VII SA/Wa 1386/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nie spełniania przesłanek uprawniających do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. M. od decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. wydanej przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdzającej, że J. M. na podstawie posiadanych uprawnień do świadczeń zdrowotnych nie spełnia przesłanek uprawniających do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, zgodnie z warunkami określonymi w art. 46 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż J. M. pismem z dnia 25 kwietnia 2007 r. zwróciła się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o ustalenie uprawnień do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Decyzją z dnia [...] maja 2007r Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek uprawniających do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, zgodnie z warunkami określonymi w art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Rozpatrując odwołanie J. M. od powyższej decyzji zacytował przepis art. 46 ust. 1 i art. 45 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, wywodząc z tych przepisów, iż J. M. nie może zostać osobą uprawnioną do zaopatrzenia w bezpłatne leki. Powołał się przy tym na zaświadczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...] wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., z którego wynika, że J. M. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w art. 59 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Wskazał, iż w powołanym art. 59 ww. ustawy mowa jest wprost o osobach, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w okolicznościach innych niż określone w art. 6 tej ustawy, jeżeli osoby te były uznane za inwalidów wojennych w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tej ustawy. W przepisie tym nie zostały natomiast wymienione wdowy i wdowcy po tych osobach uprawnione do renty rodzinnej. W art. 59 ust. 3 przedmiotowej ustawy wskazano wprawdzie, iż przepisy ust. 1 i 2 tego artykułu stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych, jednakże przepis ten nie mówi o osobach uprawnionych do renty rodzinnej. W ocenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z powyższego wynika, iż ustawodawca w art. 45 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych odsyłając do art. 59 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin miał na uwadze wyłącznie osoby, które zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w okolicznościach innych niż określone w art. 6 tej ustawy przed dniem jej wejścia w życie. W konkluzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki objęte wykazami leków podstawowych i uzupełniających określone w art. 45 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy przysługuje tylko osobie uprawnionej do renty z tytułu niezdolności do pracy powstałej w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w okolicznościach innych niż w art. 6-8 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, a zatem nie może przysługiwać J. M. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. M. W uzasadnieniu skargi J. M. podniosła jej mąż służył w armii niemieckiej w trakcie II Wojny Światowej i został ranny w 1943 r. Wskazała, że od momentu jego śmierci przyznano jej uprawnienia do renty rodzinnej zgodnie z przepisami ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Ponadto powołała się na zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2005 r., na podstawie którego do tej pory otrzymywała nieodpłatnie niezbędne leki. Zwróciła uwagę na ciężką sytuację materialną i krzywdzącą interpretację przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Do skargi J. M. dołączyła m. in. kopię książeczki inwalidy wojennego jej zmarłego męża. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie przytaczając dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać uwzględniona gdyż zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. W szczególności należy wskazać, że organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej interpretacji przepisów ustawy stosując niewłaściwą podstawę prawną do rozstrzygnięcia kwestii uprawnienia J. M. do zaopatrzenia w bezpłatne leki. Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) inwalidom wojennym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu oraz wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, a także osobom represjonowanym, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki spełniające łącznie następujące warunki: 1. oznaczone symbolem Rp w decyzji dopuszczającej do obrotu, 2. wpisane do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że bezpłatne zaopatrzenie w wymienione leki przysługuje m. in. wdowie po zmarłym inwalidzie wojennym uprawnionej do renty rodzinnej. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w wyniku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego ustalono, że J. M. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 59 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.). Fakt ten potwierdza jednoznacznie zaświadczenie nr [...] wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., Inspektorat w T. z dnia [...] lutego 2005 r. Podstawą do orzekania o ewentualnym prawie do zaopatrzenia w bezpłatne leki jest w niniejszej sprawie art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na które wprost powołuje się organ w sentencji zaskarżonej decyzji. Tymczasem Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia błędnie oparł odmowę zaopatrzenia skarżącej w leki na treści przepisu art. 59 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin określającym jedynie krąg osób, którym przysługują renty inwalidzkie i rodzinne tj. również osobom zaliczonym do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w okolicznościach innych niż określone w art. 6, jeżeli osoby te były uznane za inwalidów wojennych w myśl przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy. Natomiast przepis art. 46 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowiący właściwą podstawę orzekania w niniejszej sprawie wymaga, aby osoba ubiegająca się o uzyskanie prawa do bezpłatnego zaopatrzenia w leki miała status np. wdowy po inwalidzie wojennym uprawnionym do renty rodzinnej na podstawie innych przepisów. Bez znaczenia jest zatem uwaga organu, iż art. 59 ustawy o zaopatrzeniu nie mówi o osobach uprawnionych do renty rodzinnej, gdyż przepis ten nie jest podstawą orzekania w rozpatrywanej sprawie. Należy zauważyć, że zaakceptowanie poglądu organu prowadziłoby do sytuacji, w której wdowa lub wdowiec po osobie mającej status inwalidy wojennego uprawnionej do renty rodzinnej nie mogłaby być praktycznie objęta takim uprawnieniem wbrew treści art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W ocenie Sądu J. M. w świetle obowiązującego stanu prawnego i ustalonego stanu faktycznego przysługuje uprawnienie do bezpłatnych leków na podstawie art. 46 ust. 1 ww. ustawy, co organ powinien uwzględnić rozpatrując ponownie sprawę z wniosku skarżącej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 132 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.