VII SA/Wa 1397/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przesłania kopii dokumentów skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku Pani B. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przesłania kopii dokumentów – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...].03.2017 r., znak: [...], GINB na podstawie art. 74 § 2 Kpa odmówił Pani B. J. wydania "kserokopii dokumentów urzędowych" wytworzonych w sprawie dotyczącej postanowienia [...] WINB z dnia [...].12.2016 r. znak: [...], utrzymującego co do meritum w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...].09.2016 r., znak: [...], wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...].11.2015 r., nr [...], tj. nakazu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego budynków posadowionych na działce nr [...] w [...], gm. [...], będących w nieodpowiednim stanie technicznym i przedłożenia protokołów z ww. kontroli w PINB w [...]. Z postanowieniem GINB z dnia [...].03.2017 r. nie zgodziła się Pani B. J., wnosząc w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że uprawnienie strony do żądania odpisów dokumentów wynika z art. 73 § 1 Kpa, zgodnie z którym, "strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania". Przywołane w art. 73 § 1 Kpa unormowanie statuuje zasadę względnej jawności akt sprawy administracyjnej, przyznając stronie prawo ich przeglądania w każdym stadium postępowania. Obejmuje ona również prawo do utrwalania na własny użytek wiadomości zawartych w aktach administracyjnych przez ich notowanie, wykonanie odpisów oraz kserokopii dokumentów. Wskazano w związku z tym, że obowiązek umożliwienia stronom w każdym stadium postępowania przeglądania akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów nie oznacza jednocześnie, że strona może żądać, aby kserokopie wykonał i dostarczył sam organ, gdyż sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od użytych środków technicznych. W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...].03.2017 r., Pani B. J. porusza także kwestie udostępnienia dokumentacji w trybie informacji publicznej. Należy podkreślić, że w tej kwestii również wypowiedziano się w zaskarżonym postanowieniu oraz w piśmie GUNB z dnia [...].03.2017 r., znak: [...] i stanowisko to pozostaje wciąż aktualne. Trybów dostępu do akt administracyjnych unormowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz w Kpa nie można utożsamiać. Skoro dostęp stron postępowania administracyjnego do akt sprawy uregulowany został w Kpa, to tym samym w zakresie żądania stron udostępnienia akt administracyjnych lub informacji o materiale zawartym w aktach wyłączone jest stosowanie przepisów ustawy z dnia 06.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Z powyższego wynika, że nie jest możliwe sporządzenie i przesłanie w przedmiotowej sprawie kopii żądanych dokumentów. Ponownie rozpatrując sprawę wskazano, że GINB zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].03.2017 r. zasadnie odmówił na podstawie art. 74 § 2 Kpa przesłania kopii wnioskowanych dokumentów. Skargę na to postanowienie złożyła B. J. W skardze podniosła, że zaskarżone postanowienia są nieważne z mocy prawa i zagrożone odpowiedzialnością karną w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej . Wskazała jednocześnie na obrazę kpa i zasady bezstronności. Obydwa postanowienia o odmowie wydania kserokopii dokumentów wydał/a ten sam/a funkcjonariusz GINB. Wnosiła o orzeczenie nieważności obu postanowień lub ich uchylenie i zobowiązanie Organu do sporządzenia i przesłania kserokopii wnioskowanych dokumentów urzędowych. W piśmie z dnia 20 lipca 2017 r. podniosła dodatkowo naruszenie przez organ art. 8, 9 i 10 k.p.a. Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku wskazywała na niewłaściwą interpretację przez organ art. 73 i 74 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 74 § 2 k.p.a. wydany w związku z art. 73 k.p.a. Zgodnie art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Natomiast według art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem (art. 73 § 2 k.p.a.). Z powyższego przepisu wynika, że organ może wydać uwierzytelnione dokumenty sprawy po pierwsze stronie postępowania, a po drugie jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Odwołując się do pisma inicjującego niniejsze postepowanie wskazać należy, że skarżąca domagała się w pkt 2 wydania kserokopii wszystkich dokumentów urzędowych wytworzonych w tej sprawie. Natomiast w pkt. 3 i 4 domagała się udzielenia informacji publicznej, przy czym czynność ta miała polegać na wydaniu jej określonych w piśmie dokumentów. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że czym innym jest żądanie dostępu w określonej formie do dokumentów zgromadzonych w aktach toczącego się postępowania administracyjnego, a czym innym domaganie się w trybie udzielania informacji publicznej przedstawienia dokumentów z innych postępowań. W pierwszym przypadku zastosowanie mają przepisy art. 73 i 74 k.p.a., w drugim zaś zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.). W przedmiotowej sprawie kontrolą Sądu objęte jest postanowienie organu wydane na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu oceniane rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Art. 73 § 1 k.p.a. przyznaje stronom postępowania administracyjnego prawo do przeglądania akt sprawy, prawo do sporządzania z nich notatek lub odpisów. Na podstawie tego przepisu organ nie ma jednak obowiązku sporządzania odpisów i dostarczania ich stronom. W konsekwencji stronie nie przysługuje prawo do żądania, aby organ administracji sporządził dowolnie określone przez stronę odpisy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i dostarczył je stronie. Strona może bowiem przy pomocy kserokopiarki lub innych urządzeń sporządzać odpisy z akt sprawy, ale nie może żądać, aby takie kserokopie wykonywał i doręczał stronie organ administracji. Organ na tle art. 73 § 1 k.p.a. ma tylko obowiązek stworzyć stronie możliwość sporządzenia odpisów za pomocą własnej kserokopiarki, a nawet na miejscu (w siedzibie organu), może stronie udostępnić swoją kserokopiarkę za stosowną opłatą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje reprezentatywny pogląd, że organ administracji nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalanie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 k.p.a. jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek umożliwienia stronie sporządzenia odpisu dokumentu (w stanie prawnym obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., również sporządzenia kopii dokumentu), ale nie ma obowiązku wykonywać tego odpisu za stronę (por. np. wyroki NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1772/12, z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2997/12, z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1249/14). Inny charakter mają natomiast uprawnienia określone w art. 73 § 2 k.p.a. dotyczące żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Realizacja tych uprawnień uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem. Niemniej w realiach niniejszej sprawy skarżąca nie wnosiła o wydanie uwierzytelnionych odpisów ani nie powoływała się w tym zakresie na swój ważny interes. Należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, iż w przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty, które strona może wykorzystać poza prowadzonym postępowaniem. Z tych względów organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2011 r., I OSK 64/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Odnosząc się natomiast do żądania wydania dokumentów w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej stwierdzić należy, że żądanie takie jest bezpodstawne. O ile zatem dostęp stron postępowania do akt sprawy uregulowany jest odrębnie (np. przepisami. Kodeksu postępowania karnego), to tym samym w zakresie żądania strony o udostępnienia informacji o materiale zawartym w aktach wyłączone jest stosowanie przepisów u.d.i.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt I OSK 545/09, z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 947/09, sygn.. akt I OSK 1797/15). Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi okazały się niezasadne. Tym samym, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę orzekając, jak w sentencji wyroku.