VII SA/Wa 1389/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. VII SA/Wa 1389/08 UZASADNIENIE Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art. 107 ust. 5 pkt. 16 i art. 109 oraz art. 45. ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210 poz. 2135 ze zm.) i art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku A. B. stwierdził, iż wnioskodawczyni nie przysługuje uprawnienie do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Od powyższej decyzji odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania złożyła A. B. w dniu 23 czerwca 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.) w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 ze. zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 109 ust 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, ze zm.) odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji. Decyzja Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. została doręczona A. B. w dniu 7 kwietnia 2008 r. W decyzji organ pouczył stronę prawidłowo o terminie wniesienia odwołania. Skargę na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie z dnia [...] lipca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. B. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jest osobą starą (ma 83 lata) i ze względu na stan zdrowia wniesienie odwołania było opóźnione. Wskazała również, że zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, "ale niestety nie było możliwości". W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które wskazywałyby, iż nie mogła wnieść odwołania w ustawowo wymaganym terminie, ani nie uprawdopodobniła, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też naruszenie przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Skarga została uwzględniona, bowiem organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie z dnia [...] lipca 2008 r. działającego na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem ustawowego terminu. W sytuacji, w której strona uchybiła terminowi do wniesienie odwołania, organ w pierwszej kolejności winien rozpatrzyć wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli taki wniosek został złożony. W niniejszej sprawie w aktach przesłanych organowi drugiej instancji znajduje się odwołanie wniesione przez skarżącą po terminie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 k.p.a.). W tym stanie faktycznym organ drugiej instancji powinien więc najpierw wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu rozpoznając je zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. IV SA/Wa 1078/06). Przywrócenie terminu wyłącza, bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (por. wyr. NSA z dnia 31 maja 2000 r., SA/Sz 565/00, niepubl.; wyr. NSA z dnia 23 lipca 1999 r., I SA 350/98, niepubl.; wyr. NSA z dnia 14 stycznia 1999 r., SA/Sz 306/98, niepubl.). Jest to odrębne postępowanie dotyczące wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania. Dopiero wydanie ostatecznego postanowienia dotyczącego wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania otwiera organowi odwoławczemu drogę do przeprowadzenia postępowania wstępnego, co do dopuszczalności wniesienie odwołania i wydania odrębnego postanowienia w tym względzie zgodnie z brzmieniem art. 134 k.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie było merytoryczne rozpoznanie wniosku A. B. z dnia 23 czerwca 2008 r. będącego prośbą o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył siedmiodniowy termin określony w art. 109 ust 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, późn. zm.) bez swej winy. W tym celu organ powinien poczynić ustalenia czy doszło do prawidłowego doręczenia decyzji skarżącej. Z załączonego do akt zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji nie wynika, kto jest odbiorcą tego pisma. Potwierdzenie odbioru zawiera, bowiem nieczytelny podpis nieustalonej osoby oraz datę. Organ powinien ustalić czy korespondencję odebrała adresatka, czy też inna osoba w sytuacji, gdy na potwierdzeniu odbioru brak adnotacji poczty o osobie odbierającej pismo. Doręczenie pisma osobie fizycznej może nastąpić w jej miejscu zamieszkania osobiście lub w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, jeżeli osoby te podjęły się doręczenia pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe w drzwiach mieszkania (art. 42 i 43 k.p.a.). Podstawową kwestią w przypadku zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu winno być ustalenie czy strona osobiście, czy przez doręczenie zastępcze otrzymała korespondencję, ponieważ takie ustalenie pozwoli organowi stwierdzić, czy strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez swej winny. Postanowienie o uchybieniu terminu na wniesienie odwołania zostało wydane bez rozpoznania wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, a tym samym organ naruszył art. 134 k.p.a. w związku z art. 59 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.