VII SA/Wa 140/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania P. W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, zmienioną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., zatwierdzającą zamienny projekt budowlany i zmieniającą pozwolenie na budowę z dnia [...] stycznia 2001 r. Organ zauważył, iż samo wniesienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna jedynie etap postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy żądanie pochodzi od podmiotu legitymującego się przymiotem strony. Zdaniem organu odwoławczego P. W., inicjującemu postępowanie nadzorcze, przymiot strony w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie przysługuje, bowiem nieruchomość jego bezpośrednio sąsiadująca z działką objętą inwestycją, nie znajduje się w obszarze oddziaływania tegoż obiektu, skoro zachowane zostały przepisy szczególne, w tym przede wszystkim warunki techniczne. Z tego względu, nie odnosząc się do zarzutów odwołania, organ stwierdził, iż wszczęcie, prowadzenie i wydanie decyzji merytorycznej w trybie nadzorczym, na wniosek podmiotu nie będącego stroną, stanowi rażące naruszenie prawa. Skargę na powyższą decyzję wniósł P. W., domagając się jej uchylenia. Skarżący podniósł, iż w toku postępowania dotyczącego ustalenia warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, doręczano mu wszelkie decyzje, traktując go jako stronę postępowania. Swój interes prawny określony w art. 28 kpa skarżący wywodzi z brzmienia art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem projektowany obiekt pogarsza stan nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym skarżącego. Nadto skarga zarzuca, iż obiekt budowlany zrealizowany na działce nr [...] w [...] jest niezgodny: – z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2000 o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem budynek ma nie dwie, a pełne trzy kondygnacje; – z przepisami ustawy Prawo budowlane; – art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; – § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; – z przepisami prawa miejscowego obowiązującego we dniu wydania zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzeni naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja o charakterze formalnym, u podstaw której legło stwierdzenie organu, iż wszczynający postępowanie nadzorcze P. W. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z brzmieniem art. 28 kpa stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, kto żądając czynności organu ze względu na swój interes prawny, domaga się wydania określonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela wielokrotnie wyrażony zarówno w orzecznictwie jak w doktrynie pogląd, że pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.01.1995 r., sygn. akt I SA 1326/93). Prawo budowlane w art. 28 ust. 2 w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Praw budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718) stanowi, iż stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę (analogicznie w przypadku postępowania nadzorczego) są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym za obszar oddziaływania rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego). W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, iż nieruchomość skarżącego bezpośrednio graniczy z terenem objętym inwestycją. Wielkość obiektu, jego gabaryty i kształt w sposób widoczny odbiegają od formy zabudowy sąsiednich nieruchomości, na których zlokalizowane są domy jednorodzinne. Powoduje to sytuację, w której organ w każdej indywidualnej sprawie winien wnikliwie zbadać, czy nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów właścicieli, czy użytkowników wieczystych działek sąsiednich. Tymczasem organ odwoławczy nie zbadał, czy w przypadku skarżącego nie doszło do naruszenia § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.), mimo formułowanych zarzutów dotyczących ograniczenia nasłonecznienia w pomieszczeniach w budynku mieszkalnym skarżącego. Kategoryczne stwierdzenie organu odwoławczego o braku przymiotu strony, a w konsekwencji umorzenie postępowania przed organem I instancji, wobec braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie zdaje się być przedwczesne. Z tych względów skargę należało uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Pozostałe zarzuty skargi natury merytorycznej, a odnoszące się bezpośrednio do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie mogły być brane pod uwagę w postępowaniu, w którym kontroli sądowej poddano decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. wydaną w trybie nadzorczym. Rozstrzygnięcie w pkt II oparto na treści art. 152 cytowanej wyżej ustawy.