VII SA/Wa 1389/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: odmówić W.P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W. P. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. W. P. udzielił odpowiedzi na wezwanie nadsyłając w dniu 10 sierpnia 2015 r. kolejny formularz wniosku. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania W. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. Zauważyć trzeba, że W.P. w złożonym wniosku oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Co istotne, skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych informacji, które pozwalałyby na ustalenie, z czego się utrzymuje. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 31 lipca 2015 r. wezwano W.P. do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez: - podanie źródeł utrzymania, - wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z działalności gospodarczej; jeśli tak, w jakiej wysokości, - wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę; jeżeli tak, należy wskazać wysokość wynagrodzenia, - wskazanie, czy skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i ew. nadesłanie stosownego zaświadczenia z urzędu pracy, - wskazanie, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp., jeżeli tak, jakiej wielkości dochody uzyskuje z tego tytułu, - wskazanie, gdzie skarżący mieszka (dom/mieszkanie) i jakie ponosi koszty z tym związane, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - podanie wysokości miesięcznych wydatków, - wskazanie, czy skarżący korzysta z finansowej pomocy rodziny lub ze świadczeń z pomocy społecznej (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia). W odpowiedzi na ww. pismo skarżący nadesłał kolejny formularz. Wskazał w nim, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje dochodów ani z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ani za pracę, nie podejmuje też prac dorywczych. Oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, jako źródło utrzymania wskazał pomoc rodziny (matki). W ocenie referendarza sądowego na podstawie informacji udzielonych przez skarżącego nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Należy zauważyć, że pismem z dnia 31 lipca 2015 r. wezwano skarżącego do wskazania, czy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i do nadesłania stosownego zaświadczenia z urzędu pracy. W. P. oświadczył wprawdzie, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie nadesłał jednak zaświadczenia z urzędu pracy i nie wyjaśnił przyczyn nienadesłania takiego zaświadczenia. Oświadczył jednocześnie, że korzysta z pomocy finansowej rodziny (matki), nie wskazał natomiast, jakiej wysokości jest to pomoc (pomimo, iż pismo z 31 lipca 2015 r. zawierało wezwanie do podania wysokości uzyskiwanej pomocy finansowej). Warto również zwrócić uwagę na treść skargi złożonej w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami skarżący podniósł, że jest kierowcą od 38 lat i przejeżdża co roku od 50.000 do 80.000 km. Biorąc pod uwagę to oświadczenie zawarte w skardze, twierdzenia skarżącego o nieuzyskiwaniu jakichkolwiek dochodów i utrzymywaniu się wyłącznie przy pomocy rodziny budzą wątpliwości. Trudno bowiem uznać za możliwe, by osoba, która nie pracuje, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, miała potrzebę pokonywania ok. 4.000 – 6.500 kilometrów miesięcznie. Ponadto pokonywanie co miesiąc samochodem takich odległości wiąże się z dużymi kosztami zakupu paliwa, co podważać musi wiarygodność oświadczenia skarżącego, że utrzymuje się tylko dzięki pomocy rodziny. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać trzeba, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego W.P. nie udowodnił bowiem, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskującą żadnych dochodów i utrzymującą się wyłącznie dzięki pomocy udzielanej przez matkę. Przypomnieć należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. Przyznanie prawa pomocy możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika bezspornie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania we własnym zakresie. W. P. nie wykazał natomiast w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).