczędności. Po złożeniu dodatkowych wyjaśnień, sąd uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. B. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 1374/11 ze skargi K. B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2011 znak; [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności postanawia: przyznać K. B. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek K. B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu. Z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych w niniejszej sprawie, wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie rozpoznano. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż K. B. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i córką. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z łącznego dochodu w wysokości 1014,67 zł., na który składa się renta socjalna, zasiłek pielęgnacyjny, rodzinny oraz okresowy z ośrodka pomocy społecznej. Nie wskazała posiadania majątku, ani oszczędności. W nadesłanych wyjaśnieniach z dnia 3 stycznia 2012 r. dodała, że nie otrzymuje pomocy od rodziny i osób trzecich oraz, ze nie podejmuje prac dorywczych. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, a takim jest przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową K. B. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni z rodziną utrzymują sie z renty i zasiłków. Dochód w przeliczeniu na członka rodziny wynosi 338 zł. Dochód ten w całości przeznaczany jest na koszty utrzymania. W tej sytuacji uznano, że stronę nie stać na samodzielne opłacenie zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na alternatywne zawnioskowanie o ustanowienie jakiego pełnomocnika strona wnosi, przyznano adwokata z urzędu. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło