VII SA/Wa 1390/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. G. i E. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania L. G. i E. G. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. L. G. i E. G. po otrzymaniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie VII SA/Wa 1390/17 zwrócili się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego oraz ustanowienia adwokata. W formularzu z dnia 25 lipca 2017 r. skarżący oświadczyli, że do czasu odbioru w dniu 31 lipca 2017 r. mieszkania od dewelopera zmuszeni są koczować na terenie ogródków działkowych, gdyż nie mają gdzie mieszkać, natomiast w miesiące zimowe byli zmuszeni wynajmować kwatery, co pozbawiło ich oszczędności. Skarżący wskazali, że utrzymują się z renty E. G. w kwocie 1720,99 zł oraz wynagrodzenia za pracę L.G. w wysokości 1585,50 zł. Do zobowiązań i wydatków zaliczyli: ratę kredytu mieszkaniowego – 1002,29 zł, ratę kredytu - 35,75 zł, czynsz najmu (w okresie zimowym) - 900 zł, opłaty działkowe – 101,70 zł, opłaty za media - 300 zł, koszty leczenia - 500 zł, abonament za telefon – 135 zł, koszty dojazdów do pracy - 124 zł, utrzymanie samochodu - 400 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 sierpnia 2017 r. przyznano skarżącym prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, natomiast oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu złożonego przez skarżących, postanowieniem z dnia 10 października 2017 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie z 29 sierpnia 2017 r. L. G. i E. G. po otrzymaniu wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi ponownie zwrócili się o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Po zobowiązaniu skarżących do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, L. G. i E. G. nadesłali wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (z dnia 15 grudnia 2017 r.), jednak wniosek ten nie został podpisany i nie określono w nim zakresu żądania. Pismem z 29 grudnia 2017 r., w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 21 grudnia 2017 r., wezwano L. G. i E.G. do uzupełnienia braków formalnych wniosku – poprzez podpisanie wniosku oraz oznaczenie, o co skarżący wnoszą. W dniu 26 stycznia 2018 r. do akt sprawy wpłynął podpisany przez skarżących formularz, w którym wskazali, że wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania skarżącym prawa pomocy, nie wykazali bowiem w sposób bezsporny, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Udzielone przez skarżących informacje, w szczególności dotyczące ponoszonych wydatków, budzą wątpliwości i nie pozwalają na uwzględnienie wniosku. Z wniosku wynika, że L. G. i E. G. utrzymują się z renty skarżącego w kwocie 1720,99 zł oraz wynagrodzenia za pracę jego żony w wysokości 1674,50 zł. Skarżący do zobowiązań i wydatków zaliczyli: ratę kredytu mieszkaniowego – 972 zł, ratę pożyczki zaciągniętej na częściowe prace wykończeniowe w mieszkaniu – 45,45 zł, czynsz za mieszkanie – 381,31 zł, opłaty za energię elektryczną – 293,45 zł, opłaty za działkę P. – 184,95 zł, opłaty za ścieki na działce P. – 108 zł, abonament za telefon – 163,18 zł, abonament za telewizję i internet – 74,66 zł, koszty leczenia - 600 zł, koszty dojazdów do pracy - 99 zł, koszty utrzymania samochodu - 400-500 zł miesięcznie. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożyli m.in. harmonogramy spłaty kredytów, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 2 września 2017 r. do 1 grudnia 2017 r., dowody uiszczenia opłat na rzecz P. "S.", w tym opłat za energię elektryczną, za wodę, opłaty ogrodowej. Nadesłane dokumenty potwierdzają wskazaną w treści wniosku wysokość rat kredytów oraz czynszu. Zauważyć jednak trzeba, że z żadnego z dokumentów nie wynika, aby skarżący ponosili opłaty za energię elektryczną w deklarowanej przez nich wysokości (293,45 zł). Warto wskazać, że w październiku 2017 r. skarżący dokonali przelewu z rachunku bankowego opłaty za energię elektryczną w wysokości 59,09 zł. Ponadto należy zwrócić uwagę, że skarżący nadesłali - wraz z wnioskiem z dnia 15 grudnia 2017 r. - potwierdzenia wpłat na rzecz R. "S.", ale dotyczące opłat poniesionych dużo wcześniej, a mianowicie uiszczonych w dniach: 28 października 2017 r., 19 sierpnia 2017 r., 28 lipca 2017 r., 17 czerwca 2017 r., 6 maja 2017 r., 11 lutego 2017 r., 3 grudnia 2016 r. Warto przy tym zauważyć, w związku z deklarowaną przez skarżących w złożonym wniosku wysokością opłat za ścieki na działce znajdującej się na terenie R. (108 zł), że na taką kwotę opiewa nadesłana przez skarżących faktura, ale wystawiona w dniu 28 lipca 2017 r. Powstają zatem wątpliwości, czy deklarowane w treści wniosku wydatki rzeczywiście dotyczą okresu, w którym został on złożony (formularz obarczony brakami formalnymi skarżący wysłali 15 grudnia 2017 r., formularz uzupełniony o oznaczenie zakresu wniosku i podpisy – 23 stycznia 2018 r.). W ocenie referendarza sądowego na podstawie złożonego wniosku, mimo dołączenia przez skarżących szeregu dokumentów, nie można zatem ustalić, jaka jest wysokość aktualnie ponoszonych przez nich opłat. Trudno przy tym dać wiarę, aby obecnie opłaty związane z działką położoną na terenie R. mogły wynosić około 300 zł miesięcznie. W ocenie referendarza sądowego udzielone przez skarżących informacje nie mogą być postrzegane jako spójne i rzetelne, dające wystarczającą podstawę do przyznania prawa pomocy. W oparciu o te informacje nie jest możliwe bezsporne ustalenie możliwości płatniczych skarżących, skoro nie można jednoznacznie ustalić, jakiej wysokości aktualnie ponoszą wydatki. L.G. i E. G. nie wykazali zatem, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.