VII SA/Wa 1394/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-15
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, na mocy której jedna ze stron nabyła prawo do żądania jej wykonania, może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 154 k.p.a. w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana przepisów Prawa budowlanego umożliwiająca legalizację samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, ponieważ daje uprawnienie jednej ze stron do żądania jej wykonania. W związku z tym, nie można jej zmienić ani uchylić w trybie art. 154 k.p.a., nawet jeśli nastąpiła zmiana przepisów Prawa budowlanego, która potencjalnie mogłaby wpłynąć na interesy stron. Zmiana stanu prawnego nie wpływa na krąg stron uprawnionych do żądania wykonania decyzji, który jest wyznaczany na datę wydania decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
J. J. złożył wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, powołując się na art. 154 k.p.a. oraz zmianę przepisów Prawa budowlanego umożliwiającą legalizację samowoli budowlanej. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że decyzja o nakazie rozbiórki nie spełnia przesłanki braku nabycia prawa przez strony. Skarżący zarzucił naruszenie art. 154 k.p.a. oraz art. 48 i 49 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej nakazu rozbiórki w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego skargę oddala.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 lipca znak:[...], po rozpatrzeniu wniosku J. J. o uchylenie na podstawie art. 154 k.p.a. decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2002r. nakazującą J. J. rozbiórkę budynku zlokalizowanego na działce [...], odmówił uchylenia powyższej decyzji.
Organ wskazał, iż art. 154 k.p.a. daje podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ decyzja o nakazie rozbiórki nie może być uznana za decyzję co do której żadna ze stron nie nabyła prawa. Wprawdzie decyzją powyższą nakazano J. J. rozbiórkę obiektu, jednakże jednocześnie decyzją tą inne strony uczestniczące w postępowaniu nabyły prawo do tego aby decyzja o rozbiórce została wykonana. Skoro zatem w sprawie występują strony o sprzecznych interesach, co ma miejsce w tej sprawie, nie ma podstaw do zastosowania art. 154 k.p.a. bo przynajmniej jedna ze stron tego postępowania Z. M., może wywodzić swe prawo z decyzji ostatecznej o nakazie rozbiórki.
Odwołanie od decyzji wniósł J. J. Zarzucił decyzji naruszenie art. 154 k.p.a. oraz art. 48 i 49 Prawa budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie braku możliwości zastosowania trybu określonego w art. 154 k.p.a. do decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Organ ten wskazał, iż decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego nie jest decyzją na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Nabycie prawa, jak wskazał organ
może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek, powołał się przy tym na orzeczenie NSA, który w wyroku z dnia 17 marca 1986r. sygn.akt II SA 2291/85/ nie publik./ wyraził pogląd, iż "ustalenie obowiązku w decyzji administracyjnej oznacza, że organ nie może w drodze zmiany decyzji nałożyć obowiązku w większym rozmiarze bądź zmienić terminu jej wykonania, a tym samym pogorszyć sytuacji prawnej strony bez jej zgody.
Organ odwoławczy wskazał, iż przesłanki z art. 154 k.p.a. muszą wystąpić łącznie, a zatem brak którejkolwiek z przesłanek przesądza o braku możliwości zastosowania trybu określonego w tym przepisie Ponieważ odpadła jedna z podstawowych przesłanek umożliwiających zmianę decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. organ uznał, iż nie zachodzi konieczność badania pozostałych przesłanek z tego przepisu.
Skargę Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. J.
Zarzucił decyzji naruszenie przepisu art. 154 k.p.a. oraz przepisów art. 48 i 49 Prawa budowlanego.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zmienił się przepis art.48 Prawa budowlanego, który w powiązaniu z art. 49 pozwala na zalegalizowanie samowoli budowlanej po spełnieniu szczegółowych warunków przez inwestora. Dodanie przepisów umożliwiających legalizację zwiększyło zatem zakres uprawnień inwestora, ograniczając lub eliminując prawo uczestników postępowania w sprawach o nakazanie rozbiórki. W zmienionej sytuacji prawnej inaczej należy oceniać przesłanki nabycia praw przez uczestnika postępowania na podstawie decyzji skoro sama ustawa odebrała takie mu to prawo, uzależniając jego istnienie od zachowań inwestora. Wobec zmiany stanu prawnego straciły aktualność ograniczenia możliwości zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji ze względu na interes uczestnika postępowania. Ponieważ interes społeczny oraz słuszny interes strony przemawia za uchyleniem ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę to decyzja ta powinna zostać uchylona.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W niniejszej sprawie, co wymaga podkreślenia, decyzje o nakazie rozbiórki objęte wnioskiem o zmianę na podstawie art. 154 k.p.a. były kontrolowane przez sądy administracyjne, a postępowanie sądowe zakończyło się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2004r. Sygn.akt OSK 746/04 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 stycznia 2004r. sygn.akt II SA/Lu 1045/02 oddalającym skargę J. J.
Zgodnie z art. 154 k.p.a. wniosek złożony w tym trybie wszczyna nowe nadzwyczajne postępowanie administracyjne w sprawie, w której organ orzekł już decyzją ostateczną.
Podstawową przesłanką uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia jest okoliczność, że z decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa. Decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego, nie jest taką decyzją. Decyzja o rozbiórce dotyczy bowiem nie tylko inwestora, lecz jak w tym konkretnym postępowaniu, również pozostałych uczestników postępowania, którzy , jak wynika z akt administracyjnych sprawy żądają jej wykonania. Niewątpliwie zatem w tej sprawie występują strony o sprzecznych ze sobą interesach. Nie można w tej sytuacji uznać, iż na mocy decyzji o nakazie rozbiórki nie nabyto praw. Już samo ustalenie, iż decyzja o nakazie rozbiórki daje uprawnienie jednej ze stron postępowania do żądania jej wykonania przesądza o braku możliwości zastosowania trybu określonego w art. 154 k.p.a. Prawidłowo zatem organy administracji rozstrzygające sprawę wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a. uznały, iż brak tej przesłanki uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie w wniosku skarżącego, bez potrzeby badania dalszych przesłanek tego przepisu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, co do naruszenia art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.), wskazać należy iż jest on bezpodstawny. Prawidłowość decyzji o nakazie rozbiórki przesądzona została ww. wyrokami Naczelnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tym samym wszelkie zarzuty merytoryczne nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu.
Sąd nie podzielił również poglądu skarżącego, iż w związku ze zmianą przepisów ustawy Prawo budowlane dokonaną z dniem 11 lipca 2003r. ograniczony został krąg osób uprawnionych do żądania wykonania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, a tym samym nabywający prawa z decyzji. W trybie art. 154 k.p.a. nie następuje bowiem ponowne ustalenie uprawnień poszczególnych uczestników postępowania do żądania wykonania decyzji, lecz krąg ten wyznaczają przepisy z daty wydania decyzji ostatecznej, w tym przypadku decyzji o nakazie rozbiórki wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002r.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło