VII SA/Wa 1389/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-18
Skład orzekający: Paweł Groński, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 k.p.a., poprzez wydanie decyzji merytorycznej w sprawie nakazu rozbiórki hali stalowej, nie zapewniając stronie możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście niejasności dotyczących postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 10 k.p.a., poprzez wydanie decyzji merytorycznej w sprawie nakazu rozbiórki hali stalowej, nie zapewniając stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W szczególności, organ nie wyjaśnił należycie statusu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, które zostało zawieszone, a następnie podjęte bez umożliwienia skarżącym ustosunkowania się do uzyskanych przez organ informacji. Niewłaściwe wyjaśnienie tej kwestii miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
W wyniku oględzin stwierdzono wybudowanie hali stalowej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, w tym decyzji o warunkach zabudowy. Po bezskutecznym upływie terminów, PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę hali. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy decyzję PINB, mimo że postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy było zawieszone i nie zostało jednoznacznie zakończone. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 k.p.a., poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. K. i R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki hali stalowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. K. i R. K. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A. i R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki hali stalowej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W wyniku oględzin działek ewid. nr [...],[...] i [...] przy ul. [...]
w miejscowości [...], gmina [...] stanowiących własność A. i R. K., przeprowadzonych dniu [...] sierpnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej: PINB, organ i instancji) ustalił, że na ww. gruncie inwestorzy wybudowali halę w konstrukcji stalowej o wymiarach ok. 15 m x 45 m. Do budowy przedmiotowego obiektu inwestorzy przystąpili bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Na podstawie ww. ustaleń PINB zawiadomieniem z [...] września 2011 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie tej budowy. W toku wyjaśnienia sprawy inwestorzy wyjaśnili, że przedmiotowa hala stalowa została wybudowana w 2008 r.
Postanowieniem Nr [...] z [...] października 2011 r. organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją budynku hali i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 120 dni od doręczenia ww. postanowienia: zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego sporządzone przez osobę
o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach, należącą do właściwej izby samorządu zawodowego, oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dniu [...] lutego 2012 r. skarżący złożyli do PINB 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, mapkę inwestycyjną oraz pismo Burmistrza Gminy [...].
Postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2012 r. organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni od doręczenia ww. postanowienia: zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu miejscowego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane sporządzone według wzoru określonego
w przepisach wykonawczych.
W dniu [...] kwietnia 2012 r. skarżący złożyli w PINB: wniosek skierowany do Burmistrza Gminy [...] o wydanie zaświadczenia o którym mowa w ww. postanowieniu lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaświadczenie tego organu, że teren działek [...],[...] i [...] położone we wsi [...], gmina [...] nie posiada obecnie obowiązującego planu miejscowego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W tej sytuacji organ i instancji zwrócił się do Burmistrza Gminy [...]
o udzielenie informacji, czy przed organem tym toczy się postepowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W odpowiedzi na powyższe zapytanie w dniu [...] maja 2012 r. uzyskał odpowiedź, że takie postępowanie nie jest prowadzone.
Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2012 r., PINB działając na postawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwana dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku hali.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia PINB wskazał, iż przedłożona przez inwestorów dokumentacja była niekompletna. Pomimo dwukrotnego wezwania w tym zakresie skarżący nie przedstawili wymaganej decyzji o warunkach zabudowy, co skutkowało koniecznością zastosowania art. 48 ust. 1 p.b.
Jednocześnie wskazał, że rozbiórki należy dokonać niezwłocznie, gdy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. O wykonaniu obowiązku należy zawiadomić organ
I instancji.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję (i jego uzupełnieniu) skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazali, że zgodnie z wydanym w sprawie przez organ I instancji postanowieniem z [...] października 2011 r. i [...] lutego 2012 r. wystąpili do Burmistrza Gminy [...] o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy hali stalowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na działkach nr ew. [...],[...] i [...] w [...] albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wyżej wymienionych działek
w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na ich wniosek organ ten, po pobraniu opłaty wydał zaświadczenie, że gmina [...] nie posiada obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wyżej wymienionych terenów. Zdaniem skarżących ww. organ powinien poinformować ich o bezskuteczności wydanego dokumentu.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji WINB podał, że w związku ze złożonym przez inwestorów odwołaniem (i jego uzupełnieniem) oraz wnioskiem o zawieszenie postępowania, postanowieniem Nr [...] z [...] września 2012 r. zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu rozpoznania przez Burmistrza Gminy [...] wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego budynku. Następnie pismami z [...] maja 2015 r. i [...] marca 2016 r. wystąpił do ww. organu z zapytaniem, czy i w jakiej formie zostało zakończone postępowanie w związku ze złożonym przez inwestorów wnioskiem o wydanie decyzji
o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. W odpowiedzi (z [...] kwietnia 2016 r.) uzyskał informację, że "postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji
o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji pozostawiono bez rozpoznania". Inwestorzy nie zastosowali się bowiem do wezwania nakładającego obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
W tej sytuacji postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. WINB podjął z urzędu postępowanie odwoławcze.
W ocenie organu odwoławczego analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego daje podstawy do stwierdzenia, iż organ I instancji, zasadnie orzekł
o rozbiórce przedmiotowego budynku, nie stwierdził także naruszenia przez PINB przepisów prawa materialnego i procedury.
Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 28 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Za bezsporny uznał fakt, iż wybudowany przez inwestorów budynek wymagał uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązek ten nie został przez inwestorów spełniony,
w związku z tym organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż budowa hali stalowej zlokalizowanej na działkach nr ew. [...],[...],[...] przy ul. [...] w miejscowości [...], gmina [...] nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej.
Właściwie organ I instancji wdrożył w sprawie postępowanie legalizacyjne określone w art. 48 ust. 1 p.b., wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia określonej w postanowieniu dokumentacji. Przedłożenie ww. dokumentacji traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego
i wznowienie robót budowlanych (jeśli budowa nie została zakończona).
WINB podał, iż inwestorzy przedłożyli jedynie część dokumentacji wymaganej postanowieniem określonej w postanowieniu z [...] października 2011 r. Ponadto pomimo zawieszenia postępowania odwoławczego nie uzyskali decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, pozbawiając się tym samym możliwości doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Ocenił, iż podnoszone w odwołaniu argumenty skarżących nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Inwestorzy pomimo zawieszenia postępowania i umożliwienia uzyskania decyzji o warunkach zabudowy nie wywiązali się z obowiązku przedstawienia brakującej dokumentacji. Tymczasem ustawodawca nie przewidział w przepisach możliwości odstąpienia od trybu postępowania wskazanego w art. 48 p.b. Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Powyższe skutkuje uznaniem, że podjęta przez PINB decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowej budowy została podjęta na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego
i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważania jej treści.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, tj.:
1. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego;
2. art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw
i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;
3. niezastosowanie art. 10 k.p.a. poprzez odstąpienie od poinformowania skarżących o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. WINB postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. podjął zawieszone postępowanie odwoławcze i w tym samym dniu ([...] kwietnia 2016 r.) wydał decyzję utrzymującą
w mocy decyzję rozbiórkową nie dając skarżącym szansy na ustosunkowanie się do braku możliwości przedłożenia całości dokumentacji wymaganej do legalizacji obiektu ze względu na toczące się przed Burmistrzem Gminy w [...] postępowanie;
4. art. 48 ust. 1 p.b., poprzez niewłaściwe przyjęcie, że organ I instancji orzekając o nakazie rozbiórki przedmiotowej hali stalowej, prawidłowo uznał, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie tryb likwidacji skutków samowoli budowlanej określonej w art. 48 p.b., w sytuacji, gdy inwestorzy byli w trakcie uzyskiwania stosownej dokumentacji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że wnioskiem z [...] sierpnia 2012 r. wystąpili do Burmistrza Gminy [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Zawiadomieniem z [...] października 2012 r. organ wszczął postępowanie w tym zakresie, wezwał ich do wyjaśnienia kwestii odprowadzania wód deszczowych
i roztopów z terenów utwardzonych, a następnie organ ten wezwał inwestorów do złożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Zdaniem skarżących dopełnili oni wszelkich obowiązków i załączyli odpowiednie dokumenty uprawniające ich do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Uważają, że nie mogą ponosić konsekwencji bałaganu i nieprzekazania z Wydziału Ochrony Środowiska, do Referatem Planowania Przestrzennego Urzędu Gminy dokumentacji potwierdzającej, że dla hali stalowej nie była wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Jednocześnie jako niezrozumiałe skarżący ocenili stanowisko Gminy o pozostawieniu bez rozpoznania postępowania
w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Skarżący podnieśli także, że organ odwoławczy występując do gminy
o udzielenie informacji co do stanu postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nie informował ich o powyższym, w związku z czym inwestorzy nie mieli możliwości ustosunkowania się do tej kwestii. Ponadto organ odwoławczy postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z [...] września 2012 r., i w tym samym dniu – [...] kwietnia 2016 r. - wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję rozbiórkową nie dając skarżącym szansy na ustosunkowanie się do nieprzedłożenia całości dokumentacji wymaganej do legalizacji obiektu. Zważywszy na długi upływ czasu od wszczęcia postępowania w tym zakresie - od 2011 r. - WINB powinien poinformować skarżących o toczącym się postępowaniu i dać im szansę na wypowiedzenie się co do materiału zgromadzonego
w sprawie, a nie wydawać postanowienie podejmujące zawieszone postępowanie
i w tym samym dniu orzekać merytorycznie w sprawie.
Skarżący wywiedli, iż w postępowaniu odwoławczym nie zapewniono im możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, czym naruszono art. 10 k.p.a. Nie zapewniono im także możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, ani nie umożliwiono składania wyjaśnień, do czego WINB był zobowiązany przepisami k.p.a. W innym przypadku skarżący wyjaśniliby, że otrzymali
z gminy informację o braku konieczności przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i nadal czekają na rozpatrzenie ich sprawy. Naruszenie ww. przepisów w sposób oczywisty stanowi o wadliwości postępowania, gdyż strony nie mogły uczestniczyć w postępowaniu - nie otrzymywały pism, ani tym bardziej nie miały możliwości wypowiedzieć się, co do poczynionych ustaleń.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie skarżąca A. K. oświadczyła, iż do dnia rozprawy nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu skarga jest zasadna, orzekający w sprawie organ odwoławczy dopuścił się bowiem naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) a w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. , co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji stanowił art. 48 ust. 1 p.b. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i innymi aktami prawa miejscowego albo; b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa
w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5).
Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z treścią art. 28 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Podnieść dalej należy, iż zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, iż organy administracji państwowej mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej. Organ administracji, w myśl art. 8 k.p.a. jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Obowiązek ten jest realizowany, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero, bowiem jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż w 2008 r. inwestorzy wybudowali na terenie działek nr [...],[...] i [...] halę o konstrukcji stalowej o wymiarach ok. 15 m x 45 m. Budowa spornego budynku wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast inwestorzy zrealizowali przedmiotowy obiekt bez wymaganego pozwolenia na budowę. Właściwie zatem organ I instancji wdrożył postępowanie legalizacyjne – wydał postanowienie zobowiązujące skarżących do wstrzymania robót budowlanych i nakładające na nich obowiązek złożenia określonych w art. 48 ust. 3 dokumentów, zakreślając termin na dokonanie tej czynności. Nie budzi także wątpliwości okoliczność, że w ramach postępowania legalizacyjnego, skarżący nie przedstawili decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem dokument ten był niezbędny dla oceny legalności inwestycji w kontekście obowiązujących przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Na podstawie analizy podjętych w sprawie decyzji oraz przedstawionych przy skardze akt administracyjnych Sąd stwierdza, iż w sprawie niniejszej nie została wyjaśniona okoliczność dotycząca wydania przez organ gminy decyzji o warunkach zabudowy. Z jednej strony skarżący podnosili, że składali do Burmistrza Gminy [...] wniosek o podjęcie rozstrzygnięcia w tym zakresie, natomiast w korespondencji prowadzonej z PINB twierdził, że nie toczy się postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z kolei w ramach prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania WINB ustalił, że skarżący wystąpili z wnioskiem wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy, co stanowiło przesłankę zawieszenia postępowania odwoławczego do czasu podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie przez gminę. Okoliczność powyższa nie budzi wątpliwości. Procesowo zawieszenie odbyło się na podstawie postanowienia wydanego [...] września 2012 r. Jednocześnie dwukrotnie: w dniach [...] maja 2015 r. i [...] marca 2016 r. WINB zwracał się do gminy o udzielenie informacji co do stanu tego postępowania i jego zakończenia. W odpowiedzi na te monity gmina poinformowała organ odwoławczy, że postępowanie to nie zostało zakończone, a inwestor został wezwany do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Natomiast w odpowiedzi na drugi monit gmina udzieliła informacji, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji (...), pozostawiono bez rozpatrzenia", bowiem "inwestor nie zastosował się do wezwania nakładającego obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia". Po powzięciu tej informacji organ odwoławczy postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. podjął zwieszone postępowanie i jednocześnie z ewidentnym naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. wydał decyzję merytoryczną w sprawie.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie, czy prowadzone przez Burmistrza Gminy [...] postępowanie w sprawie o ustalenie warunków zabudowy zostało zakończone. Przesłanki tej z całą pewnością nie wypełnia "pozostawienie postępowania bez rozpatrzenia", na które powołuje się gmina. Skoro został złożony wniosek i jak wynika z pism Burmistrza Gminy [...] nie został on cofnięty – wymagał zatem rozstrzygnięcia, które mogło być pozytywne (ustalające warunki zabudowy) lub negatywne (odmawiające inwestorem ustalenia warunków zabudowy). W kontekście powyższego za uzasadniony należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., bowiem w stanie sprawy zaistniałym po otrzymaniu odpowiedzi od gminy, skarżący będąc zawiadomieni o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego mogliby wyjaśnić okoliczności dotyczące postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy.
W ocenie Sądu skoro postępowanie odwoławcze zostało przez WINB zawieszone, w związku z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, to bez wyjaśnienia tej kwestii nie mogło być skutecznie pojęte i sprawa nie mogła być należycie procedowana.
W celu właściwego wyjaśnienia kwestii dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy organ odwoławczy winien zwrócić się do Burmistrza Gminy [...]
o udzielenie informacji, z jaką datą zostało wszczęte postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, czy zostało zawieszone, jeśli tak to z jakiej przyczyny, czy wydano postanowienie o jego podjęciu, jeśli tak to z jakiej przyczyny, oraz w jaki sposób zostało zakończone. Sąd ponownie podkreśla, iż podnoszona w piśmie gminy
z [...] kwietnia 2016 r. forma załatwienia sprawy "pozostawienie postępowania bez rozpatrzenia" nie jest formą prawnie dopuszczalną. W interesie skarżących jest natomiast uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, a odmowa wydania decyzji
o warunkach zabudowy skutkować będzie brakiem możliwości legalizacji hali stalowej.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie, zgodnie
z treścią art. 153 p.p.s.a., do wykonania przedstawionych wyżej zaleceń Sądu oraz podjęcia rozstrzygnięcia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania obejmujących zwrot wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło