VII SA/Wa 1376/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni T.- U.- H. z siedzibą w W. na decyzję M. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od M. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącej Spółdzielni T.- U.- H. z siedzibą w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego M. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni T.-U.-H. z siedzibą w W., uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w całości i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że upoważniony przedstawiciel Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w obiekcie położonym przy ul. G. [...] w W., który to obiekt składa się z dwóch budynków handlowo-wystawowo-usługowych połączonych łącznikiem i stanowi jedną strefę pożarową. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku. Wobec powyższego Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...] nałożył na współwłaścicieli budynku - Spółdzielnię T.-U.-H. w W. oraz S. C. Z. S. H. i U. M. w W.: 1. obowiązek wyposażenia zespołu budynków w system sygnalizacji pożarowej, obejmujący urządzenia sygnalizacyjno-alarmowe, służące do samoczynnego wykrywania i przekazywania informacji o pożarze, a także urządzenia odbiorcze alarmów pożarowych i urządzenia odbiorcze alarmów uszkodzeniowych; 2. zapewnienia zasięgu dla całej chronionej powierzchni zespołu budynków za pomocą instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z punktami poboru wody do celów przeciwpożarowych w postaci hydrantów wewnętrznych 25 i 52; 3. wyposażenia obiektu w przeciwpożarowy wyłącznik prądu. Termin wykonania wszystkich obowiązków ustalono na 28 lutego 2014 r. Od tej decyzji nie wniesiono odwołania. Pismem z dnia 18 lutego 2014 r. Spółdzielnia T.-U.-H. w W. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] o zmianę przedmiotowej decyzji w zakresie obowiązku zawartego w pkt. 1 lub jej uchylenie i wydanie nowej decyzji argumentując powyższe podjętymi krokami zmierzającymi do trwałego podziału budynku oraz działki gruntu, na której został posadowiony. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r., wydaną na podstawie art. 26 ust 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w zw. z art. 154 k.p.a., odmówił zmiany pkt. 1 decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], wskazując, iż na obecnym etapie postępowania brak jest potwierdzenia zmian techniczno-budowlanych oraz podziału administracyjnego, o którym mowa w piśmie strony. Decyzję podpisał upoważniony przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] st. bryg. mgr inż. B. Ł., Zastępca Komendanta. Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółdzielnia T.-U.-H. z siedzibą w W. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, M. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, że zarzuty w zakresie dotknięcia zaskarżonej decyzji kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w treści art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., jest bezzasadny. Zastępca Komendanta, podpisując zaskarżoną decyzję oraz stawiając pieczęć, jednoznacznie wskazał na fakt istnienia upoważnienia, wydanego w dniu 11 lipca 2008 r. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, iż nastąpiło naruszenie zasad prowadzenia postępowania, określonych w art. 7, art. 10 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z uwagi na wskazane uchybienia proceduralne organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że w obecnym stanie faktycznym sprawy postępowanie w sprawie wniosku strony jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Zdaniem organu odwoławczego ewentualne zmiany decyzji ostatecznej w zakresie pkt 1 mogą nastąpić jedynie dopiero po faktycznym zakończeniu prowadzonej inwestycji polegającej na podziale przedmiotowego budynku i wydzieleniu odrębnych stref pożarowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia T.-U.-H. z siedzibą w W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, pozbawienie skarżącej możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu drugo-instancyjnym i wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji co do zebranego w sprawie materiału i dowodów, w szczególności wskazujących na istnienie okoliczności dotyczących zmiany stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego we własnym zakresie z urzędu; 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania; 3) art. 14 k.p.a. - poprzez rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, w postępowaniu odwoławczym o prawach i obowiązkach S. C. Z. S. H. i U. M. w W. z siedzibą w W. pod adresem ul. G., [...] W., w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji uznał, że Spółdzielnia ta nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. wszczętego przez skarżącą; 4) art. 268a k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez uznanie, że podpisanie decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] marca 2014 r. z upoważnienia Komendanta przez Zastępcę Komendanta nie skutkuje nieważnością tego orzeczenia. Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona. Decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. który stanowi "Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której (...) uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji". Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. wówczas gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności gdy strona zrezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W niniejszej sprawie żadna z okoliczności wskazanych w art. 105 § 1 k.p.a. nie wystąpiła. Postępowanie zostało bowiem wszczęte na wniosek strony skarżącej domagającej się zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2013 r. Rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organów. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony skarżącej nie czyni prowadzonego postępowania bezprzedmiotowym. Istnieje bowiem przedmiot postępowania w postaci decyzji ostatecznej i żądanie strony dotyczące jej zmiany lub uchylenia. W takim przypadku organ powinien rozpatrzyć sprawę merytorycznie poprzez wydanie decyzji odmawiającej zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej. Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ze względu na powyższe naruszenie należało uchylić zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Sąd stwierdził także konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji wobec wadliwego zastosowania trybu określonego w art. 154 k.p.a., do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej. Zgodnie z art. 154 k.p.a. – decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślić należy, że przepis ten dotyczy tylko i wyłącznie decyzji, które żadnej ze stron nie przyznają praw. Ustalenie tego, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia oraz stwierdzenia, że z jej treści strony nie mogą wyciągnąć dla siebie żadnych korzyści prawnych, nie mogą ani wywieść uprawnień, ani też sprecyzować swoich obowiązków. Nie można jako nie tworzącej praw nabytych dla strony potraktować takiej decyzji, która ustanawia dla strony obowiązki. Przez nabycie prawa należy także rozumieć nałożenie na stronę obowiązków. Decyzja ostateczna Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2013 r. nakłada na stronę skarżącą obowiązki co oznacza, że nie jest decyzją o której mowa w art. 154 § 1 k.p.a. Rozpatrzenie wniosku skarżącej dotyczy decyzji na mocy której strona nabyła prawo i powinno być rozpatrzone w trybie art. 155 k.p.a. Wbrew zarzutowi skarżącej spółdzielni decyzja organu pierwszej instancji nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez podpisanie jej przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] tj. osobę nieuprawnioną do działania w zakresie dotyczącym podjętego rozstrzygnięcia. Zaskarżoną decyzję podpisał st. bryg. mgr. inż. B. Ł. - Zastępca Komendanta działający z upoważnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...], co wynika z pieczęci znajdującej się pod pouczeniem. Upoważnienie do działania w imieniu Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] zostało udzielone pisemnie w dniu 11 lipca 2008 r. i na jego podstawie Zastępca Komendanta st. bryg. mgr. inż. B. Ł. został upoważniony do załatwiania spraw w imieniu Komendanta Miejskiego PSP [...], a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji publicznej wezmą pod uwagę powyższą ocenę prawną i wniosek skarżącej o zmianę bądź uchylenie decyzji ostatecznej rozpatrzą we właściwym trybie. Z uwagi na naruszenie wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił obie zaskarżone decyzje. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na podstawie art. 152 ww. ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 powołanej ustawy.