VII SA/Wa 1375/15

Dnia 12 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. W. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2015 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi E. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy VII SA/Wa 1375/15 wpłynął na formularzu PPF wniosek E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Dane w formularzu PPF zostały -na wezwanie referendarza- uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami. Z treści nadesłanego przez wnioskodawczynię formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że E. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z świadczenia otrzymywanego z ZUS wnioskodawczyni w wysokości 772,95 zł netto (co wynika z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego) oraz dochodu z prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 386 zł. Mąż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi, wg oświadczenia, straty. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 287 m2. Wnioskodawczyni w uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, posiada zadłużenie kredytowe na kwotę 620 tys. zł. Z uwagi na niespłacanie kredytu wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne (komornicze). Wskazała, że aby wyjść z długów stara się sprzedać nieruchomość, w której prowadzi działalność gospodarczą [...]. Z dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni ponosi następujące koszty utrzymania: żywność około 1 500 zł miesięcznie, odzież 1 000 zł rocznie, opłaty za mieszkanie: prąd 100 zł (dom) i 1 000 zł (kawiarnia), gaz 500 zł (dom) i 500 zł (kawiarnia), woda 150 zł (dom), 150 zł (kawiarnia), telefon 300 zł miesięcznie, internet 100 zł miesięcznie, ubezpieczenie domu i kawiarni 580 zł rocznie, leki 300 zł miesięczne, środki czystości 150 zł miesięcznie. Wskazała, że jest osobą chorą (choroba nowotworowa). Do wniosku dołączono kopie dokumentu PIT za 2014 r. kopie wyciągu z rachunku bankowego Dodała, że nie posiada pojazdów mechanicznych, nie otrzymuje pomocy od rodziny, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1375/15 odmówiono E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie E. W. wskazała, że "posiada emeryturę w wysokości 1300 zł, co wynika załączonego wyciągu z rachunku bankowego, jednak kwota ta pomniejszona jest z powodu egzekucji komorniczej i skarżąca otrzymuje z tej sumy jedynie kwotę 772,95 zł. Jest właścicielką domu o powierzchni 360 m2 jednak w tym metrażu znajduje się jej mieszkanie o powierzchni 120 m2. Nieruchomości do tej pory nie sprzedała, inaczej postępowanie stało było się bezprzedmiotowe. Jednocześnie wskazała że od października 2015 r. zaprzestała wraz z mężem prowadzenia przydomowe kawiarni i nie posiada już żadnego dodatkowego źródła dochodu. Ponadto powołała się na zły stan zdrowia i wynikający z choroby nowotworowej i podeszłego wieku oraz wiążącymi się z tym wydatkami na leczenie." Do sprzeciwu dołączyła zaświadczenie o zawieszeniu działalności gospodarczej oraz zaświadczenie o stanie zdrowia, a także wyciąg z rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawczynię sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni utrzymuje się wraz z mężem z jednej emerytury w wysokości 1300 zł netto miesięcznie pomniejszonej - z powodu egzekucji komorniczej wynikającej z zadłużenia kredytowego - do kwoty 772, 95 zł. Od października 2015 r. zaprzestała prowadzenia wraz z mężem kawiarenki przydomowej wobec czego nie posiada żadnego dodatkowego źródła dochodu. Wnioskodawczyni doprecyzowała, że posiada dom o powierzchni 360 m2 jednak w tym metrażu znajduje się jej mieszkanie o powierzchni 120 m2. Jednocześnie z wyjaśnień wnioskodawczyni wynika, że ponosi następujące miesięczne koszty utrzymania: żywność około 1 500 zł miesięcznie, opłaty za mieszkanie: prąd 100 zł gaz 500 zł, woda 150 zł, telefon 300 zł miesięcznie, internet 100 zł miesięcznie, ubezpieczenie domu i kawiarni 580 zł rocznie, leki 300 zł miesięczne, środki czystości 150 zł miesięcznie. A zatem, nawet gdyby przyjąć, że część z tych kosztów została wyeliminowana wraz zawieszeniem prowadzenia kawiarni, co Sąd już uwzględnił pomijając koszty prowadzenia kawiarni, to i tak nadal kwoty ponoszone miesięcznie przez wnioskodawczynię są kilkukrotnie przewyższające kwotę otrzymywaną ze świadczenia emerytalnego. Takich kwestii - skąd wnioskodawczyni czerpie środki na poniesienie wskazanych comiesięcznych wydatków - wnioskodawczyni ani we wniosku, ani nadesłanych dodatkowych wyjaśnieniach, ani w sprzeciwie nie wyjaśniła. Jeszcze raz podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia swojej sytuacji materialnej a zatem przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W związku z niewystarczającym uzasadnieniem wniosku zawartym w formularzu PPF, dodatkowych wyjaśnieniach oraz sprzeciwie, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd w sytuacji braku informacji wymaganych od wnioskodawcy, na których mógłby oprzeć orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy, uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i zmuszony był odmówić jego przyznania. Z tych względów na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.