VII SA/Wa 1394/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla asesor WSA Marcin Maszczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2024 r. znak: DOR.7200.177.2023.BSI w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" lub "organ") z dnia 19 marca 2024 r., znak: DOR.7200.177.2023.BSI, utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia 30 stycznia 2024 r., znak: DOR.7200.177.2023.BSI, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2002 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB w K.") z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...], nakazującą S. S. – ówczesnemu właścicielowi obiektu - rozebrać zlokalizowany na działce nr [...] w G. dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne wykonany z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt: II SA/Gd 2653/02 oddalił skargę na ww. decyzję [...] WINB z dnia 19 września 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] lutego 2002 r. Wyrok jest prawomocny. Jednocześnie WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 czerwca 2007 r. II SA/Gd 442/07, odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt: II SA/Gd 2653/02. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt: II OSK 1319/07 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...], [...] WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] października 2002 r., znak: [...], nakazującą S. S. rozebrać zlokalizowany na działce nr [...] w G. samowolnie wybudowany obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową o konstrukcji szkieletowej drewnianej obity płytami pilśniowymi twardymi i panelami PCV, z dachem dwuspadowym niesymetrycznym, nietrwale związany z gruntem, o wymiarach 7,50 m na 6,25 m (w tym taras o wymiarach 7,50 m. na 2,45 m.) wraz z urządzeniami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt: II SA/Gd 33/03 oddalił skargę na ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] października 2002 r. Wyrok jest prawomocny. Jednocześnie WSA w Gdańsku, postanowieniem z dnia 26 listopada 2007 r. II SA/Gd 723/07, odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt: II SA/Gd 33/03, a postanowieniem z dnia 22 stycznia 2008 r. II SA/Gd 723/07, odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt: II SA/Gd 33/03. Pismem z dnia 31 października 2023 r. J. S., który nabył prawo do przedmiotowego domku letniskowego i zbiornika na nieczystości od S. S. na podstawie umowy darowizny z dnia 9 sierpnia 2022 r. (dalej: "skarżący" lub "wnioskodawca") wniósł do GINB o stwierdzenie nieważności: 1) ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] grudnia 2002 r.; znak: [...]; 2) ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2002 r., znak: [...] - z uwagi na, zdaniem wnioskodawcy, dokonanie przez [...] WINB wadliwych ustaleń faktycznych, prowadzących do przyjęcia, że przedmiotowe obiekty budowlane nie były objęte prawomocną decyzją rozbiórki Naczelnika Miasta i Gminy K. nr [...] z dnia [...] września 1976 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1976 r., znak: [...]. Zdaniem skarżącego oba organy oparły się na oświadczeniach B. S. i S. S., którzy nabyli przedmiotowe obiekty w 1992 r., a według których najlepszej wiedzy domek letniskowy powstał w latach osiemdziesiątych. Tymczasem skarżący przedłożył oświadczenie M. D. (właścicieli działki nr [...] w G.), z którego wynika, że domek letniskowy znajdujący się na działce stanowiącej własność skarżącego (wcześniej S. S.) jest jedynym domkiem letniskowym położonym w tym miejscu, tj. do chwili złożenia niniejszego oświadczenia powyżej domku letniskowego skarżącego nie było żadnego innego, podobnego obiektu budowlanego. Skarżący przedłożył ponadto mapę, z której ma wynikać nieistnienie innych obiektów budowlanych zlokalizowanych powyżej drogi na mapie sytuacyjno-wysokościowej nr [...] z dnia [...] maja 1977 r. niż domek letniskowy wnioskodawcy. Wobec powyższego skarżący doszedł do konkluzji, iż przedmiotowy domek letniskowy był już objęty decyzją w przedmiocie nakazu rozbiórki wydaną w 1976 r. co prowadzić ma do wniosku, iż decyzja [...] WINB z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] października 2002 r. została wydana z naruszeniem art. 156 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: "k.p.a."), tj. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skarżący podniósł przy tym, że o tym, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany przed 1979 r. i był objęty decyzją Naczelnika Miasta i Gminy K. nr [...] z [...] września 1976 r. nakazującą rozbiórkę wszystkich domków letniskowych nie wiedział WSA w Gdańsku, wydając wyrok z dnia 29 września 2005 r. oddalający skargę na ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] października 2002 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r., znak: [...], GINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2002 r., znak: [...], Na skutek złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GINB postanowieniem z dnia 19 marca 2024 r., znak: DOR.7200.177.2023.BSI, utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia 30 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że jego podstawą prawną jest art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania. Taka oczywista sytuacja, zdaniem GINB, występuje w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja [...] WINB z dnia [...] września 2002 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] lutego 2002 r., nakazującą S. S. rozebrać zlokalizowany na działce nr [...] w G. dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne wykonany z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną, była przedmiotem kontroli WSA w Gdańsku, który prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt: II SA/Gd 2653/02, oddalił skargę na tę decyzję. Zdaniem GINB, skoro w postępowaniu zwykłym organy przyjęły, że zbiornik został wybudowany w 1998 r., to nie można uznać aby data powstania obiektu była poza zakresem kontroli sądowej. Kwestia ta została zatem prawomocnie przesądzona i nie można zostać poddana ponownej kontroli w trybie nieważnościowym. Jednocześnie organ przypomniał, że z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami ani powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie był skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, zarzutami i żądaniami. Sąd rozpoznając skargę w pierwszej kolejności ocenia czy decyzja będąca przedmiotem kontroli nie zawiera wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. Jeżeli oddala skargę to oznacza, że nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa a nawet zwykłego naruszenia, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie organu skoro oddalono skargę na decyzję [...] WINB z dnia [...] września 2002 r., to należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji organu wojewódzkiego. Przyjęcie stanowiska odmiennego od powyższego byłoby niedopuszczalne i równoznaczne z kwestionowaniem prawomocnego wyroku Sądu. To stanowiłoby naruszenie przepisu art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w ww. przepisie wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydając rozstrzygnięcie, ale także inne sądy i inne organy muszą brać pod uwagę treść prawomocnego orzeczenia sądu. Zdaniem GINB, dddalenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję, powoduje, że decyzja ta staje się prawomocna i po wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę nie może być już zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych dla decyzji prawnie wadliwych, bowiem została już ona mocą orzeczenia sądowego uznana za niewadliwą. Stąd też prawomocność decyzji utrzymanej w mocy przez sąd administracyjny zamyka organom administracji, mającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania wewnątrzadministracyjnego, możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek badania, niezależnie od treści skargi, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. W związku z tym, zdaniem GINB, nie jest możliwa nadzwyczajna kontrola ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] lutego 2002 r., w trybie stwierdzenia nieważności, ze względu na to, że decyzja ta została uznana przez WSA w Gdańsku za zgodną z prawem. Przywołany prawomocny wyrok stanowi przeszkodę przedmiotową uniemożliwiającą uruchomienie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] września 2002 r., w którym oceniane były podnoszone kwestie merytoryczne. Oddalenie skargi oznaczało przyjęcie przez tenże Sąd, że zaskarżona decyzja jest wolna od kwalifikowanych wad prawnych, w tym również wady kwalifikowanej określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., na którą zwrócił uwagę skarżący. W takiej sytuacji, wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji został potraktowany przez GINB jako niedopuszczalny, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania na podstawie przepisu art. 61 a § 1 k.p.a. Na tym etapie postępowania, zdaniem GINB, brak jest możliwości oceny trafności zarzutów merytorycznych skarżącego zmierzających w istocie do stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne wraz z instalacją sanitarną. Niniejsze postępowanie kończy się aktem formalnym, a zarzuty merytoryczne dotyczące nieprawidłowości decyzji, wykraczają poza zakres niniejszego rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2024 r. skarżący wydanemu postanowieniu GINB z dnia 19 marca 2024 r. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na dowolnym i nieprawidłowym uznaniu, że w sytuacji procesowej w przedmiotowej sprawie zachodzi przeszkoda czyniąca rozpoznanie żądania skarżącego niedopuszczalnym, w sytuacji gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania skarżącego organ administracji publicznej nie miał podstaw do ustalenia, że w sprawie zachodzi przeszkoda przedmiotowa uprawniająca organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co obligowało organ do rozpoznania żądania co do istoty i zastosowania art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., tj. merytorycznego odniesienia się do żądania skarżącego dotyczącego okoliczności nieobjętych zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej (a to z uwagi na fakt, że oddalenie skargi ww. wyrokiem nie nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny okoliczności wskazanych w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji, odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia, określonym w art. 156 § 1 k.p.a.); 2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 126 k.p.a., a tym samym również art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a., poprzez niewszechstronną i dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego podczas wstępnego badania zawartości wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej PINB w G. z dnia [...] września 2002 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] lutego 2002 r., dokonaną z pominięciem treści i zakresu żądania skarżącego, treści powołanych przez skarżącego dowodów, co skutkowało brakiem należytego uzasadnienia faktycznego zaskarżonego postanowienia oraz brakiem wyjaśnienia skarżącemu przesłanek, którymi kierował się organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, a ponadto naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.), zasady praworządności (art. 7 k.p.a.), obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków (art. 9 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności w zakresie, w jakim organ centralny ograniczył się do podtrzymania swojego dotychczasowego stanowiska w sprawie, w sytuacji, gdy zobligowany był do ponownego wnikliwego rozważenia żądania skarżącego oraz do wypowiedzenia się w zakresie pełnego materiału dowodowego zgromadzonego na etapie ponownego rozpatrywania wniosku skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty podnoszone w toku postępowania nieważnościowego przed GINB, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia GINB z dnia 19 marca 2024 r. w całości oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia GINB z 30 stycznia 2024 r., skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym, a także o zasądzenie od organu administracji publicznej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę z dnia 3 czerwca 2024 r. GINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy - czy to prawa materialnego, czy postępowania - sąd uchyla zaskarżoną decyzję/postanowienie i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotne znaczenie dla sprawy ma również art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Rozpoznając skargę w ramach kryteriów określonych powyższymi przepisami Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności – wobec sformułowania przez skarżącego jednego wniosku o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji [...] PINB z dnia [...] września 2022 r. oraz z dnia [...] grudnia 2022 r., a także wydania przez GINB dwóch odrębnych rozstrzygnięć odnośnie każdej z nich, co też skutkowało wniesieniem przez skarżącego dwóch odrębnych skarg, wskazać trzeba, iż przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt: VII SA/Wa 1394/23 jest kontrola legalności postępowania zakończonego odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] PINB z dnia [...] września 2002 r. dotyczącej zbiornika na nieczystości. Kontrola sądowoadministracyjna legalności postępowania zakończonego odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] PINB z dnia 11 grudnia 2002 r. dotyczącej domku letniskowego została przeprowadzona w toku postepowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt: VII SA/Wa 1393/23. W drugiej kolejności należy wskazać, czego zdaje się, że nie dostrzegł GINB, iż uzasadnienie złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności obu decyzji dotyczy wyłącznie decyzji nakazującej rozbiórkę domku letniskowego. Skarżący w złożonym wniosku o stwierdzenie nieważności, wniosku o ponownego rozpatrzenie sprawy, a nawet w złożonej skardze do sądu administracyjnego, nie zawarł (przynajmniej bezpośrednio) jakichkolwiek argumentów, które miałyby przemawiać za nieprawidłowością decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika na nieczystości, skupiając się wyłącznie na argumentach, które jego zdaniem, miały przemawiać za zasadnością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nakazującej rozbiórkę domku letniskowego. Niemniej jednak Sąd, w myśl art. 134 § 1 k.p.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dokonał oceny legalności zaskarżonego postanowienia GINB z dnia 19 marca 2024 r. Na wstępie przypomnieć więc należy, iż przedmiotem skargi jest – wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. – postanowienie GINB utrzymujące w mocy postanowienie własne odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 61a § 1 zd. pierwsze k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (tzn. żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazany przepis przewiduje dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania. Druga występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie jednak rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W doktrynie wskazuje się, że nie jest dopuszczalne wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy na tę decyzję została uprzednio złożona skarga do sądu administracyjnego i skarga ta została oddalona. Pogląd ten, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, wyrażany jest także w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która była już przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt: II GSK 1079/22, w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wynikająca z tego przepisu tzw. prawomocność materialna zamyka – co do zasady – możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.), na którą złożona skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Przeprowadzając kontrolę legalności decyzji administracyjnej Sąd I instancji zobowiązany jest mianowicie z urzędu wziąć pod uwagę wszystkie naruszenia prawa materialnego i procesowego, gdyż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W konsekwencji oddalenie skargi oznacza przyjęcie, że zaskarżona decyzja była wolna od tego rodzaju wad prawnych, które mogłyby skutkować jej uchyleniem, a tym bardziej nie została także obarczona tymi formami kwalifikowanymi tych wad, które mogłyby stanowić przyczynę stwierdzenia jej nieważności (zob. wyrok NSA z 19 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 122/19). Należy mieć na względzie, że – działający w granicach art. 134 p.p.s.a. – Sąd I instancji – oceniając zasadność uwzględnienia skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.) – rozważa m.in., czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych art. 156 k.p.a. (por. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe stanowisko prowadzi do wniosku, że w aktualnym stanie prawnym wniosek o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, która została pozytywnie zweryfikowana przez sąd administracyjny, winien zostać załatwiony przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia tego postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (wcześniej art. 157 § 3 k.p.a.). Prawidłowo zatem przyjął GINB, że wydany uprzednio prawomocny wyrok stanowi przeszkodę przedmiotową czyniącą niedopuszczalnym żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie oraz w argumentacji uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt: I OPS 6/09 wydanej na gruncie nieobowiązującego już art. 157 § 3 k.p.a. Wprawdzie z powyższej uchwały można wywieść, że dopuszcza się możliwość, że wyrok oddalający skargę na decyzję administracyjną nie zawsze automatycznie będzie stanowił przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, to jednak sytuacje tego rodzaju powinny mieć jednak charakter wyjątkowy, a ponadto winno być to uwarunkowane obiektywnymi względami braku wiedzy sądu o okolicznościach istotnych dla wyniku sprawy, czyli takich, o których sąd nie mógł wiedzieć, jak np. odkrycie po wydaniu wyroku innej ostatecznej decyzji załatwiającej sprawę administracyjną (zob. wyroki NSA: z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2572/14; z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 167/21). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd podziela stanowisko GINB, że dla jej rozstrzygnięcia kluczowe znaczenie ma fakt poddania już kontroli sądowoadministracyjnej decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2002 r. i niewykazania przez tę kontrolę, aby decyzja ta była dotknięta jakąkolwiek wadą. W prawomocnym wyroku z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 2653/02 WSA w Gdańsku poddał również ocenie argumenty skarżącego, który nie kwestionował ustaleń organu, że "S. S. w odwołaniu wskazał, że domek letniskowy położny na działce nr [...] w G. otrzymał w latach osiemdziesiątych od F. D., pierwotnie domek ten pełnił rolę pomieszczenia gospodarczego. W latach 1992-1994 obiekt ten został przystosowany do potrzeb letniskowych." Co więcej, w skardze, "powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu wskazał, że budując zbiornik na nieczystości podporządkował się zaleceniom Urzędu Gminy w K. wynikającym z uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] sierpnia 1997 r. Nr [...] w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy K. Skarżący stwierdził, że na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, był on zwolniony z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę wskazanego zbiornika". Wskazany prawomocny i wiążący – stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. – wyrok stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co uzasadniało zastosowanie przez organ administracji art. 61a § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w sprawie nie zachodzą jednocześnie żadne szczególne i wyjątkowe przesłanki uzasadniające odstąpienie od wyrażonej w art. 170 p.p.s.a. zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. GINB słusznie też zauważył, że Sąd oddalając skargę zaakceptował ustalenia faktyczne organów zakończone sporną decyzją [...] WINB z dnia [...] września 2002 r. Twierdzenia skarżącego, które mają podważać ww. ustalenia faktyczne zaaprobowane przez prawomocny wyrok sądu administracyjnego, opierają się natomiast jedynie na oświadczeniu osoby trzeciej – M. D. z dnia 10 października 2023 r., która twierdzi, iż domek letniskowy znajdujący się na działce stanowiącej własność J. S. jest jedynym domkiem letniskowym położonym w tym miejscu. Oświadczenie to nie tylko w jakikolwiek sposób nie odnosi się do zbiornika na nieczystości ale również – nie może stanowić jakiejkolwiek podstawy do podważenia prawomocnego orzeczenia Sądu i to w trybie administracyjnego postępowania nieważnościowego. Tym samym, zgłaszane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (zarzuty nr 1 i 2 skargi) nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez skarżącego, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Sąd, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.