VII SA/Wa 1395/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-19
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być skuteczne, gdy skarżący kwestionuje merytoryczną zasadność ostatecznej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego ostateczną decyzją administracyjną, a tym samym nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnosić się do zarzutów merytorycznych dotyczących tej decyzji. Zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku niepieniężnego muszą mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód nieusuwalnych, a nie z trudności technicznych, finansowych czy negatywnego nastawienia stron. Niewłaściwe wypełnienie tytułu wykonawczego lub jego nieważność mogą stanowić podstawę zarzutu tylko w zakresie formalnym, nie zaś jako sposób na podważenie merytorycznej zasadności egzekwowanej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odrzucające zarzuty wniesione w toku postępowania egzekucyjnego. Zarzuty dotyczyły niewykonalności obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku oraz niespełnienia wymogów formalnych tytułu wykonawczego. Skarżąca kwestionowała również merytoryczną zasadność ostatecznej decyzji nakładającej ten obowiązek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego w administracji oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1409), po rozpatrzeniu zażalenia [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] nr [...] z dnia [...] października 2015r., znak: [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów [...] wniesionych w związku z wszczęciem na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] nr [...] z dnia [...].04.2014r., znak: [...], nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, tj. funkcji garażowej budynku na terenie działki nr ewid, [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], zmienionego na zakład wulkanizacyjny i drobnych napraw samochodów, bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w związku z niewykonaniem przez [...] obowiązku nałożonego w w/w decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] - organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku.
W dniu 21 lipca 2015r. zobowiązanym zostało doręczone upomnienie z dnia [...] lipca 2015r. wzywające do wykonania w/w obowiązku. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] września 2015r., wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczono zobowiązanym w dniu 11 września 2015r., czym wszczęto przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznał zarzuty [...] wniesione w piśmie z dnia 16 września 2015r. za nieuzasadnione.
[...] pismem z dnia 20.10.2015r. wniosła z zachowaniem ustawowego terminu zażalenie na w/w postanowienie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozpoznając zażalenie miał na uwadze art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego,8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
[...] w zarzutach wniesionych w piśmie z dnia 16 września 2015r. powołała się na przesłanki wskazane w art. 33 pkt 5 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym i niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ powiatowy prawidłowo odparł zarzuty powołane przez zobowiązaną.
W przedmiotowej sprawie nie zaistniała bowiem przesłanka niewykonalności egzekwowanego obowiązku. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.02.1986r., sygn. akt: III SA 1146/85, przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów z decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy.
Nie miały miejsca także żadne nieprawidłowości związane z wystawieniem tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2015r., tym samym za bezzasadny należy uznać zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niniejszy tytuł wykonawczy wystawiono na podstawie wzoru TW - 2 określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014r., w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej, który prawidłowo wypełniono.
Egzekwowana decyzja organu powiatowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014, znak: [...] jest ostateczna wobec czego podlega wykonaniu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji organu powiatowego. Przy czym nie oznacza to, że organ jest zwolniony od badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji pod względem formalnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła cyt. "błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie wykazała niewykonalności wydanej w sprawie decyzji tzn. obowiązku o charakterze niepieniężnym w rozumieniu przepisów art. 33 pkt 5 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym i niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji choć winien on mieć w realiach sprawy niniejszej zastosowanie, a także naruszenie art. 8 k.p.a. prze prowadzenie sprawy z pogwałceniem zasady zaufania obywatela do władzy publicznej".
Skarżąca przywołując cyt.: "art. 259 § 1 p.p.s.a." wniosła o cyt. "zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, przez uwzględnienie pierwotnie złożonego zażalenia ewentualnie uchylenie postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia".
Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Poza sporem pozostaje to, że na podstawie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] zadnia [...] kwietnia 2015r., Nr [...] na współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...], w tym skarżącą [...], nałożono obowiązek podlegający wykonaniu.
Obowiązek nie został wykonany. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zasadnie zatem wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanych w tym skarżącej. Organ egzekucyjny skutecznie w dniu 21 lipca 2015r.doręczył skarżącej upomnienia [...] z dnia [...] lipca 2015r., a następnie w dniu 11 września 2015r. skuteczne doręczył tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] września 2015r. Skarżąca zarzuty z dnia 16 września 2015r., wniosła z zachowaniem siedmiodniowego terminu, przewidzianego do ich wniesienia.
Wskazać należy, że instytucja zarzutów oraz uprawnienie ich wniesienia, uregulowane w art. 33 §1 wyżej wymienionej ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi w zamyśle ustawodawcy instytucję skarżenia zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz narzędzie ochrony prawnej przed niezasadnym jego wszczęciem. Podstawa do wniesienia zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego są wyłącznie przesłanki enumeratywnie wymienione w pkt. 1-10 ww. artykułu, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Skuteczne wniesienie zarzutów wszczyna postępowanie w sprawie prawie ich rozpoznania, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
Jak chodzi o zarzuty podniesione przez skarżącą należy podkreślić, że sprowadzały się do kwestionowania przebiegu postępowania administracyjnego, w tym, szczególnie oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem zakresu podmiotowego i wydanej na jego podstawie decyzji nakazującego przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Tymczasem kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a których nie wykonał on bez zastosowania środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Ponadto, [...] zawarła w zarzutach tezę cyt. "nieważność Tytułu Wykonawczego(...) w stosunku do mojej osoby" oraz cyt. "nie mogę (...) dokonać zmian, jakich wymaga tytuł wykonawczy". W tych warunkach zasadnie przy rozpoznaniu zarzutów skarżącej dokonano ich oceny pod kątem "niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym" oraz "niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy", określonych przez ustawodawcę w art, 33 §1 pkt 5 oraz pkt. 10 wyżej wymienionej ustawy .
Zgodnie z art. 33 §1 pkt 5 wyżej wymienionej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wnoszący zarzuty winien wykazać, że powoływana taka niewykonalność istnieje. Rzeczą organów egzekucyjnych jest natomiast ocena, czy okoliczności podnoszone przez stronę powodują obiektywną niewykonalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozumieniu ww. przepisu art., 33 §1 pkt. 5 niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód o charakterze nieusuwalnym.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, obowiązek niepieniężny jest niewykonalny, jeżeli jest niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludziom i mieniu. Przeszkody powodującej niewykonalność decyzji nie stanowią, ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do wykonania decyzji.
W ocenie Sądu zasadnie oceniono, że podnoszone przez [...] okoliczności nie noszą obiektywnych znamion niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zasadnie zarzut w tym zakresie uznano za bezzasadny.
Wskazany przez skarżącą, brak podziału przedmiotowej nieruchomości pomiędzy nią a pozostałymi współwłaścicielami zobowiązanymi do wykonania obowiązku nie stanowi o niewykonalności nałożonego obowiązku. Krąg podmiotów zobowiązanych do jego wykonania obowiązku wynikający z prawa współwłasności został prawidłowo określony w tytule wykonawczym po myśli ostatecznej decyzji.
Należy podkreślić - organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej (organ egzekucyjny) nie jest władny uchylać, zmieniać bądź winny sposób weryfikować decyzję administracyjną, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej, (od której nie przysługują już zwykłe środki odwoławcze) podlega przymusowemu wykonaniu.
Sąd stwierdza także, ze w wyniku rozpoznania zarzutów skarżącej prawidłowo ustalono, iż tytule wykonawczym [...] nie jest dokumentem nieważnym w rozumieniu art. 33 §1 pkt 10 wyżej wymienionej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Poza treścią obowiązku zgodną z decyzją ostateczną Nr [...], podstawą prawną obowiązku, danymi zobowiązanych oraz wierzyciela, w części "C’’ ww. tytułu widnieje informacja, iż cyt. "obowiązek wskazany w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej...)" w przypadku organu nadzoru budowlanego - na podstawie art. 2 §1 pkt. 4 wyżej wymienionej ustawy. Cześć "D" przedmiotowego Tytułu zawiera ponadto klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego od egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 27 §1 pkt. 10, zaś w pouczeniu ww. tytułu wykonawczego wyraźnie wskazano, jakie środki mogą zostać wykorzystane w celu wykonania nałożonego obowiązku, a także zobowiązano zobowiązanych do powiadamiania organu o każdej zmianie miejsca pobytu dłuższej niż jeden miesiąc.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło