VII SA/Wa 1375/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-23

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni nie wykonała w pełni zarządzenia sądu wzywającego do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji finansowej, nie ustosunkowała się do wszystkich kluczowych informacji, co uniemożliwiło ocenę jej faktycznych możliwości finansowych. Ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. W. złożyła do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z świadczenia z ZUS i dochodu z działalności gospodarczej, posiada zadłużenie kredytowe na kwotę 620 tys. zł, wobec czego wszczęto postępowanie egzekucyjne. Sąd zobowiązał wnioskodawczynię do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej, jednak wnioskodawczyni nie wykonała w pełni zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek E. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż E. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z świadczenia z ZUS wnioskodawczyni w wysokości 772,95 zł. netto (co wynika z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego) oraz dochodu z prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 386 zł. Mąż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi, wg oświadczenia, straty. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 287 m2. Wnioskodawczyni w uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, posiada zadłużenie kredytowe na kwotę 620 tys. zł. Z uwagi na niespłacanie kredytu wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne (komornicze). Wskazała, że aby wyjść z długów stara się sprzedać nieruchomość, w której prowadzi działalność gospodarczą "C.". Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, jak również pojawiły się w nim rozbieżności w stosunku do danych podanych w sprawie VII SA/Wa 550/15 rozpoznawanej w tut. Sądzie, na mocy zarządzenia z dnia 7 października br. wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania czy wnioskodawczyni nadal pobiera rentę/emeryturę, którą wskazywała jako dochód w sprawie VII SA/Wa 550/15, jeżeli nadal ją pobiera należało udokumentować jej wysokość, jeżeli nie pobiera należało nadesłać kopię dokumentu świadczącego o zaprzestaniu wypłaty emerytury; - wyszczególnienia w przybliżeniu kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem własnym z mężem (żywność, ubrania, leki, środki czystości itp.) oraz wyszczególnienia w przybliżeniu innych stałych wydatków (stałe opłaty mieszkania, podatki, telefon, internet, ubezpieczenie, itp.), - nadesłania zaświadczenia o stanie zdrowia, - nadesłania kopii dokumentu świadczącego o zajęciu komorniczym renty/emerytury, - sprecyzowania ile i w jakiej wielkości wnioskodawczyni posiada nieruchomości (w sprawie VII SA/WA 550/15 podano dom 360 m2 i mieszkanie 120 m2 obecnie podano dom o pow. 287 m2); - wskazania czy i w jakiej wysokości wnioskodawczyni obecnie spłaca kredyty, które podano w sprawie VII SA/WA 550/15 – należało podać miesięczne raty, należało też podać jaka kwota kredytu pozostała do spłaty, - wskazania czy posiada pojazdy mechaniczne, - wskazanie czy otrzymuje pomoc od rodziny, - wskazanie czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, - nadesłanie kopii dokumentu PIT wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym, które rozliczały podatek dochodowy za rok 2014, - nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym, które posiadają rachunki bankowe za ostatnie 3 miesiące. W dodatkowym piśmie z dnia 16 października 2015 r. wnioskodawczyni wskazała, że ponosi następujące koszty utrzymania: żywność około 1 500 zł. miesięcznie, odzież 1 000 zł. rocznie, opłaty za mieszkanie: prąd 100 zł. (dom) i 1 000 zł. (kawiarnia), gaz 500 zł. (dom) i 500 zł. (kawiarnia), woda 150 zł. (dom), 150 zł. (kawiarnia), telefon 300 zł. miesięcznie, internet 100 zł. miesięcznie, ubezpieczenie domu i kawiarni 580 zł. rocznie, leki 300 zł. miesięczne, środki czystości 150 zł. miesięcznie. Wskazała, że jest osobą chorą (choroba nowotworowa). Do wniosku dołączono kopie dokumentu PIT za 2014 r. kopie wyciągu z rachunku bankowego Dodała, ze nie posiada pojazdów mechanicznych, nie otrzymuje pomocy od rodziny, nie otrzymuję świadczeń z pomocy społecznej. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W przedmiotowej sprawie należy wskazać, ze wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim jedynie częściowe wykonanie zarządzenia z dnia 7 października 2015 r. i ustosunkowanie się tylko do niektórych zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. I tak wnioskodawczyni nie wskazała, czy nadal pobiera rentę/emeryturę, którą wskazywała jako dochód w sprawie VII SA/Wa 550/15 (wprawdzie z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie z ZUS w wysokości 772,95 zł., ale w sprawie VII SA/Wa 550/15 podano kwotę 1 300 zł. i należało tę rozbieżność wyjaśnić), strona nie nadesłała zaświadczenia o stanie zdrowia, nie nadesłała kopii dokumentu wskazującego na zajęcie komornicze renty/emerytury, nie sprecyzowała ile i w jakiej wielkości wnioskodawczyni posiada nieruchomości (w sprawie VII SA/WA 550/15 podano dom 360 m2 i mieszkanie 120 m2 obecnie podano dom o pow. 287 m2). Nie ma przy tym znaczenia że w maju 2015 r. wnioskodawczyni zostało przyznane prawo pomocy w innej sprawie toczącej się przed tut. Sądem, gdyż pamiętać należy, że sytuacja materialna jest dynamiczna i zmienna, a orzekający nie dysponuje wiedzą, czy -przykładowo- strona nie sprzedała mieszkania o pow. 120 m2 wskazywanego w sprawie 550/15 i obecnie nie dysponuje środkami, skoro nie podała go w formularzu, jak również nie ustosunkowała się do tej kwestii w piśmie z dnia 16 października 2015 r. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Nienależyte wykonanie zarządzenie i nie odniesienie się do wszystkich kluczowych informacji, nie może być uznane za okoliczność przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło