VII SA/Wa 1389/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi postanawia: odmówić W. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W. P. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. W. P. udzielił odpowiedzi na wezwanie nadsyłając w dniu 10 sierpnia 2015 r. kolejny formularz wniosku. Mocą postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 października 2015 r. wnioskodawcy odmówiono przyznania prawa pomocy. Na postanowienie to został złożony sprzeciw stąd sprawa o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W.P. w pierwotnie złożonym formularzu PPF nie podał żadnych informacji na temat swojej sytuacji majątkowej. Formularz nie zawierał żadnej informacji związanej z sytuacją materialną strony, a co za tym idzie nie wskazywał argumentów dotyczących zasadności wniosku. Wnioskodawca nie przedstawił także we wniosku żadnych informacji, które pozwalałyby na ustalenie, z czego się utrzymuje. Z tego względu zasadnym było złożonym wezwanie W. P. do uzupełnienia złożonego wniosku, co zostało zrealizowane mocą zarządzenia z dnia 30 lipca 2015 r. Tym samym zobowiązano wnioskodawcę do: - podania źródeł utrzymania, - wskazania, czy skarżący uzyskuje dochody z działalności gospodarczej; jeśli tak, w jakiej wysokości, - wskazania, czy skarżący uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę; jeżeli tak, należało wskazać wysokość wynagrodzenia, - wskazania, czy skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i ew. do nadesłanie stosownego zaświadczenia z urzędu pracy, - wskazania, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp., jeżeli tak, jakiej wielkości dochody uzyskuje z tego tytułu, - wskazania, gdzie skarżący mieszka (dom/mieszkanie) i jakie ponosi koszty z tym związane, - nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - podania wysokości miesięcznych wydatków, - wskazania, czy skarżący korzysta z finansowej pomocy rodziny lub ze świadczeń z pomocy społecznej (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia). W odpowiedzi na ww. pismo skarżący nadesłał kolejny formularz. Wskazał w nim, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje dochodów ani z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ani za pracę, nie podejmuje też prac dorywczych. Oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, jako źródło utrzymania wskazał pomoc rodziny (matki). W sprzeciwie podniósł, że swoje dane majątkowe i niekorzystną sytuację majątkową przedstawił szczegółowo już w pierwszym formularzu. Nie posiada żadnych nieruchomości, nie uzyskuje dochodów. Podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje dochodów, utrzymuje się z pomocy rodziny, głównie matki. Dodał, że rzetelnie przedstawił swoją sytuację majątkową i podał wszystkie okoliczności, o które wzywał Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania W. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. Należy zauważyć, że w pierwotnie złożonym wniosku skarżący nie podał żadnej okoliczności wskazującej na trudną sytuację materialną. Nie jest zatem prawdą co wskazuje wnioskodawca w sprzeciwie, że we wniosku tym szczegółowo opisał swoją trudną sytuację. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wnioskodawca złożył dodatkowy formularz w którym podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, oświadczył jednocześnie, że korzysta z pomocy finansowej rodziny (matki), nie wskazał natomiast, jakiej wysokości jest to pomoc (pomimo, iż pismo z 31 lipca 2015 r. zawierało wezwanie do podania wysokości uzyskiwanej pomocy finansowej). Tym samym wnioskodawca dopiero na wezwanie Sądu wskazał pierwsze dane majątkowe, pomimo to nie przedstawił ich w sposób, który nie budziłby wątpliwości co do ich rzetelności. Sądowi chociażby nie jest wiadome, kto jest właścicielem mieszkania wskazanego jako adres dla doręczeń w niniejszej sprawie, wnioskodawca nie podał żadnych ponoszonych wydatków, nie przedstawił żadnego dokumentu który uprawdopodobniłby jego sytuację majątkową i wskazującego na trudną sytuację (wskazał, że nie posiada rachunku bankowego, nie przedstawił zaświadczenia o posiadaniu statusu bezrobotnego, zaświadczenia z urzędu skarbowego o nieosiąganiu dochodów). Podkreślić trzeba, że nie jest rolą Sądu poszukiwanie tych informacji, gdyż to na stronie wnioskującej spoczywa obowiązek przedstawienia swojej sytuacji w taki sposób, aby przekonać Sąd o swojej racji. Wnioskodawca w niniejszej sprawie tego nie dokonał. Ponadto należy wskazać, że sytuacja materialna wnioskodawcy budzi wątpliwości Sądu tym bardziej, że z ogólnie dostępnych danych (strona internetowa) wynika, że wnioskodawca jeżeli nie jest, to może być, zatrudniony w firmie P. S. H. W. W danych kontaktowych ww. firmy podane są dwa numery telefonów, które skarżący wskazał jako własne we wnioskach o sprawdzenie kwalifikacji. Wnioski o których mowa znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. Podane numery telefonów są do działu handlowego i sprzedaży (przy którym widnieje ponadto osoba kontaktowa o imieniu W.). Powyższe okoliczności uprawdopodabniają, że wnioskodawca posiada zatrudnienie, pomimo złożenia oświadczenia o przeciwnej treści. Okoliczność ta znacznie osłabia wiarygodność oświadczenia wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać trzeba, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. W ocenie Sądu W. P. nie udowodnił bowiem, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskującą żadnych dochodów i utrzymującą się wyłącznie dzięki pomocy udzielanej przez matkę. Jak wyżej wspomniano - to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. Przyznanie prawa pomocy możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika bezspornie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania we własnym zakresie. W. P. nie wykazał natomiast w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. Kierując się powyższą argumentacją Sąd postanowił na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.