VII SA/Wa 1389/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi postanawia: przyznać W. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W. P. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, że skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Pismem z dnia 31 lipca 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. W. P. udzielił odpowiedzi na wezwanie nadsyłając w dniu 10 sierpnia 2015 r. kolejny formularz wniosku. Mocą postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 października 2015 r. wnioskodawcy odmówiono przyznania prawa pomocy. Na postanowienie to został złożony sprzeciw. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na postanowienie z dnia 25 listopada 2015 r. zostało złożone zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. (sygn. II OZ 1794/15) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę należy wskazać, że W. P. w pierwotnie złożonym formularzu PPF nie podał żadnych informacji na temat swojej sytuacji majątkowej. Formularz nie zawierał żadnej informacji związanej z sytuacją materialną strony, a co za tym idzie nie wskazywał argumentów dotyczących zasadności wniosku. Wnioskodawca nie przedstawił także we wniosku żadnych informacji, które pozwalałyby na ustalenie, z czego się utrzymuje. Z tego względu zasadnym było złożonym wezwanie W. P. do uzupełnienia złożonego wniosku, co zostało zrealizowane mocą zarządzenia z dnia 30 lipca 2015 r. W odpowiedzi na ww. pismo skarżący nadesłał kolejny formularz. Wskazał w nim, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje dochodów ani z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, ani za pracę, nie podejmuje też prac dorywczych. Oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego, nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, jako źródło utrzymania wskazał pomoc rodziny (matki). W sprzeciwie dodatkowo wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości, nie uzyskuje dochodów. Podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje dochodów, utrzymuje się z pomocy rodziny, głównie matki. Dodał, że rzetelnie przedstawił swoją sytuację majątkową i podał wszystkie okoliczności, o które wzywał Sąd. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie mocą zarządzenia z dnia 27 stycznia 2016 r. wydanego w trybie art. 255 wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania swojej sytuacji materialnej poprzez: - nadesłanie zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, - nadesłanie zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach osiągniętych w 2014 r. i 2015 r., - nadesłanie oświadczenia matki wnioskodawcy na temat rodzaju i wysokości pomocy uzyskiwanej od matki, - wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z działalności gospodarczej; jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę; jeżeli tak, należało wskazać wysokość wynagrodzenia, - złożenie oświadczenia na okoliczność czy wnioskodawca jest zatrudniony, ew. czy prowadzi firmę S. W. P. W. P., mającą swoją siedzibę pod adresem wskazanym jako adres dla doręczeń wnioskodawcy, - złożenie oświadczenia na okoliczność czy wnioskodawca jest, lub czy był zatrudniony, ew. czy był, lub pracował w innej formie, w firmie P. S. H. W., w przypadku zatrudnienia w tej firmie w przeszłości należy wskazać kiedy zaprzestał wykonywania w niej pracy, - wyjaśnienie czy pod adresem wskazanym jako adres dla doręczeń prowadzona jest jakakolwiek działalność gospodarcza, - wskazanie czyją własnością jest dom/mieszkanie/lokal wskazany przez skarżącego jako adres dla doręczeń, należało także wskazać, czy wnioskodawca ponosi koszty utrzymania tego domu/mieszkania/lokalu, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości, - podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież itp.) oraz lokalu (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.), należało także wskazać źródło ich finansowania, - wskazanie przez jaki okres wnioskodawca był zatrudniony jako kierowca, jakie dochody uzyskiwał w okresie przed utratą zatrudnienia - wskazanie, czy skarżący korzysta z finansowej pomocy rodziny lub ze świadczeń z pomocy społecznej (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia), - wskazanie czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, należało wskazać ich markę rocznik, koszty utrzymania i źródła ich finansowania, ew. czy w przeszłości je posiadał, jeżeli tak należało wskazać od kiedy wnioskodawca ich nie posiada i jaki w związku z ich ew. sprzedażą osiągnął dochód. Odpowiadając na powyższe wezwanie wnioskodawca wskazał, że matka wnioskodawcy zmarła w dniu 3 grudnia 2015 r. wobec czego nie ma możliwości uzyskania i przesłania Sądowi żądanego oświadczenia. Podał, że nie uzyskuje dochodów z żadnej działalności gospodarczej, z tytułu wynagrodzenia za pracę, o czym świadczy również załączone do niniejszego pisma zaświadczenie z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Oświadczył, że nie jest nigdzie zatrudniony oraz nie prowadzi firmy S. W. P. W. P. Ponadto wnioskodawca wskazał, że nie prowadzi żadnej działalności. Oświadczył, że nie jest i nie był zatrudniony w firmie P. S. W. H. W. i nie otrzymywał z tej firmy żadnego wynagrodzenia. Wyjaśnił, że pod adresem wskazanym jako adres do doręczeń nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza. Wskazał, że lokal wskazany jako adres dla doręczeń jest własnością syna i wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów utrzymania tego lokalu, ponieważ nie ma na to środków. Podał, że nie ma żadnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym oraz lokalu, gdyż nie ma na to środków. Nie może również wskazać źródła finansowania, ponieważ wydatki te nie są przez nikogo finansowane, tzn. od nikogo nie dostaje pieniędzy na ten cel. Środki pomagające przeżyć wnioskodawcy (nie finansowe, a rzeczowe) są zapewniane przez rodzinę bezpośrednio i doraźnie, dzięki jej uprzejmości. Zakres dostarczania wskazanych środków nie jest stały, zapewnia możliwość przeżycia. Lokal którego adres wnioskodawca podał jako adres do korespondencji w niniejszej sprawie również utrzymywany jest dzięki uprzejmości rodziny, która z własnej uprzejmości zapewnia wikt i miejsce do noclegu czyli dba o minimum egzystencji. Wskazał, że nie był zatrudniony jako kierowca, a przed utratą zatrudnienia prowadziłem działalność, której prowadzenie zakończyłem około miesiąca września 2013 r., przedmiotowa działalność przynosiła straty przez długi czas aż do jej zamknięcia, co spowodowało spiralę zadłużenia na bardzo wysokie kwoty. Nie korzysta z pomocy finansowej rodziny ani żadnych świadczeń z pomocy społecznej. Korzysta jedynie z doraźnej pomocy rzeczowej rodziny, która zapewnia posiłki i miejsce do spania. Nie posiada pojazdów mechanicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, po ponownej analizie materiału sprawy Sąd stwierdza, iż wnioskodawcy W. P. należy przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną (na tę okoliczność przedstawiono aktualne zaświadczenie z urzędu pracy), utrzymującą się wyłącznie z pomocy rzeczowej rodziny. Nie posiada majątku, ani oszczędności. Mieszka w mieszkaniu będącym własnością syna. Nie ponosi kosztów utrzymania ww. lokalu. Przed utratą zatrudnienia wnioskodawca prowadził działalność (do około września 2013 r.), przedmiotowa działalność przynosiła straty przez długi czas aż do jej zamknięcia, co spowodowało zadłużenie na bardzo wysokie kwoty (wg oświadczenia). W tym stanie rzeczy uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych i pełnomocnika w sprawie i przyznano prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Kierując się powyższą argumentacją Sąd postanowił na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.