VII SA/Wa 1387/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. S. i H. S. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 1 oraz art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183 ze zm.), dalej: p.l., art. 5 w zw. z art. 7 ust. 1 lit. b, art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 (Dz. U. UE L 46 z 17.2.2004 r.), dalej: rozporządzenie (WE) nr 261/2004, w wyniku rozpatrzenia wniosku P. S. i H. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2019 r. znak: [...], którą nie stwierdził naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: Prezes ULC) wyjaśnił, że pismem złożonym [...] sierpnia 2017 r. P. S. i H. S. złożyli skargę na naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Wskazali, że w ramach zorganizowanej wycieczki posiadali potwierdzoną rezerwację na lot [...] na trasie W. –F. który miał się odbyć [...] czerwca 2014 r. o godzinie [...] (start) - [...] (lądowanie). Wyżej wskazany rejs został odwołany, natomiast decyzją organizatora wycieczki rezerwacja wnioskodawców została przeniesiona na rejs późniejszy. Faktycznie pasażerowie odbyli podróż lotem [...] w tym samym dniu o godzinie [...] (start) - [...] (lądowanie) na trasie W.- G.- F. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. Prezes ULC zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, wzywając jednocześnie przewoźnika lotniczego do złożenia wyjaśnień. Przewoźnik w piśmie z [...] września 2017 r. zaprzeczył temu, by [...] czerwca 2014 r. miał zaplanowany lot [...] na trasie W. – F. Wniósł w związku z tym o wystąpienie przez Prezesa ULC do biura podróży [...] sp. z o.o. czarterującego przelot do złożenia wyjaśnień dotyczących rejsu wskazanego w umowie pomiędzy biurem a ww. pasażerami. Odpowiadając na wezwanie Prezesa ULC dotyczącego nieprawidłowości w realizacji usługi przewozu lotniczego, biuro podróży [...] sp. z o.o. w piśmie z [...] listopada 2017 r. wyjaśniła, że wskazany lot był wykonywany w ramach usługi czarteru przez przewoźnika lotniczego [...] na zlecenie biura podróży. Pierwotnie planowana godzina wylotu ([...]) została zmieniona na godzinę [...] z inicjatywy biura podróży, o czym pasażerowie zostali poinformowani [...] czerwca 2014 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z [...] marca 2018 r. stwierdzającej brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, Prezes ULC wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 nie ma ono zastosowania w przypadku, gdy zorganizowana wycieczka zostaje odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu. W świetle wyroku TSUE z 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C-432/07, Sturgeon i in., ECLI:EU:C:2009:716 analogicznie powinno potraktować się sytuację, w której zaplanowany rejs został opóźniony z powodu wiążącej przewoźnika lotniczego decyzji biura podróży (por. wyrok WSA w Warszawie z 25 marca 2015 r. sygn. VII SA/Wa 1861/14; wyrok WSA w Warszawie z 13 czerwca 2012 r. sygn. VII SA/Wa 594/12). Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności ustalonych w toku postępowania, organ przyjął, że nie doszło w sprawie do odwołania lotu, a do odwołania imprezy turystycznej, a przy tym nie zaistniał w sprawie żaden ze stanów faktycznych, z którymi rozporządzenie (WE) nr 261/2004 wiąże powstanie jakiegokolwiek obowiązku po stronie przewoźnika lotniczego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. S. i H. S. wskazali, że z ustalonego stanu faktycznego w sposób jednoznaczny wynika, iż wnioskodawcy posiadali potwierdzoną rezerwacje na rejs [...], do którego obsługi był planowany przewoźnik lotniczy [...] Powyższy rejs został odwołany na skutek decyzji czarterującego biura podróży, niemniej jednak opisana sytuacja spełnia kryteria wskazane w definicji odwołanego rejsu - art. 2 lit. l rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W tych warunkach pasażerowie posiadają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, albowiem z treści art. 3 ust. 2b ww. aktu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że prawodawca unijny objął ochroną pasażerów, których rezerwacja została zmieniona, na skutek decyzji tak organizatora turystyki, jak i przewoźnika. Zdaniem wnioskodawców, decyzja podmiotu czarterującego (organizatora turystyki) o odwołaniu rejsu nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności mogącej zwolnić przewoźnika z odpowiedzialności odszkodowawczej wobec pasażerów. Z życiowego doświadczenia wynika bowiem, że zarówno przewoźnik, jak i czarterujący mają pełną dowolność co do kształtowania treści zawieranych umów. Indywidualne uzgodnienie pomiędzy czarterującym organizatorem turystyki a przewoźnikiem co do możliwości odwołania rejsu w krótkim czasie przed jego wykonaniem stanowi ryzyko biznesowe przewoźnika i nie może wpływać na respektowanie praw pasażerów. Prezes ULC, utrzymując decyzją z [...] kwietnia 2019 r. w mocy własną decyzję z [...] marca 2019 r., podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym nie zachodzą w sprawie żadne okoliczności wskazujące na naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że niekwestionowane przez żadną ze stron postępowania pozostaje ustalenie, zgodnie z którym pasażerowie posiadali potwierdzoną rezerwację na lot [...] wykonywany przez [...] [...] czerwca 2014 r. na trasie W. – F. i że lot ten został odwołany, czego powodem była zmiana warunków imprezy dokonana z inicjatywy jej organizatora, tj. biura podróży [...] sp. z o.o. Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ULC stwierdził, że w sprawie zmiana warunków imprezy turystycznej nastąpiła z inicjatywy biura podróży i przewoźnik nie miał na nią wpływu, co prowadziło do tego, że pasażerowie odbyli podróż lotem alternatywnym [...] tego samego dnia na trasie W. – G. – F. Zebrany w postępowaniu materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że do odwołania lotu doszło z przyczyn niezależnych od przewoźnika lotniczego, co nie pozwala przypisać mu odpowiedzialności z tego tytułu. W tym zakresie organ powołał się na wyrok TSUE z 11 maja 2017 r.,C-302/16, Krijgsman, ECLI:EU:C:2017:359, w którym TSUE stwierdził, że art. 5 ust. 1 lit. c oraz art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 należy interpretować w ten sposób, że obsługujący przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania przewidzianego tymi przepisami – w wypadku odwołania lotu, o czym pasażer nie został poinformowany co najmniej dwa tygodnie przed planowanym czasem odlotu – również wówczas, gdy ów przewoźnik poinformował o tym odwołaniu co najmniej dwa tygodnie przed wspomnianym planowanym czasem odlotu biuro podróży pośredniczące w zawarciu umowy przewozu z pasażerem, którego to odwołanie dotyczy, przy czym pasażer ten nie został poinformowany przez owo biuro w tym terminie. W rozpoznawanej przez TSUE sprawie zachodziła przeciwna okoliczność, to przewoźnik odwołał bowiem lot, poinformował o tym biuro podróży, natomiast biuro to nie przekazało na czas tej informacji pasażerowi. W takiej sytuacji odwołanie lotu nastąpiło z przyczyn leżących po stronie przewoźnika lotniczego, a ten nie dołożył należytych starań, aby informacja na czas (dwa tygodnie przed planowanym lotem) dotarła do pasażera. Natomiast w sprawie rozpatrywanej powodem odwołania lotu była zmiana warunków imprezy, która została dokonana z inicjatywy jej organizatora, w związku z powyższym brak jest przesłanek do przypisania odpowiedzialności przewoźnikowi, który nie miał wpływu na odwołanie lotu. Jakkolwiek pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu na mniej niż tydzień przed wylotem, to lecąc lotem alternatywnym, skorzystali z przedstawionej im oferty, dokonali więc wyboru, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Powyższy wniosek Prezes ULC uzupełnił stwierdzeniem, że w sprawie nie można stwierdzić również naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów art. 9 i art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ULC z [...] kwietnia 2019 r. złożyli P. S. i H. S. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie, jak też uchylenie decyzji ją poprzedzającej z [...] marca 2018 r. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego: 1. art. 3 ust. 2 lit. b w zw. z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez niezastosowanie ww. przepisów wynikające z błędnego uznania, że odwołanie rejsu z inicjatywy organizatora turystyki kooperującego z przewoźnikiem lotniczym pozbawia pasażerów prawa do rekompensaty określonej w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004; 2. art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy organizator turystyki odwołał rejs przewoźnika lotniczego oraz przeniósł rezerwację strony skarżącej na rejs z międzylądowaniem, a przy tym nie doszło do odwołania przez niego imprezy turystycznej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w ocenie Prezesa ULC przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004 nie maja zastosowania dla rejsów odwołanych z inicjatywy biura podróży. Powyższe, w opinii skarżących nie znajduje jednakże odzwierciedlenia w przepisach wskazanego aktu prawnego. Skarżący stwierdzili, że z tego względu podtrzymują w całości argumentację zaprezentowaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] kwietnia 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Prezesa ULC niestwierdzająca naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub też stwierdzenie jej nieważności. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie. W szczególności zaskarżonej decyzji nie obarcza naruszenie przepisów powołanych w skardze, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy w zakresie, w jakim organ nie stwierdził przysługiwania skarżącym prawa do rekompensaty z tytułu odwołania lotu [...] na trasie W. – F. Poddane kontroli Sądu zostało postępowanie administracyjne wszczęte skargą pasażerów, której podstawę złożenia stanowi art. 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Prezesowi ULC po przeprowadzeniu postępowania przyznana została kompetencja do stwierdzenia, w drodze decyzji administracyjnej, bądź braku naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego, bądź jego naruszenia przez przewoźnika lotniczego, czemu towarzyszyć powinno, po pierwsze, określenie zakresu nieprawidłowości oraz nałożenie kary, o której mowa w art. 209b ust. 1 p.l., a po drugie, w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 określenie również obowiązku i terminu jego usunięcia (art. 205b ust. 1 pkt 1 i 2 p.l.). Zdaniem Prezesa ULC, całokształt ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie uzasadniał stwierdzenie braku naruszenia prawa przez [...] jako przewoźnika lotniczego i tę ocenę Sąd w pełni aprobuje, uznając, że odpowiada ona wnioskom, jakie należy wywieść, biorąc pod uwagę z jednej strony zasadniczo niesporny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a z drugiej - treść przepisów kształtujących na gruncie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 odpowiedzialność przewoźnika lotniczego. Nie budzi w sprawie wątpliwości, że skarżący dokonali rezerwacji lotu z W. do F. na [...] i z powrotem. Powyższe loty były częścią imprezy turystycznej w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy Rady 90/314 z dnia 13 czerwca 1990 r. w sprawie zorganizowanych podróży, wakacji i wycieczek, uchylonej z dniem 1 lipca 2018 r. przez dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniającą rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylająca dyrektywę Rady 90/314/EWG. Z uwagi na datę, w jakiej miały miejsce okoliczności faktyczne rozpatrywane w postępowaniu związane z rezerwacją lotu na trasie W. – F., w niniejszej sprawie zastosowanie miał pierwszy ze wskazanych aktów. Treść dyrektywy Rady 90/314 została implementowana w polskim porządku prawnym w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 196), dalej: u.t. Niesporne jest również, za pełna cena za ww. imprezę została przez skarżących zapłacona na rzecz organizatora, o którym mowa w art. 2 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 2006/2004, tj. [...] sp. z o.o., i jej elementem był koszt transportu (przelotu), którego warunki wynikały z zawartej przez skarżących z biurem podróży umowy. W kontekście podniesionych w skardze zarzutów w pierwszym rzędzie wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie Prezesowi ULC nie można przypisać naruszenia art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Zdaniem skarżących, do uchybienia temu przepisowi miało dojść wskutek jego błędnego zastosowania, pomimo że ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie odpowiadały jego dyspozycji, gdyż nie doszło do odwołania imprezy turystycznej, skoro skarżący odbyli lot na [...] i spędzili tam urlop. Zmiany trasy (międzylądowanie w G.) i zmiany godziny wylotu do lotniska docelowego nie można utożsamiać ze zmianą prowadzącą do odwołania imprezy turystycznej, jeżeli ta doszła do skutku, czemu jej organizator nie zaprzeczał. Tak formułując swój zarzut, skądinąd całkowicie trafnie postrzegający pojęcie odwołania zorganizowanej wycieczki, skarżący jednakże nie dostrzegli, że przedmiotem skargi pozostaje decyzja z [...] kwietnia 2019 r., której prawidłowość podlega ocenie z punktu widzenia poprawności argumentacji prawnej wspierającej zawarte w niej rozstrzygnięcie. Jakkolwiek w decyzji z [...] marca 2019 r. Prezes ULC faktycznie oparł się na poglądzie wskazującym, że zmiana warunków imprezy turystycznej dokonana przez biuro podróży powinna być traktowana jako odwołanie zorganizowanej wycieczki w rozumieniu art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, tym niemniej w zaskarżonej decyzji Prezes ULC tego stanowiska nie podtrzymał, co determinuje uznanie, że w sprawie nie mogło dojść do wadliwego zastosowania powyższego przepisu w sposób przez skarżących przedstawiony. Stosownie do art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, zaistnienie sytuacji, w której dochodzi do odwołania zorganizowanej wycieczki z przyczyn innych niż odwołanie lotu, prowadzi do wyłączenia zastosowania ww. rozporządzenia. Takiego skutku w kontrolowanym postępowaniu, jeżeli się rozważy treść decyzji z [...] kwietnia 2019 r., organ tymczasem nie przyjął, uwzględniając, że nie wyłączając zastosowania co do zasady przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004, Prezes ULC stwierdził wyłącznie, iż brak jest w sprawie przesłanek pozwalających przypisać przewoźnikowi lotniczemu odpowiedzialność z tytułu odwołania lotu, przy czym ten ostatni wniosek wypływa z uznania przez organ, iż [...] nie miał wpływu na nieodbycie się lotu [...]. Powyższe stanowisko, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jest prawidłowe, w szczególności nie można mu zarzucić błędu wywołanego pominięciem treści powołanego w skardze art. 3 ust. 2 lit. b w zw. z art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Wprawdzie wsparcia dla tego stanowiska nie można, w ocenie Sądu, odnaleźć w tezach przywołanego przez organ wyroku w sprawie C-302/16 [...], gdyż charakter kwestii spornej wyjaśnionej w tym orzeczeniu jest całkowicie odmienny, inna była również podstawa przypisywanej przewoźnikowi ([...]) odpowiedzialności z uwagi na to, że dokonana rezerwacja na lot obsługiwany przez przewoźnika nie była częścią imprezy turystycznej (biuro podróży pośredniczyło wyłącznie w sprzedaży biletu), tym niemniej stanowisko Prezesa ULC opiera się na trafnym rozważeniu odpowiedzialności, której podlega przewoźnik lotniczy wykonujący lot stanowiący część imprezy turystycznej. W myśl punktu 5 Preambuły rozporządzenia (WE) nr 261/2004, różnica pomiędzy regularnymi i nieregularnymi usługami transportu lotniczego zmniejsza się, ochrona ta powinna obejmować nie tylko pasażerów lotów regularnych, ale również pasażerów lotów nieregularnych, w tym także loty stanowiące część zorganizowanych wycieczek. W świetle brzmienia tego punktu nie budzi wątpliwości, że niezależnie od rodzaju świadczonej usługi przewozu lotniczego także pasażerowie będący uczestnikami imprezy turystycznej, do której odwołuje się art. 2 lit. e rozporządzenia (WE) nr 261/2004, powinni podlegać ochronie wynikającej z tego aktu, w tym powinny im przysługiwać prawa odpowiadające prawom, które przysługują pasażerom lotów regularnych. Zdaniem Sądu, rzecz jednak w tym, że w treści rozporządzenia (WE) nr 261/2004 prawodawca unijny w sposób czytelny powołał się równocześnie na przysługujące pasażerom prawa wynikające z dyrektywy Rady 90/314, których wskazane rozporządzenie nie narusza (art. 3 ust. 6 zd. 1). Na kwestię tę zwrócił uwagę TSUE w wyroku z 10 lipca 2019 r., C-163/18, [...], ECLI:EU:C:2019:585 (pkt 32, 34) dotyczącym prawa domagania się od przewoźnika lotniczego zwrotu kosztów biletu lotniczego stanowiącego część imprezy turystycznej w związku z odwołaniem lotu, wskazując, że wykładnia, jaką należy nadawać art. 3 ust. 6 cyt. rozporządzenia, znajduje potwierdzenie w pracach przygotowawczych nad tym aktem. Odwołując się do uwag rzecznika generalnego przedstawionych w jego opinii, TSUE zauważył, że z prac przygotowawczych wynika, iż prawodawca Unii nie chciał całkowicie wykluczyć z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 261/2004 pasażerów, których lot stanowi część imprezy turystycznej, tym niemniej pragnął on utrzymać w stosunku do nich w mocy system ustanowiony uprzednio na mocy dyrektywy 90/314, uznawany za dostatecznie chroniący ich interesy. Uprawnienia pasażera pozostającego jednocześnie uczestnikiem imprezy turystycznej w świetle powyższego nie powinny podlegać kumulacji, ponieważ tego rodzaju kumulacja uprawnień mogłaby doprowadzić do nieuzasadnionej nadmiernej ochrony danego pasażera, ze szkodą dla obsługującego lot przewoźnika lotniczego, gdyż ryzykowałby on tym, że ponosiłby w stosunku do klientów organizatora imprezy turystycznej część odpowiedzialności spoczywającej na organizatorze imprezy turystycznej na podstawie umowy zawartej między nim a jego klientami. Kierując się powyższymi wnioskami interpretacyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że ocena sposobu realizacji praw pasażera w sytuacjach wymienionych w art. 1 lit. a - c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 musi mieć na uwadze zakres obowiązków spoczywających na przewoźniku lotniczym, wobec czego w świetle przepisów ww. rozporządzenia powinny polegać sankcjonowaniu to działania lub zaniechania przewoźnika, które pozostają w sprzeczności z postanowieniami umownymi regulującymi warunki podmiotowe i przedmiotowe wykonania przez niego danego lotu. Zgodnie z art. 2 pkt 15 p.l., przewozem czarterowym jest przewóz lotniczy dokonywany na podstawie umowy czarteru lotniczego, w której przewoźnik lotniczy oddaje do dyspozycji czarterującego określoną liczbę miejsc lub pojemność statku powietrznego w celu wykonania określonego przewozu pasażerów, bagażu, towarów lub poczty, wskazanych przez czarterującego. Określonej w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 odpowiedzialności z tytułu odwołania lotu podlega "obsługujący przewoźnik lotniczy", którym zgodnie z art. 2 lit. b ww. rozporządzenia, jest przewoźnik wykonujący lub zamierzający wykonać lot zgodnie z umową zawartą z pasażerem lub działający w imieniu innej osoby, prawnej lub fizycznej, mającej umowę w tym pasażerem. Treść powyższej definicji zestawiona z charakterem przewozu czarterowego powinna wpływać na zasady odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu odwołania lotu, w sytuacji bowiem, gdy zmiana warunków imprezy turystycznej dokonana jednostronnie przez organizatora wycieczki skutkuje zmianą dnia, w którym lot miał zostać wykonany, godziny odlotu lub lądowania, albo też trasy przelotu w ramach czarteru okoliczności te, w ocenie Sądu, nie stanowią zdarzenia rozumianego jako "nieodbycie się lotu, który był uprzednio planowany", do którego odwołuje się definicja zamieszczona w art. 2 lit. l rozporządzenia. Przewoźnik, zgadzając się na zmiany zaplanowane przez podmiot czarterujący lot i dostosowując do nich swój grafik lotu, jeżeli wykonuje lub zamierza wykonać go zgodnie z wiążącą go umową, nie odpowiada za "odwołanie lotu", albowiem ewentualną odpowiedzialność z tytułu zmiany terminu lotu stanowiącego część imprezy turystycznej, a zatem warunków tej części umowy łączącej pasażerów z organizatorem, która dotyczy transportu, ponosi tenże organizator stosownie do przepisów dyrektywy 90/314. Uprawnienia pasażera pozostającego jednocześnie uczestnikiem imprezy turystycznej w tych warunkach nie pozwalają ubiegać się mu o rekompensatę na podstawie art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 z uwagi na to, że akceptowane przez niego w trybie art. 14 ust. 5 pkt 1 u.t. zmiany warunków umowy łączącej go z organizatorem nie stanowią "zmiany planu podróży" w rozumieniu przywołanego przepisu art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Brak jest z tego względu podstaw, by odpowiedzialnym za dochowanie minimalnych terminów poinformowania uczestnika imprezy turystycznej o odwołaniu lotu z przyczyn leżących po stronie organizatora imprezy turystycznej uczynić przewoźnika lotniczego, jeżeli zazwyczaj nie dysponuje on uprzednią wiedzą o mającym nastąpić odwołaniu lotu, nie ma na wpływu na tę decyzję, ani narzędzi, by zaoferować pasażerowi zmianę planu podróży realizowanej w warunkach czarteru. Przesłanki odpowiedzialności przewoźnika kształtowane treścią art. 5 ust. 1 lit. c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 pozostają całkowicie nieadekwatne dla sytuacji, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, to biuro podróży zmieniło godzinę odlotu i trasę przelotu, do czego przewoźnik zastosował się w celu zrealizowania umowy przewozu pasażerów biura, w tym skarżących. W tych warunkach Prezes ULC trafnie stwierdził, że zarówno wskazanemu przepisowi, jak i pozostałym przepisom rozporządzenia (WE) nr 261/2004 E. nie uchybił, wykonując na zlecenie biura podróży [...] sp. z o.o. lot [...] na trasie W. – G. – F. z godziną startu [...], zamiast lotu [...] na trasie W. – F. Oceny tej nie zmienia treść art. 13 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, albowiem zastrzeżenie poczynione w tym przepisie odnośnie do prawa przewoźnika lotniczego do dochodzenia odszkodowania od jakiejkolwiek osoby, w tym od organizatora wycieczek, musi być odczytywane w sposób spójny z treścią pozostałych przepisów wskazanego aktu, ma ono ponadto, jak to wynika z przytoczonego orzecznictwa TSUE, ograniczony zakres, przez co opisana możliwość aktualizować się może wyłącznie przy spełnieniu ścisłych warunków rodzących odpowiedzialność po stronie przewoźnika lotniczego. Wydaniu zapadłego rozstrzygnięcia, wbrew zarzutom skargi, towarzyszyła analiza wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, którym zostało nadane prawidłowe znaczenie prawne. Zostały one w wystarczający sposób ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną, uznając wszystkie jej zarzuty za chybione.