VII SA/Wa 1392/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście )złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2003r. ( nr [...] ), na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 kpa oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. - o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592, ze zm. ) w związku z [...] - odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 1995r. ( nr [...] ) zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na budowę budynku mieszkalnego i usługowego oraz adaptację istniejącego budynku na cele biurowo - reprezentacyjne położonych przy ul. K. w Gminie W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie wskazując, że pismem z dnia 21 sierpnia 1995r. B. P. wystąpił o wstrzymanie budowy związanej z adaptacją istniejącego budynku i wznowienie postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa, ze względu na fakt, że - na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] ( sygn. akt I Ns 73/82 ) jest jedynym spadkobiercą właścicieli działki sąsiedniej, położonej przy ul. K., zatem jest stroną postępowania. W toku dalszego postępowania Burmistrz Gminy W. wydał decyzję z dnia [...] lipca 1995r, która została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1998r. i przekazana do ponownego rozpoznania organowi I Instancji, po czym Burmistrz Gminy W. ponownie odmówił uchylenia decyzji z [...] lipca 1995r., a Wojewoda [...] decyzją z dnia [....] grudnia 1999r. uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 1998r. w całości, uchylił decyzję z dnia [...] lipca 1995r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu i zezwolenia na adaptację istniejącego budynku na cele biurowo- reprezentacyjne i umorzył postępowanie I instancji w tym przedmiocie oraz odmówił uchylenia ww. decyzji w pozostałej części. Następnie wyrokiem z dnia 9 listopada 2001 r. ( sygn. akt IV SA 405/00 ) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. decyzję Wojewody [...] wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. ( sygn. akt P 11/2000), w którym stwierdzono, że § 12 ust 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio w granicy jest niezgodny z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane. Rozpoznając sprawę ponownie Burmistrz Gminy W. wydał decyzję z dnia [...] lipca 2002r., którą odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1995r., która to decyzja została uchylona decyzją Wojewody [....] z dnia [...] kwietnia 2003r. a sprawa skierowana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Analizując sprawę ponownie Prezydent [...] stwierdził, że B. P. nie brał bez własnej winy udziału w postępowaniu. Jednak, w ocenie organu I instancji, nie było podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestor nie miał obowiązku uzyskania zgody na realizację inwestycji w granicy działki tym bardziej, że była to adaptacja już istniejącego budynku. Nadto, z opisu technicznego zawartego w projekcie zatwierdzonym przedmiotową decyzją wynika, że adaptowany budynek pomocniczy nie zmieni swoich gabarytów, co oznacza, że ściana stojąca w granicy działki nie zmieni swoich wymiarów, nie zachodzi więc konieczność badania dopuszczalności jej usytuowania w ramach postępowania wznowieniowego. Organ I instancji podniósł również, że skarżący nie wykazał, że adaptacja istniejącego budynku narusza uzasadnione interesy osób trzecich, w myśl art. 5 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. ( nr [...] ) Wojewoda [....] na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. P., uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2003r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji wznawiając postępowanie uznał skarżącego za stronę, natomiast w kontrolowanej decyzji wskazał na brak podstaw do przyjęcia, że skarżącemu przysługiwał atrybut strony czyli, że nie zaszła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Powyższe - w ocenie organu wojewódzkiego - wskazywało na wadliwość postępowania wznowieniowego, bowiem w sytuacji, gdy skarżącego uznano za stronę, decyzja wydana w trybie art. 151 § 2 kpa winna merytorycznie odnosić się do aspektów materialnoprawnych przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym Wojewoda [....] stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zbadać zgodność inwestycji z ówczesnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r., a także odnieść się do zarzutów skarżącego. Natomiast w sytuacji, gdy organ jednoznacznie ustali, że B. P. nie jest stroną postępowania, lub złożył podanie o wznowienie z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 kpa, winien umorzyć postępowanie, jako bezprzedmiotowe. W skardze na powyższą decyzję B. C. wniosła o jej uchylenie, zarzucając rozstrzygnięciu Wojewody [...] naruszenie prawa budowlanego oraz przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a nawet jeśli organ II instancji wyraził odmienny pogląd , to winien był wydać decyzję reformatoryjną, orzekając co do istoty sprawy. B.C. podniosła, że zgoda sąsiada na adaptację przedmiotowego budynku nie była wymagana. Decyzja o pozwoleniu na budowę wywołała nieodwracalne skutki prawne, polegające na zainwestowaniu przez skarżącą wszystkich życiowych oszczędności, ponadto B. P. nigdy nie wykazał w czym, przy zabudowie jego działki, przeszkadza mu dom skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa. Stosownie do treści art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego także wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Zgodnie treścią ww. artykułu kompetencja kasacyjna organu odwoławczego została ograniczona przez ustawodawcę tylko do przypadków, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Przypadki te nie mogą być zatem rozszerzane na inne wady postępowania, ani też na wady samej decyzji ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - OZ w Białymstoku z dnia 7 lutego 2002 r. SA/Bk 1375/2001, Lex Polonica nr 355929; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - OZ w Gdańsku z dnia 6 września 2001 r. II SA/Gd 2235/99, Lex Polonica nr 376294). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że organ odwoławczy w sposób nieuprawniony zastosował art. 138 § 2 kpa, bowiem dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do rozpoznania istoty sprawy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano takich braków, które wymagałyby uzupełnienia w całości bądź w znacznej części przez Prezydenta [...]. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, rozważania organu odwoławczego sprowadzały się w zasadzie do zakwestionowania zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Sąd nie podzielił stanowiska organu wojewódzkiego, że Prezydent [....] nie wypowiedział się co do meritum sprawy, bowiem - jak już wspomniano wyżej - organ I instancji wyjaśnił, że nie było przesłanek do uchylenia przedmiotowej decyzji z uwagi na brak obowiązku uzyskania zgody sąsiada na usytuowanie budynku w granicy z jego działką tym bardziej, że chodzi o adaptację już istniejącego budynku. Nadto, z opisu technicznego zawartego w projekcie zatwierdzonym przedmiotową decyzją wynika, że adaptowany budynek pomocniczy nie zmieni swoich gabarytów, co oznacza, że ściana stojąca w granicy działki nie zmieni swoich wymiarów, nie zachodzi więc konieczność badania dopuszczalności jej usytuowania w ramach postępowania wznowieniowego. Niewątpliwie zatem organ wypowiedział się co do meritum sprawy. Natomiast jeśli organ odwoławczy nie podzielił poglądu organu I instancji winien był - jak słusznie wskazano w skardze - wydać decyzję reformatoryjną. Umknęło również uwadze Wojewody [...], że co do przymiotu strony B. P. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 9 listopada 2001 r., w którym stwierdził, że B.P. przedstawił dostateczne dowody, potwierdzające jego uprawnienia właścicielskie do nieruchomości przy ul. K. Podkreślić trzeba, że oceną prawną Sądu organ był związany, zgodnie z treścią art. 153 ppsa. Oznacza to, że rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy nie mógł nakazać przeprowadzenia powtórnego badania w tym zakresie. Nadto Wojewoda [...] błędnie zinterpretował twierdzenie organu I instancji, że B. P. nie wykazał w jaki sposób adaptacja istniejącego budynku naruszy uzasadnione interesy osób trzecich o których mowa w art. 5 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Na podstawie przytoczonego stanowiska nie można przyjąć - jak uczynił to organ odwoławczy - że skarżącemu nie przysługiwał atrybut stron. W ocenie Sądu, organowi I instancji chodziło niewątpliwie o wskazanie, że warunkiem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich jest ich występowanie w obszarze oddziaływania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu drugiej instancji będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego powyżej stanowiska Sądu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.