VII SA/Wa 1393/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-19
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego do robót budowlanych polegających na wykonaniu chodnika i zjazdu w pasie drogowym, czy też powinny zastosować przepisy ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego do robót budowlanych wykonanych w pasie drogowym. Wskazał, że w takich przypadkach zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy o drogach publicznych, które stanowią lex specialis w stosunku do Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że zjazd stanowi odrębny obiekt budowlany, na którego budowę lub przebudowę wymagane jest zezwolenie zarządcy drogi oraz pozwolenie na budowę lub zgłoszenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę nawierzchni z kostki betonowej chodnika i zjazdu w pasie drogowym, wykonanych bez wymaganego zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała organom naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, w tym brak przeprowadzenia właściwej procedury i nieprawidłowe zastosowanie przepisów. Sąd uwzględnił skargę, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] ([...]), na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zw. Prawem budowlanym, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 - ze zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu sprawy samowolnie wykonanych robót budowlanych, nakazał A. i L. W. rozbiórkę nawierzchni z kostki betonowej chodnika i zjazdu w pasie drogowym ulicy [...] w W. wraz z doprowadzeniem do stanu poprzedniego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania p.p. W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy roboty budowlane dotyczące przebudowy dróg wymagają zgłoszenia. Przebudową drogi - zgodnie z art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r., Nr 192, poz.1381 ze zm.) jest wykonanie robót, w wyniku których następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego.
Organ podniósł, że inwestorzy wykonali w 2005r. w miejscu istniejącego chodnika z płyt nawierzchnię z kostki betonowej i zjazd w pasie drogowym ulicy [...] w W. bez zgłoszenia, zastosowanie znajdował zatem art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wstrzymał roboty budowlane dot. przedmiotowej inwestycji z jednoczesnym nałożeniem na inwestorów obowiązku przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, w zakresie ich zgodności z obowiązującymi przepisami. Obowiązek ten nie został wykonany.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podkreślił, że brak przedłożenia w wymaganym terminie opinii technicznej nie pozwala wydać decyzji innej niż zaskarżona. Organ podniósł, że w myśl art. 41 § 1 i 2 kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ o każdej zmianie swego adresu. Zaniedbanie tego obowiązku powoduje doręczenie pisma pod dotychczasowy adresem ze skutkiem prawnym. Wysłanie postanowienia z dnia [...] na dotychczasowy adres skarżących miało zatem skutek prawny.
Skargę na powyższą decyzję złożyła A.W., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia procedury określonej w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 49 b, art. 2 Prawa budowlanego.
Ponadto, organ odwoławczy powołał się na postanowienie z dnia [...] którego skarżący nie otrzymali i które było niewykonalne w momencie jego wydania, gdyż zakładało wstrzymanie robót już zakończonych, co narusza art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Nie doręczenie tego postanowienia uniemożliwiło skarżącym zalegalizowanie wykonanych robót.
Organ naruszył również interes prawny skarżących poprzez nie rozstrzygnięcie zarzutu o niewłaściwość organu podejmującego decyzję i procedował wbrew treści art. 23 kpa. Nie określił przy tym, czy zapisy art. 49 b i 2 Prawa budowlanego są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Organy pominęły fakt, że ww. roboty polegające na wykonaniu chodnika i zjazdu z jej posesji zostały wykonane na terenie należącym do Gminy oraz całkowicie zignorowały zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 9 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), dalej zw. ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należało uwzględnić, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.
W rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę nawierzchni z kostki betonowej chodnika i zjazdu w pasie drogowym ulicy [...] w W. wraz z doprowadzeniem do stanu poprzedniego.
Jako podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć organy wskazały przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przyjmując, że roboty budowlane polegające na wykonaniu chodnika i zjazdu z posesji skarżących stanowią przebudowę drogi, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 12, na które w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymagane było zgłoszenie.
Uszło jednak uwadze organów, że skoro przedmiotowa inwestycja dotyczyła robót budowlanych wykonanych w pasie drogowym ulicy [...], to w niniejszej sprawie zastosowanie winny znajdować regulacje prawne zawarte w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz.U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), stanowiące lex specjalis w stosunku do ustawy Prawo budowlane.
Podkreślić zatem trzeba, że w art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych wskazano, iż zjazdem jest połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Drogą - zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych - jest budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Droga zlokalizowana jest w pasie drogowym tj. wydzielonym liniami granicznymi gruncie wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane również obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 ww. ustawy).
Ponadto, w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazano, że budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi - po uzyskaniu - w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu (...).
Natomiast w ust. 3 ww. przepisu podniesiono wprost, że w zezwoleniu na lokalizację zjazdu określa się miejsce lokalizacji zjazdu i jego parametry techniczne, a w
zezwoleniu na przebudowę zjazdu - jego parametry techniczne, a także zamieszcza się, w przypadku obu zezwoleń, pouczenie o obowiązku: 1) uzyskania przed rozpoczęciem prac budowlanych pozwolenia na budowę, a w przypadku przebudowy zjazdu dokonania zgłoszenia budowy albo wykonania robót budowlanych oraz uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na prowadzenie robót w pasie drogowym oraz 2) uzgodnienia z zarządcą drogi, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, projektu budowlanego zjazdu.
Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że zjazd stanowi odrębny od drogi obiekt budowlany będący budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 1 b, w związku z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na którego budowę inwestor zobowiązany jest uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę, a w przypadku przebudowy dokonać zgłoszenia, po uprzednim uzyskaniu m.in. decyzji właściwego zarządcy drogi zezwalającą na jego lokalizację, bądź jego przebudowę.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności z protokołu przeprowadzonych w dniu [...] oględzin wynika, że skarżący wykonali do swojej posesji chodnik z kostki betonowej oraz podjazd.
Organy jednak, z naruszeniem art. 7, 77 kpa nie poczyniły jednoznacznych ustaleń, czy uprzednio przed posesją skarżących usytuowany był zjazd, co wskazywałoby na jego przebudowę, czy też inwestorzy dokonali budowy nowego zjazdu w tym miejscu.
W świetle przedstawionego stanowiska zarzuty skargi pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić argumentację Sądu mając jednocześnie na uwadze, że w zależności od poczynionych ustaleń zastosowanie będą znajdowały przepisy art. 48 bądź art. 49 b Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -( Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło