VII SA/Wa 1382/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-23
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Wojciech Mazur, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, ponownie rozpoznając sprawę po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku sądu i czy może umorzyć postępowanie, uznając stronę skarżącą za nieposiadającą przymiotu strony, mimo że sąd w poprzednim wyroku nakazał merytoryczne ustalenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego (art. 153 PPSA). Ponowne rozpoznanie sprawy po uchyleniu decyzji przez sąd wymaga przeprowadzenia merytorycznej oceny zarzutów strony, a nie umorzenia postępowania poprzez uznanie strony za nieposiadającą przymiotu strony, zwłaszcza gdy sąd w poprzednim wyroku nakazał dokonanie określonych ustaleń. Umorzenie postępowania w takiej sytuacji stanowi naruszenie zasady związania organu wyrokiem sądu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej nadawczo-odbiorczej. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, w tym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającym poprzednie decyzje, Wojewoda umorzył postępowanie, uznając skarżącego za nieposiadającego przymiotu strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając wadliwość uznania, że inwestycja nie wpływa na jego budynek i że decyzja jest sprzeczna z wyrokiem NSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Zgodnie z art. 152 PPSA, orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, , Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi E K na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2004 r. znak (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2004 r. Nr (...), II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia (...) sierpnia 1998r. Kierownik Urzędu Rejonowego w (...), działając na podstawie art. 28, art. 32 ust 1 i 4, art. 34 i art. 84 ust. 2, art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U., Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 24 czerwca 1980r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1980r, Nr 9, poz. 26 z późn. zm.) - zatwierdził projekt budowlany i wydał (...) w (...) pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej: montaż bazowej nadawczo-odbiorczej stacji (...) zlokalizowanej na wieży widokowej w miejscowości (...), gm. (...). na terenie działki Nr (...).
Od niniejszej decyzji odwołanie złożył E K.
Postanowieniem z dnia (...) Iistopadal898r. Wojewoda (...) wobec stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania pozostawił je bez rozpatrzenia .
W dniu (...) grudnia 1998r. E K wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r.
Skarżący wskazał, iż sporna inwestycja nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co rażąco naruszyło art. 35 ust 3 ustawy Prawo budowlane. Ponadto w opinii strony skarżącej, decyzja ta wydana została niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Po rozpoznaniu niniejszego wniosku, Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) maja 1999r. działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 i w zw. z art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. zl980r., Nr
9, poz. 26 z późn. zm.) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia I998r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie ujawniło, że sporna stacja została wybudowana i jest użytkowana. W świetle tych okoliczności organ uwzględniając dyspozycję art. 156 § 2 kpa odstąpił od stwierdzenia nieważności decyzji, która wywołała już nieodwracalne skutki prawne.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) maja 200lr., działając na podstawie art. 138 par 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980r., Nr 9, poz. 26 z późn. zm.) uchylił decyzję Wojewody (...) z dnia 28 maja 1999r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W opinii organu II instancji, wydając zaskarżoną decyzję nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na wynik sprawy, ponadto nie ustosunkowano się do zarzutów skarżącego.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) października 200lr., działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 par 1 i w zw. z art. 156 par 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980r., Nr 9, poz. 26 z późń. zm.) oraz art. 82 ust 3 Prawa budowlanego (Dz.U. 2000r., Nr 106, poz. 1071 z późn. zm.) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r.
W wyniku dokonanej analizy materiału dowodowego , organ odwoławczy uznał, iż pozwolenie na budowę wydane zostało zgodnie z art. 35 ust 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego, zaś zamiar inwestora nie wymagał ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto projekt inwestycji zgodny był z wymaganiami ochrony środowiska, a także nie naruszał ustawy o ochronie dóbr kultury.
J
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) grudnia 2001 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) października 200lr. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody (...), iż skarżona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi E K, wyrokiem z dnia 14 listopada 2003r. w sprawie oznaczonej sygnaturą akt IV SA 156/02 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 200lr. oraz decyzję organu I instancji.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana została bez wyjaśnienia wszystkich, kluczowych okoliczności sprawy z naruszeniem art. 7 i 77 kpa. Mianowicie organy administracji nie ustaliły bezspornie czy w rozpatrywanej sprawie w rzeczywistości nie istniała konieczność ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) maja 2004r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm) oraz na podstawie art. 82 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 1016 z późn. zm.) - umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r.
W toku ponownej analizy organ I instancji ustalił, iż budynek E K położony jest na działce nr (...) w pobliżu inwestycji, jednak zgodnie z załączonym raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie znajduje się w obszarze oddziaływania szkodliwego promieniowania stacji (...). Działka skarżącego znajduje się w znacznej odległości od budynku, około 90 m, co jednoznacznie wyklucza oddziaływanie anten na budynek mieszkalny. W świetle przedstawionych okoliczności organ
wojewódzki nie uznał skarżącego za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia (...) lipca 2004r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn .zm.) po rozpatrzeniu odwołania E K - utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2004r.
W opinii organu odwoławczego, zasadne jest stanowisko, iż skarżący nie posiada przymiotu strony. W odniesieniu do zarzutów odwołania, iż nie rozpatrzono sprawy zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia (...) listopada 2003r., sygn. akt (...), organ stwierdził , iż kwestia ta została dostatecznie wyjaśniona w decyzji Wojewody (...) z dnia (...) maja 2004r. Ponadto w opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpływ promieniowania na nieruchomości wnioskodawcy jest nieznaczny, co oznacza również, że nie doszło do spadku jej wartości. Strona skarżąca nie wykazała, że ma interes prawny uzasadniający kwestionowanie zapadłych rozstrzygnięć, stąd też trafne jest orzeczenie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2004r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E K wnosząc ojej uchylenie.
W skardze zarzucono wadliwość uznania , że inwestycja nie wpływa na budynek mieszkalny należący do skarżącego i jego wartość. W opinii skarżącego anteny skierowane zostały w stronę jego nieruchomości. Ponadto zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wyrokiem NSA z dnia 14 listopada 2003r., sygn. akt 156/02 , zaś w swoim rozstrzygnięciu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podał żadnych nowych i prawdziwych okoliczności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skargę należało uwzględnić .
W pierwszej kolejności zauważyć należy , iż sprawa ta rozpatrywana jest ponownie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji organów obu instancji . W związku z tym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy związane były oceną prawna zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 156/02 .
W wyroku tym stwierdzono między innymi ,że "poczynienie prawidłowych ustaleń w kwestii obowiązku uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji ma podstawowe znaczenie w sprawie" . Zatem Sąd dał organom administracji merytoryczne wskazówki i nakazał dokonać określonych ustaleń .
Tymczasem organ rozpatrując sprawę ponownie, nie zastosował się do wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu prawnego i umorzył postępowanie administracyjne uznając , iż skarżący nie posiada przymiotu strony.
Takie rozstrzygniecie jest nie tylko wadliwe od strony formalnej (bowiem organ mógł co najwyżej odmówić wszczęcia postępowania nieważnościowego ) ale przede wszystkim narusza zasadę związania organów wyrokiem Sądu wyrażoną obecnie w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na decyzję odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r., nie zakwestionował istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego a decyzje organów uchylił z przyczyn
merytorycznych . W tej sytuacji nie było uprawnione uznanie , że E K nie posiada przymiotu strony skoro organy administracyjne związane były wyrokiem w którym zawarto wskazania o charakterze merytorycznym co do dalszego toku postępowania administracyjnego.
Skoro przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ nie przeprowadził oceny merytorycznej jak nakazał to Sąd i uznał że skarżący nie posiada przymiotu strony to takie działanie organu stanowi naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 , ze zm .) poprzez niepodporządkowanie się wskazaniom co do dalszego toku postępowania . Zarówno bowiem stan faktyczny jak i prawny w tych sprawach pozostał niezmieniony .
Nie bez znaczenie jest także i to , że obowiązek rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej w sposób merytoryczny miał zasadniczy wpływ na inne toczące się postępowania a dotyczące dwóch innych decyzji wydanych dla pozostałych operatorów . Wynikało to bowiem z uzasadnień wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 r. o sygn. akt IV SA 3327/02 i IV SA 3328/02 .
Sąd stwierdził wówczas ,że "istnieje potrzeba wszechstronnego rozważenia kwestii legitymacji skarżącego . Niedopuszczalne jest bowiem , by w odniesieniu do inwestycji realizowanych na tej samej nieruchomości , skarżący raz był uznawany za stronę innym razem zaś nie . Stwarza to niepożądane , z punktu widzenia zasad określonych w art. 6 i 8 kpa przekonanie o dowolności działania organów administracji publicznej "
Reasumując uznać trzeba , że sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998r. organ administracji powinien rozpatrzeć merytorycznie. Stwierdzenie takie ( mimo ,że organ nie zastosował się do wskazań z wyroku NSA ) przesądza o tym , iż w
postępowaniu administracyjnym prowadzonym po wyroku Sądu wydanym w sprawie IV SA 156/02 skarżący musiał być uznany za stronę . Wyrok Sądu rzutował na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji w ten sposób , iż wykluczał ponowną weryfikację przymiotu strony . Gdyby bowiem skarżący tego przymiotu nie posiadał to skarga jego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2002 r. utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności podlegałaby oddaleniu.
Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji nie może odmówić skarżącemu E K przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) sierpnia 1998 r. Jego zarzuty powinien poddać ocenie merytorycznej z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 156/02 , a gdyby okazały się bezzasadne wydać stosowne rozstrzygnięcie .
Skoro naruszony został art. 105 § 1 kpa i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji . Natomiast na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy orzekł jak w pkt. II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło