VII SA/Wa 1395/16

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2018r. po rozpoznaniu wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za bezzasadne postanawia: odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2017r. odmawiającego M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 23 listopada 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M. S. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 2560 złotych miesięcznie. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Posiada współwłasność nieruchomości budowlanej położonej przy ul. [...] w [...]. Poza powyższym oświadczyła, że nie posiada innego majątku ani oszczędności pieniężnych. Dodała, że syn także nie posiada majątku. Do ponoszonych wydatków wnioskodawczyni zaliczyła: opłaty związane z utrzymaniem udziału w nieruchomości ok. 1000 złotych, wydatki na leki ok. 500 złotych, zakup żywności ok. 600 złotych, pomoc ok. 400 złotych, zakup węgla ok. 400 złotych ( tygodniowo). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że jej obecna sytuacja majątkowa nie pozwala jej na poniesienie jakichkolwiek opłat sądowych, nie wystarcza jej obecnie na węgiel. Podała, że utrzymanie lokalu w domu jednorodzinnym wynosi ok. 1000 złotych. Ponadto ponosi koszty zakupu lekarstw ok. 500 złotych miesięcznie oraz za rehabilitację i opiekę, gdyż jest po ciężkiej operacji ortopedycznej. Zaznaczyła, że jest niesamodzielna i potrzebuje pomocy osób trzecich. Pismem z dnia 5 stycznia 2017r. w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 4 stycznia 2017r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku i nadesłania wskazanych w wezwaniu dokumentów w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadania dokumenty. Wnioskodawczyni pismem z dnia 10 stycznia 2017r. (data wpływu do Sądu 16 stycznia 2017r.) udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie. W powyższym piśmie wnioskodawczyni wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie bez udziału syna. Oświadczyła, że syn nie partycypuje w kosztach utrzymania nieruchomości położonej pod wskazanym wyżej adresem i pozostaje na jej utrzymaniu. Podała, że syn ma zarejestrowaną działalność gospodarczą pod adresem ich zamieszkiwania. Wskazała, że syn za rok 2016r. uzyskał obrót w wysokości 9839,32 złotych przy czym koszty jego działalności wyniosły 10992,84 złotych, co oznacza, że jego działalność prowadzona jest ze stratą, tym samym podała, że syn nie uzyskał dochodów za okres ostatnich trzech miesięcy. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiadają z synem oszczędności pieniężnych ani kont bankowych. Syn nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych. Do pisma wnioskodawczyni nadesłała kserokopię zeznania podatkowego syna za rok 2015r., kserokopię deklaracji syna VAT -7 za miesiąc listopad 2016r., rozliczenie syna sporządzone za rok 2016r. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że nie wykazała w sposób dostateczny aby jej sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie podanych przez wnioskodawczynię danych oceniono, że jest w stanie w niniejszej sprawie w całości ponosić koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżąca w piśmie z dnia 4 maja 2017r. (data wpływu do Sądu 5 maja 2017r.) wniosła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ww. wniosku wskazała, że jej sytuacja osobista uległa zmianie ze względu na fakt zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności względem syna – Ł. S. W związku z powyższym wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe zupełnie sama co stanowi drastyczną zmianę, ponieważ wcześniej - jak wskazała – miała pomoc syna związana z pomocą przy domu jak i osobistą. Obecnie zdana jest wyłącznie na własne siły. Zdaniem skarżącej taka sytuacja winna być uznana za nową okoliczność w świetle złożonego uprzednio wniosku o przyznanie prawa pomocy i skutkować przyznaniem jej prawa pomocy. W dniu 19 maja 2017 r. wpłynął do Sądu uzupełniony formularz PPF M. S. w którym zakreśliła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 8 lutego 2017r. odmawiającego M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał M. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W piśmie z dnia 5 grudnia 2017r. wnioskodawczyni ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 3 stycznia 2018r. wpłynął do Sądu uzupełniony formularz PPF M. S. w którym zakreśliła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści ww. wniosku wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Otrzymuje emeryturę w wysokości 2668,27 złotych miesięcznie. Posiada ½ udziału w nieruchomości przy ul. [...],[...] (ze wskazaniem, że trwa postępowanie działowe). Poza powyższym oświadczyła, że nie posiada innego majątku ani oszczędności pieniężnych. Dodała, że syn także nie posiada majątku. Do ponoszonych wydatków wnioskodawczyni zaliczyła: wydatki na żywność i środki czystości w kwocie 961,37 zł oraz płatności na utrzymanie domu ( energia, woda, gaz ) na kwotę 15 000 złotych rocznie. Podała, że ponosi miesięcznie wydatki w wysokości 1707 złotych ( wg. załączonego do Sądu pliku dokumentów). W uzasadnieniu wniosku podniosła, że syn jest po odbyciu kary pozbawienia wolności, odwiesił prowadzenie działalności gospodarczej –wulkanizacja opon, jednak obecnie nie przynosi mu dochodu. Podała, że w dalszym ciągu jest na jej utrzymaniu. Wnioskodawczyni podkreśliła, że jest po dwóch operacjach ortopedycznych i wymaga pomocy osób trzecich niestety odpłatnie. W związku z niepełnosprawnością oczekuje na trzecią operację w lutym 2018r. Ta sytuacja pociąga za sobą dalsze koszty. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek skarżącej z dnia 3 stycznia 2018r (data wpływu formularza do Sądu) - w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, jest trzecim wnioskiem skarżącej w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kolejnym postanowieniem z dnia 14 lipca 2017r. odmówiono zmiany ww. postanowienia w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W takiej sytuacji kolejny wniosek strony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 8 lutego 2017r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 165 p.p.s.a postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć zarówno zmiany stanu faktycznego jak i prawnego, uzasadniające zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, którego przyznania prawomocnie odmówiono, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione. Musiałyby to zatem być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy. Podkreślić ponadto należy, że z konstrukcji przepisu art. 246 p.p.s.a. wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja ekonomiczna uzasadniania przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 8 lutego 2017r. W szczególności nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie (pogorszeniu) w stosunku do tej, jaka była przedmiotem oceny zawartej w ww. postanowieniu. Co najistotniejsze, wskazać należy, iż wnioskodawczyni uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury. Aktualnie miesięczny dochód kształtuje się na podobnym poziomie tj. 2668, 37 złotych a nawet jest niewiele wyższy niż podała w pierwotnym wniosku ( 2560,00 złotych miesięcznie). Nie wskazała zmian odnośnie posiadanego majątku. Odnośnie zaś sytuacji rodzinnej wyjaśniła, że syn jest po odbyciu kary pozbawienia wolności, odwiesił prowadzenie działalności gospodarczej –wulkanizacja opon, jednak obecnie nie przynosi mu dochodu. Wskazać w tym miejscu należy, iż istotnym jest fakt, że syn rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej i jak wynika z innej sprawy toczącej się przed tut. Sądem tj. VII SA/Wa 593/17 uzyskuje niewielkie dochody. Okoliczność ta pozwala przyjąć, że sytuacja finansowa jak i życiowa wnioskodawczyni zmieniła się na korzyść. Reasumując zdaniem referendarza sądowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. uzasadniających przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 165 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.