VII SA/Wa 1374/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Joanna Gierak- Podsiadły, Sędzia WSA Bożena Więch- Baranowska (spr.), Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] S.A. w [...] kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem znak: [...] wydanym dnia [...] kwietnia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Starosty Powiatu [...] wydane dnia [...] lutego 2014r. na podstawie art. 219 kpa. U uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami z siedzibą w [...] wnioskiem z dnia [...] stycznia 2014r. wystąpiły do Starostwa Powiatowego w [...] o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] i lokalu nr [...] w budynku znajdującym się na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia 20 lutego 2014r. Starosta Powiatu [...] odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, iż w związku z tym, że dołączone do wniosku dokumenty nie odpowiadały w powyższym zakresie wymaganiom, stąd też na podstawie art. 64 § 2 kpa pismem z dnia [...] lutego 2014r. wezwano wnioskodawcę do ich uzupełnienia w określonym terminie. W dniu [...] lutego 2014r. wnioskodawca przez piśmie [...] z dnia [...] lutego 2014r. przedłożył uzupełnione dokumenty. W wyniku ponownego sprawdzenia organ I instancji stwierdził, że wykazane lokale nie spełniają wymagań co do ich samodzielności w świetle przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Z powyższego przepisu wynika, że "samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespól izb przeznaczonych na pobyt stały ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych". W obrębie wykazanych lokali brak jest podstawowych pomieszczeń pomocniczych, między innymi takich jak niezbędne węzły sanitarne. A wobec tego organ wydał postanowienie na podstawie art. 219 kpa. W ocenie organu odwoławczego kontrolowane w postępowaniu odwoławczym postanowienie jest zgodne z prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, iż organ administracji wydaje zaświadczenie na podstawie prowadzonych przez niego rejestrów, ewidencji czy innych danych będących w jego posiadaniu, czyli określonych dokumentów. Skoro zaświadczenie ma być oparte na dokumentach zatem, to co ma potwierdzać musi być oczywiste, wynikające w sposób bezsporny z tych dokumentów. Organ zaświadcza o tym co jest w jego ewidencji, rejestrach, bądź innych danych, bez ich przetwarzania. Treści zaświadczenia nie można formułować opierając się na wykładni przepisów prawa materialnego w kontekście określonego stanu faktycznego. Zaświadczenie ma być aktem wiedzy a nie aktem woli organu. Nie ma ono zatem charakteru prawotwórczego. Ma natomiast potwierdzać, na podstawie danych z istniejących ewidencji, rejestrów, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalonych innymi technikami istnienia w danym czasie określonego stanu faktycznego lub prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Organ wskazał, że przepis art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali przewiduje tryb szczególny wydawania zaświadczeń przez starostę w razie spełnienie wymagań, o których mowa ust. 2 tego artykułu. Zgodnie z przepisem art. 2 ust.1 powołanej na wstępie ustawy, samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne (art. 2 ust.2 ustawy o własności lokali). Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia (art. 2 ust.3 ustawy o własności lokali). Zdaniem organu z okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy zaś wynika, iż [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami z siedzibą w [...] żąda uzyskania zaświadczenia określonej treści, potwierdzającego że lokale nr [...] i nr [...] w budynku znajdującym się na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] są lokalami samodzielnymi w rozumieniu cyt. przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Z dostarczonego przez stronę rzutu lokali nr [...] i [...] znajdujących się w budynku nr [...], wraz z arkuszem danych ewidencyjnych - jednoznacznie wynika, że zarówno w obrębie tych lokali, budynku, jak i nieruchomości brak jest takich pomieszczeń pomocniczych jak higieniczno-sanitarne. Wprawdzie ustawa o własności lokali nie definiuje pojęcia "pomieszczenie pomocnicze", to takie pojęcie jest zdefiniowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz.690 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem § 3 pkt 11 rozporządzenia, przez pomieszczenie pomocnicze - należy rozumieć pomieszczenie znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno-sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności. Na działce nr [...] znajduje się tylko tzw. "sławojka" z dołem kloacznym, która nie mieści się w pełni w pojęciu pomieszczenia pomocnicznego. Tym samym organ II instancji podziela co do zasady trafność rozstrzygnięcia organu I instancji odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka [...] S.A. z siedzibą w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 124 § 2 oraz 126 w zw. z art. 107 § 3 art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2013.267 j.t. ze zmian., zwanej dalej "k.p.a.") poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego postanowieniem organu II Instancji oraz brak szczegółowego uzasadnienia odmowy wydania zaświadczenia (przez organ I instancji), pozwalających jednoznacznie stwierdzić dlaczego organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia lokalu, a także dlaczego organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wyczerpującego rozpoznania materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organami I i II instancji, co doprowadziło do błędnych ustaleń, że z dostarczonych przez skarżącą dokumentów "jednoznacznie wynika, że zarówno w obrębie lokali, budynku, jak i nieruchomości brak jest takich pomieszczeń jak higieniczno-sanitarne", podczas, gdy z dokumentów wynika, że pomieszczenie sanitarno-higieniczne, którym jest pomieszczenie WC typu "sławojka" z otworem kloacznym znajduje się na terenie działki nr [...], na której posadowione są również lokale nr [...] i [...], 3. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 2014r. o własności lokali poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że lokal mieszkalny, którego pomieszczenie pomocnicze, jakim jest WC (w niniejszej sprawie "sławojka" z otworem kloacznym), znajduje się poza obrębem lokalu czy budynku, nie może być uznany za samodzielny lokal mieszkalny, 4. naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. § 3 pkt 11 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690) poprzez jego błędne zastosowanie do oceny samodzielności lokali mieszkalnych na gruncie ustawy o własności lokali podczas, gdy zgodnie z § 2 ww. Rozporządzenia znajduje ono zastosowanie przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. W odpowiedzi na skargę na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymało argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych, przy czym stosownie do unormowania zawartego w art. 2 ust. 4 ustawy, do lokalu mogą przynależeć - jako jego części składowe - inne pomieszczenia, nawet jeśli do niego bezpośrednio nie przylegają lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym dany lokal wyodrębniono, a w szczególności: piwnica, strych, komórka i garaż. Ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że przedmiotowe lokale nr [...] i nr [...] położone w budynku nr [...] na działce nr [...] w miejscowości [...] składają się z zespołu izb, wydzielonych trwałymi ścianami i przeznaczone są na stały pobyt ludzi przy czym mimo, iż w obrębie samego budynku nie ma pomieszczenia WC (bowiem budynek ten nie jest wyposażony w instalację wodno-kanalizacyjną) na tej nieruchomości gruntowej posadowione jest pomieszczenie WC obejmujące "sławojkę" z dołem kloacznym z którego korzystają mieszkańcy w/w lokali. Organy administracji odmówiły skarżącej wydania zaświadczenia o samodzielności powyższych lokali, twierdząc, iż tzw. "sławojka" z dołem kloacznym nie mieści się w pojęciu pomieszczenia pomocniczego. W przywoływanej wyżej ustawie w własności lokali nie zdefiniowano pojęcia "pomieszczenie pomocnicze", "pomieszczenie przynależne", czy "izba". Analiza przepisów posługujących się powyższymi terminami wskazuje, że podział ten oparty jest na kryterium funkcjonalności. Za pomieszczenia pomocnicze uznać należy te pomieszczenia, które umożliwiają lub ułatwiają ludziom pobyt w izbach np. łazienka, wc. Z treści art. 2 ust. 2 w/w ustawy nie wynika, że pomieszczenia należące do danego lokalu muszą być usytuowane w jego obrębie. Ustawa nie formułuje takiego warunku samodzielności lokalu odnosząc ten warunek jedynie do wydzielonej trwałymi ścianami izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Zatem należy uznać, że także pomieszczenia pomocnicze, a nie tylko pomieszczenia przynależne, mogą być zlokalizowane tak w budynku jak i poza budynkiem. Warunkiem koniecznym jest jednak położenie ich w granicach jednej nieruchomości gruntowej. Należy zwrócić uwagę, że z ustawy o własności lokali nie wynika wymóg, aby samodzielnym lokalem mieszkalnym mógł być tylko lokal wyposażony we wszystkie niezbędne urządzenia. Niektóre urządzenia tj. węzeł sanitarny mogą znajdować się poza lokalem. Usytuowanie zatem pomieszczenia pomocniczego, jakim jest pomieszczenie WC, poza budynkiem, ale w granicach jednej nieruchomości gruntowej, nie pozbawia lokalu cechy samodzielności jeżeli to pomieszczenie pomocnicze nie będzie znajdować się w innym samodzielnym lokalu lub korzystanie z tego pomieszczenia nie będzie wymagać korzystania z innego samodzielnego lokalu. Zatem, zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, za lokal samodzielny może być także uznany lokal mieszkalny, którego pomieszczenie pomocnicze, jakim jest WC, zlokalizowane jest poza budynkiem choć w obrębie tej samej nieruchomości gruntowej, jeżeli będzie ono pomieszczeniem dostępnym wszystkim właścicielom i mieszkańcom lokali wchodzących w skład nieruchomości wspólnej. Jeżeli z takiego urządzenia sanitarnego będą korzystać właściciele kilku lokali, urządzenie to będzie zapewne przedmiotem ich współwłasności w odpowiednich częściach. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 września 2009r., sygn. akt I OSK 1531/08. Poza powyższym należy podnieść, iż w ocenie Sądu we wskazanej wyżej ustawie nie ma przepisu który określałby wymogi jakie winno spełniać pomieszczenie pomocnicze (wc) w rozumieniu ustawy. Tak więc Sąd nie podziela stanowiska organu, iż w warunkach niniejszej sprawy tzw. "sławojka" z dołem kloacznym (w sytuacji, gdy budynek mieszkalny nie jest wyposażony w instalację wodno-kanalizacyjną) nie ma charakteru pomieszczenia pomocniczego (wc) w rozumieniu ustawy o własności lokali. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. A i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.