VII SA/Wa 1379/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie skreślenia z listy ekspertów przyrodniczych skargę oddala VII SA/Wa 1379/10 UZASADNIENIE Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego [...] zawiadomieniem znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydanym na podstawie § 5 ust 1, pkt 1) oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2009r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 3 poz. 17) poinformował M. T. o skreśleniu z listy ekspertów przyrodniczych oraz utracie uprawnień do doradzania w zakresie programu rolnośrodowiskowego. W uzasadnieniu wskazał, że skreślenia z listy ekspertów przyrodniczych dokonano w związku ze stwierdzeniem niewypełnienia obowiązku wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem znak: [...] z dnia [...] maja 2010 r., po zapoznaniu się z odwołaniem M. T., na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust.1 pkt 1 i ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej uznał za zasadne skreślenie, przez Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w [...], M. T. z Listy Ekspertów Przyrodniczych. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu i wskazał, że zarówno przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej, jak i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. Nr 89, poz. 545, ze zm.) nie wskazują formy, w jakiej Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w [...] dokonuje skreślenia z listy ekspertów. Także z przepisów ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego (Dz. U. Nr 251, poz. 2507, ze zm.) nie wynika aby Dyrektor zobowiązany był do wydania decyzji administracyjnej. Minister odniósł się także do zarzutu skarzącej dotyczącego naruszenia zasad "prawidłowej legislacji" poprzez wprowadzenie 14-dniowego vacatio legis w rozporządzeniu z dnia 22 grudnia 2009 r. Organ zauważył, że 14 dniowe vacatio legis jest zasadą, wynikającą z art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów (Dz. U. z 2010 r. Nr 17, poz. 95). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2009 r., opublikowane zostało w Dzienniku Ustaw w dniu 13 stycznia 2010r. i od tego dnia istniała możliwość zapoznania się z jego treścią. Zatem zupełnie niezrozumiałe są argumenty M. T., iż dowiedziała się o rozporządzeniu w dniu 10 lutego 2010 r. Szkolenia i egzaminy dla ekspertów przyrodniczych przygotowywane były od początku stycznia. Informacja o nich i obowiązku zdania egzaminu została ogłoszona na stronie internetowej www.cdr.qov.pl 19 stycznia 2010r., a w kolejnych dwóch dniach rozesłana na adresy e-mailowe wszystkich ekspertów przyrodniczych, którzy je udostępnili, w tym miedzy innymi M. T. Odnosząc się do terminu przysyłania zgłoszeń organ wskazał, że określony był on dwuetapowo - do 25 stycznia 2010 r. dla osób zgłaszających się na szkolenia realizowane w pierwszej połowie lutego i do 5 lutego 2010 r. - na późniejsze terminy. Jednakże w przekazanej informacji nie zamieszczono określenia "ostateczny termin", a w rzeczywistości zgłoszenia były przyjmowane jeszcze w połowie lutego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. T. i wniosła o jego uchylenia a także wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do Trybunału Konstytucyjnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w zakresie stwierdzenia, czy § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz.U. 2010 Nr 3, poz. 17), w zakresie w jakim statuuje krótkie vacatio legis w kontekście skutków regulacji określonych w § 5 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2009 r., jest zgodny z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427). W uzasadnieniu M. T. podniosła, że wyznaczony przez rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej, okres przeznaczony na odbycie szkolenia i złożenie egzaminu wymaganego do uzyskania wpisu na listę Ekspertów Przyrodniczych był za krótki. Wynosił bowiem jedynie jeden miesiąc od dnia wejścia rozporządzenia w życie, czyli od dnia 28 stycznia 2010 r. Podniosła, że nie została odpowiednio poinformowana przez Centrum Doradztwa Rolniczego w [...], a o obowiązywaniu nowych przepisów dowiedziała się dopiero w dniu 10 lutego 2010 r. Pomimo bowiem udostępnienia Centrum Doradztwa Rolniczego w [...] przez skarżącą adresu e-mail, informacja o obowiązkowym szkoleniu nie została jej przesłana. W dniu 10 lutego 2010 r. niemożliwym było już zapisanie się na wymagane rozporządzeniem szkolenie. Ponadto M. T. poddała krytyce ustanowienie jedynie czternastodniowego vacatio legis dla rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2010 r., bowiem jej zdaniem był to okres zbyt krótki aby możliwe było zapoznanie się ze zmianami w przepisach. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu [art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa)]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi znak: [...] z dnia [...] maja 2010 r., którym organ uznał za zasadne skreślenie, przez Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w [...], M. T. z Listy Ekspertów Przyrodniczych. Na wstępie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sadów administracyjnych, podaje się, że forma rozstrzygnięcia musi wynikać z przepisów szczególnych w sposób wyraźny lub dorozumiany. Nie może więc stanowić takiej podstawy sam art. 104 kpa, który określa, że sprawę rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Wskazuje on bowiem jedynie procesową formę zakończenia postępowania administracyjnego lub jego rozstrzygnięcia. Do takiego procesowego zakończenia organ powinien mieć podstawę w przepisie szczególnym (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2003 r., sygn. akt II SA 2558/02, ONSA 2004/1/35, Wokanda 200311/36). W rozpatrywanej sprawie brak jest takiego przepisu bowiem w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 3 poz. 17) wskazano jedynie, że Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w [...] skreśla z listy ekspertów przyrodniczych, eksperta, który nie złożył z wynikiem pozytywnym egzaminu z zakresu zagadnień objętych tym szkoleniem. Na podstawie zaś § 5 ust. 2 w/w rozporządzenia Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w [...] pisemnie informuje eksperta przyrodniczego o skreśleniu z listy. Trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, ale także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wskazać należy, że rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 maja 2010 r. posiada charakter publicznoprawnego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, w związku z powyższym mogło zostać poddane kontroli sądu administracyjnego. Stwierdzić ponadto trzeba, że zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych oraz zasady wydawania dzienników urzędowych reguluje ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. (Dz. U. z 2010 r., Nr 17, poz. 95) o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy zasadą jest, że akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba, że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Przepis ten gwarantuje podmiotom zobowiązanym na podstawie nowych aktów normatywnych, odpowiedni czas na pokierowanie swoimi sprawami. Trybunał Konstytucyjny podkreślał na przykład, w odniesieniu do przepisów prawa podatkowego, że szczególne vacatio legis stanowi gwarancje dla podatników zachowania odpowiedniego okresu czasu na pokierowanie swymi interesami majątkowymi. Prawodawca powinien zatem ustanowić dla każdego aktu prawnego vacatio legis odpowiednie do jego treści i charakteru. Przepis art. 4 ust 2 w/w ustawy przewiduje jednakże również wyznaczenie terminu krótszego niż czternastodniowy okres vacatio legis w uzasadnionych przypadkach, a nawet wprowadzenie danego aktu prawnego w życie bez okresu vacatio legis, gdy ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego, a jednocześnie zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie. Odnosząc się do powyższych rozważań, trzeba jednakże podkreślić, iż kontrolowanie legalności aktów prawnych, znajduje się poza kognicją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd nie widzi również potrzeby występowania z pytaniem prawnym w tej kwestii do Trybunału Konstytucyjnego, o co wnioskowała skarżąca. Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawa nie narusza. Skarżąca była bowiem zobowiązana przepisami prawa do złożenia odpowiedniego egzaminu, lecz obowiązku tego nie dopełniła. Wypełniało to znamiona wskazane w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2009 r., i obligowało Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w [...] do skreślenia M. T. z Listy Ekspertów Przyrodniczych. Należy podkreślić, że rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2009 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw dnia 13 stycznia 2010 r., natomiast już w dniu 14 stycznia 2010 r. na stronach internetowych Centrum Doradztwa Rolniczego w [...] ukazała się informacja o zmianie "rozporządzenia w sprawie szkoleń", co zresztą potwierdziła sama skarżąca w piśmie skierowanym do Sądu w dniu 4 lutego 2011 r. Jakkolwiek nie doręczenie przez Centrum Doradztwa Rolniczego w [...] informacji o terminach szkoleń i egzaminów ze względu na wpisanie błędnego adresu e-mail nastąpiło z winy Centrum, to przy dochowania należytej przy prowadzeniu swoich spraw staranności M. T. mogła we wcześniejszym terminie zainteresować się zaistniałymi zmianami w prawie. Samo sformułowanie informacji zawartej na stronie: "Rozporządzenie rozstrzyga szereg spraw związanych z uprawnieniami i obowiązkami doradców rolniczych, doradców rolnośrodowiskowych, ekspertów przyrodniczych, doradców leśnych." winno zmotywować skarżącą do zainteresowania się zawartymi w rozporządzeniu zagadnieniami. Tymczasem jak wynika ze skargi, M. T. powzięła informację o obowiązywaniu nowych przepisów w dniu 10 lutego 2010 r., i ograniczyła się jedynie do przeprowadzenia rozmowy telefonicznej z pracownikiem Centrum Doradztwa Rolniczego w [...]. Skarżąca nie dokonała pisemnego zgłoszenia gotowości do złożenia egzaminu, co wyznaczałoby zdaniem Sądu miarę właściwej staranności. Skarżąca nie przedstawiła też, żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że Centrum Doradztwa Rolniczego w [...] odmówiło jej prawa do złożenia egzaminu o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2009 r. Nie wypełnienie tego obowiązku leżało przecież u podstaw skreślenia M. T. z listy ekspertów przyrodniczych przez Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w [...]. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż rozstrzygnieciu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi znak: [...] z dnia [...] maja 2010 r., a także poprzedzające je rozstrzygnięciu Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego w [...] znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną należało oddalić.