VII SA/Wa 1394/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej skargę oddala Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. znak [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał B. i A. S. dokonać rozbiórki ogrodzenia działek nr [...] i [...] położonych w I. przy ul. [...], od strony drogi powiatowej nr [...] I. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane z naruszeniem przepisu § 41 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.), zgodnie z którym ogrodzenie działki nie powinno przekraczać granicy działki oraz linii rozgraniczającej ulicy. Ogrodzenie zostało wykonane z przekroczeniem linii rozgraniczającej ulicy [...], wynoszącym od 2,50 m do 3,40 m. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy podzielił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stanowisko organu pierwszej instancji. Następnie wyrokiem z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1718/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S., skargę oddalił. Wnioskiem datowanym na dzień [...] marca 2009 r. A. S. wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o uchylenie lub zmianę w/w decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. We wniosku wskazał m.in., że obowiązek rozbiórki ogrodzenia został już wykonany. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wszczęciu postępowania na wniosek A. S., na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przepis art. 155 k.p.a. ustanawia trzy przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby można było wzruszyć decyzję: - decyzja tworzy prawa nabyte dla stron postępowania, - strony wyrażają zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji, - przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, a ponadto, za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. W ocenie organu, kwestionowana decyzja nie może być uchylona, ani też zmieniona w trybie art. 155 k.p.a., gdyż nakaz rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia został nałożony z uwagi na okoliczność, iż zostało ono zrealizowane z naruszeniem § 41 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ewentualna zmiana lub uchylenie tej decyzji prowadziłaby do powstania stanu niezgodnego z prawem. Zdaniem organu, okoliczność wykonania obowiązku nałożonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nie może stanowić przesłanki do uchylenia lub zmiany tego rozstrzygnięcia w trybie art. 155 k.p.a. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie A. S. Zdaniem inwestora, zachodzą wszystkie trzy przesłanki do zastosowania w niniejszej sprawie art. 155 k.p.a. Inwestor zauważył, iż część ogrodzenia nie przekracza granicy działek nr [...] i [...], jak również w żadnym punkcie nie przekracza linii rozgraniczającej ulicy lub placu bądź innej linii ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż takie linie nie zostały ustanowione planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji. Wskazał, że kwestionowana decyzja nie może być uchylona bądź zmieniona w trybie art. 155 k.p.a., gdyż nakaz rozbiórki został nałożony z uwagi na zrealizowanie ogrodzenia z naruszeniem § 41 cytowanego rozporządzenia. W odniesieniu do argumentacji przedstawionej w odwołaniu organ stwierdził, iż okoliczność częściowego zrealizowania ogrodzenia z naruszeniem w/w przepisu prawa mogłaby stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. Organ nadmienił, że zarzut ten był jednak podnoszony w skardze inwestora do sądu administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. S. Skarżący wskazał, że na części działki objętej planem obowiązek rozbiórki został wykonany, o czym poinformował organ powiatowy pismem z dnia 16 maja 2005 r. Natomiast na części działek, na których zostało wybudowane ogrodzenie, przepisy dotyczące parametrów linii rozgraniczających drogę powiatową [...] nie obowiązują, ponieważ nie były one objęte planem miejscowym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Rozstrzygając sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa wobec aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a.). Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] maja 2009 r. znak [...], odmawiającą zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia działek nr [...] i [...] położonych w Iwoniczu przy ul. [...], od strony drogi powiatowej nr [...] I. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji określone w art. 155 k.p.a. i czy uchyleniu lub zmianie decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Nie może natomiast zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 586/06, Lex nr 320845). Uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Nie mieści się jednak w pojęciu interesu strony orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa (wyrok NSA z dnia 9 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1746/04, Palestra 2006/1-2/241). Decyzja nakazująca rozbiórkę jest w istocie decyzją likwidującą stan niezgodności z prawem, a uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłoby do powrotu do stanu niezgodności z prawem, co spowodowałoby w konsekwencji sytuacje sprzeczne z podstawowym celem tej ustawowej regulacji. Granice rozstrzygnięcia skargi przez sąd wyznaczane są z jednej strony przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś - przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno-prawnego, który jest objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 3 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1165/05, Lex nr 289285). Wskazać należy, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1718/02, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. S., skargę oddalił. Zasadność orzeczonego nakazu rozbiórki nie została zatem podważona przez sąd. Ewentualna zmiana decyzji nakazującej rozbiórkę bądź jej uchylenie przez organ prowadziłyby więc nie tylko do sankcjonowania stanu niezgodności z prawem, w związku z naruszeniem przepisu § 41 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującego w dacie zrealizowania inwestycji, lecz stanowiłyby również naruszenie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z tych przyczyn, skoro zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.