VII SA/Wa 1381/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-31

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie posiada stałego źródła dochodu i utrzymuje się z pomocy matki oraz zasiłku celowego z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie posiada stałego źródła dochodu i utrzymuje się z pomocy matki oraz przyznanego zasiłku celowego z pomocy społecznej, nie jest w stanie samodzielnie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego ani kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Jego trudna sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury matki (1.200 zł miesięcznie) i posiada mieszkanie o powierzchni 64,7 m². Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, wnioskodawca podał, że od czerwca do października pobierał zasiłek z MOPS w wysokości 160 zł miesięcznie, jest uczniem ubiegającym się o pomoc socjalną, ponosi koszty leczenia oraz jest na utrzymaniu matki. Do wniosku dołączył decyzję MOPS i dokumentację medyczną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano B.W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : zawieszenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarza postanawia : przyznać B.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 września 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez matkę z tytułu emerytury w wysokości 1.200,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 64,7 m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oznajmił, że nie posiada. Zarządzeniem z dnia 15 października 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie czy wnioskodawca uzyskuje jakikolwiek dochód (np. z tytułu wykonywania pracy, renty, wynajmu, dzierżawy, prowadzenia własnej działalności gospodarczej, inne) jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany. Zapytano wnioskodawcę także, czy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz czy podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia lub o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów. Wezwano wnioskodawcę do podania czy posiada dom, nieruchomość rolną lub inne nieruchomości, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawca pozostawił te rubryki niewypełnione, jeśli tak, należało podać ich wielkość m ² lub w wielkość w hektarach. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) oraz czy ponosi, a jeśli tak, to jakie koszty związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 64,7 m ² jeśli tak, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.). Wezwano wnioskodawcę do podania czy ponosi wydatki związane z leczeniem i zakupem lekarstw, jeśli tak, należało wskazać wysokość miesięcznie ponoszonych kosztów oraz czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 30 października 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawca od czerwca do października pobierał zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w wysokości 160,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że od 30 września posiada statut ucznia i ubiega się o pomoc socjalną od uczelni, a obecnie jest na utrzymaniu matki. Wnioskodawca wskazał, że ponosi koszty leczenia w wysokości 45,00 złotych na trzy miesiące. Do nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wnioskodawca dołączył decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego dla wnioskodawcy oraz jego matki na zakup posiłku lub żywności w wysokości 160,00 złotych miesięcznie na okres od czerwca do października 2013 r. Wnioskodawca dodał, że wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy dołączył wynik badania gastrologicznego oraz skierowanie na biopsję przedstawiające jego stan zdrowia. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie zaś do treści art 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawca nie posiadający żadnego stałego źródła dochodu i utrzymujący się przy pomocy matki i przyznanego zasiłku celowego z opieki społecznej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie oraz kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że obecna sytuacja finansowa wnioskodawcy jest na tyle trudna, że uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło