VII SA/Wa 1388/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K.O. na uchwałę Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w Warszawie z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki I. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Prezydium [...] Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...], II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w Warszawie na rzecz skarżącej K.O. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydium [...] Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...] uchwałą z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych i Uchwały nr 2 Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie uprawnienia Prezydium do działania w imieniu Rady w zw. z art. 7 ust.1, 2 i 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zwodach pielęgniarki i położnej oraz art. 107 k.p.a. odmówiło stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki K. O. Odmowę uzasadniono tym, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki koniecznej do uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, o której mowa w art. 11 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, tj. nie posiada dyplomu ukończenia szkoły pielęgniarskiej, prowadzącej kształcenie w oparciu o standardy nauczania zawarte w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia. Z przedstawionego przez wnioskodawczynię suplementu do dyplomu ukończenia jednolitych studiów magisterskich prowadzonych na [...] Akademii Medycznej w [...] wynikało, że nie zostały zachowane wymagania godzinowe określone ww. rozporządzeniu, jak również zawarte w uchwale nr 76/2000 Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie określenia minimalnych wymagań programowych dla studiów magisterskich na kierunku "pielęgniarstwo" /.../ (Dz. U. MEN z 2000, nr 3, poz. 17), poprzedzającej rozporządzenie. Odwołanie od powyższej uchwały wniosła K. O., wskazując iż posiada tytuł zawodowy położnej, ponadto od 17 lat pracuje w szpitalu na oddziale ginekologiczno – położniczym i wykonuje czynności pielęgniarskie. Zdaniem odwołującej niezrozumiałe są w jej przypadku wątpliwości, okręgowej izby co do małej liczby godzin zajęć praktycznych. Odwołująca podkreśliła, iż jest absolwentką [...] Akademii Medycznej W [...] i uzyskała tytuł magistra pielęgniarstwa. Na skutek wniesionego odwołania Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymała w mocy uchwałę Prezydium [...] Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, iż studia ukończone przez K. O. były niezgodne ze standardami nauczania obowiązującymi nie tylko w dniu ukończenia przez nią studiów, ale także w dniu ich rozpoczęcia. W dniu rozpoczęcia przez skarżącą studiów obowiązywały standardy nauczania określone w uchwale Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, które przewidywały 5-letnie studia obejmujące 3.500 godzin kształcenia plus 1120 godzin praktyki, a w dniu ukończenia studiów obowiązywały standardy określone w/w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r., które przewidywały studia 5-letnie oraz 6.100 godzin. K. O. ukończyła natomiast studia, które trwały 4 lata i obejmowały 2.303 godziny. Oznacza to, że studia odbyte przez K. O. nie spełniają standardów kształcenia określonych w obowiązujących przepisach i nie mogą być podstawą do przyznania prawa wykonywania zawodu. Zdaniem organu II instancji uczelnie powinny na bieżąco dostosowywać prowadzone kształcenie do obowiązujących standardów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych wniosła K. O. zarzucając jej naruszenie art. 11 oraz art. 7 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. Wskazała, że ukończyła studia magisterskie prowadzone przez podmiot, o którym mowa w art. 7 w/w ustawy w oparciu o obowiązujące standardy nauczania i uzyskała tytuł magistra pielęgniarstwa, co jej zdaniem powinno skutkować otrzymaniem prawa wykonywania zawodu pielęgniarki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo podał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami o samorządzie pielęgniarek i położonych, organy samorządu nie mogą ograniczyć się tylko do formalnego zebrania dokumentów wymaganych od kandydatki do zawodu, ale zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, zobowiązane są do sprawowania nadzoru i pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu pielęgniarki. Oznacza to, że organ samorządu ma prawo ustalić, czy dyplom szkoły wyższej może być uznany za dyplom szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Uchylając zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Prezydium [...] Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...], Sąd uznał, iż wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zawód pielęgniarki i położnej, stosownie do brzmienia art. 11 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, może wykonywać osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu stwierdzone przez okręgową radę pielęgniarek i położnych. Okręgowa rada pielęgniarek i położonych jest organem samorządu zawodowego i do podejmowanych przez nią uchwał m.in. w przedmiocie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu stosuje się, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do decyzji administracyjnych. Jest to norma o charakterze ogólnokompetencyjnym dająca organom samorządu zawodowego wykonującym funkcje zlecone z zakresu administracji publicznej, podstawę do przeprowadzenia postępowania i podjęcia uchwały będącej w istocie decyzją administracyjną. Organy samorządu zawodowego w zakresie powierzonym im przez ustawę wykonują zadania zlecone z zakresu administracji publicznej i zastępując w tym obszarze władzę państwową muszą ściśle przestrzegać wyznaczonych im przepisami prawa kompetencji, których nie można domniemywać. Oznacza to, że zgodnie z art. 7 Konstytucji, mogą działać jedynie na podstawie i w granicach prawa. Art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, stanowiący materialnoprawną podstawę uchwał organów obu instancji odmawiających stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki K. O., określa warunki jakie musi spełniać osoba aby uzyskać prawo wykonywania zawodu pielęgniarki; są to: – posiadanie obywatelstwa polskiego, – posiadanie dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej lub odpowiednio polskiej szkoły położnych bądź uzyskany w innym państwie dyplom uznany w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędny, zgodnie z odrębnymi przepisami, – odbycie wymaganego stażu podyplomowego, – posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych, – posiadanie stanu zdrowia pozwalającego na wykonywanie zawodu. Spełnienie tych warunków, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem, jest równoznaczne z uzyskaniem prawa wykonywania zawodu. Zawód pielęgniarki może zaś wykonywać osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu stwierdzone przez okręgową radę pielęgniarek i położonych. Taka konstrukcja art. 11 ust. 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy oznacza, iż osobie, która spełni wszystkie wymogi określone w ust. 2, nie można odmówić stwierdzenia posiadania tego prawa. Uchwała w tym przedmiocie ma więc wyłącznie charakter deklaratoryjny potwierdzający prawo wykonywania zawodu. Jak wynika z akt niniejszego postępowania skarżąca wraz z wnioskiem o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu przedstawiła dokumenty mające potwierdzać spełnienie wymagań określonych w art. 11 ust. 2 cyt. ustawy. Ani Prezydium [...] Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...] ani Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych nie dokonały oceny przedstawionych dokumentów koncentrując się wyłącznie, w sposób zupełnie nieuprawniony, na ocenie standardów kształcenia w [...] Akademii Medycznej. Stanowisko organów samorządu zawodowego kwestionujące dyplom ukończenia wyższej uczelni nie znajduje żądnego umocowania w obowiązujących w tym przedmiocie przepisach. Z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej wprost wynika, iż pielęgniarka uzyskuje kwalifikacje zawodowe po ukończeniu szkoły pielęgniarskiej, którą w rozumieniu ustawy jest m.in. wyższa szkoła prowadząca kształcenie w formie studiów magisterskich jednolitych lub uzupełniających. Żaden przepis prawa nie upoważnia samorządu zawodowego do kwestionowania dyplomu wyższej uczelni, powołanej zgodnie z obowiązującymi przepisami i posiadającej uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych. Podniesione w uzasadnieniu obu uchwał argumenty o niespełnieniu przez uczelnię wymaganych standardów nauczania, nie dają podstaw do nieuznawania indywidualnego dyplomu ukończenia takiej uczelni. Stosownie do art. 8a cytowanej wyżej ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej to Krajowa Rada Akredytacyjna Szkolnictwa Medycznego składająca się w połowie z kandydatów przedstawionych przez samorząd pielęgniarek i położnych oraz innych stowarzyszeń zawodowych ma za zadanie m.in. ocenę spełniania przez szkołę standardów kształcenia. W przypadku stwierdzenia braku spełnienia standardów nauczania przez konkretną uczelnię może wystąpić do ministra właściwego do spraw zdrowia z wnioskiem o cofnięcie akredytacji. Tą drogą samorząd pielęgniarek i położonych może wywierać wpływ na uczelnie wyższe w celu zmiany standardów nauczania. Jednakże nawet ewentualne cofnięcie akredytacji danej uczelni nie ma wpływu na wydane uprzednio dyplomy ukończenia studiów na tej uczelni. Przedstawiony więc przez skarżącą dyplom ukończenia jednolitych studiów magisterskich na [...] Akademii Medycznej i uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa oznacza, iż spełniła ona wymóg określony w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej i brak było podstaw do podjęcia uchwały o odmowie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu. Już tylko na marginesie należy wskazać, iż [...] Akademia Medyczna decyzją Ministra Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. otrzymała akredytację dla kierunku kształcenia: pielęgniarstwo. Oznacza to, że uczelnia spełniła standardy kształcenia, w tym wymogi programowe określone odrębnymi przepisami (art. 8a ust. 6 pkt 1-3) ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Ponieważ zaskarżona uchwała, jak i poprzedzająca ją uchwała naruszają wskazane wyżej przepisy w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku oparto na treści art. 152 cytowanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).