VII SA/Wa 140/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-28
Skład orzekający: Paweł Groński, Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania może pozostać w obrocie prawnym, jeśli organ administracji publicznej, w trybie autokontroli, uchylił własne postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że odwołanie zostało wniesione w terminie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że skoro organ administracji publicznej w trybie autokontroli uchylił postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że odwołanie zostało wniesione w terminie, to postanowienie odmawiające przywrócenia terminu stało się wadliwe i nie może pozostać w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu stało się bezprzedmiotowe z chwilą uznania, że nie doszło do przekroczenia terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. B. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS) wymierzającej karę pieniężną. Strona twierdziła, że nie odebrała decyzji z powodu przebywania za granicą i braku awiza. GIS odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Następnie GIS, w trybie autokontroli, uchylił swoje postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Mimo to, GIS wniósł o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie GIS z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie PWIS z dnia [...] października 2012 r. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od GIS na rzecz W. B. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi W. B. - PPHU "[...]" na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz W. B. - PPHU "[...]" kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny (dalej: GIS), działając na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpoznaniu wniosku W. B., prowadzącego firmę pn. PPHU "[...]" [...], o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. w związku z faktem prowadzenia działalności w zakresie przechowywania środków spożywczych w magazynach (pomieszczeniach magazynowo -garażowych byłego SKR) w [...] oraz w magazynie na płody rolne na działce Nr [...] w [...], bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli żywności organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w trybie i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 oraz art. 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wymierzył karę pieniężną w wysokości 5 000 zł w związku z faktem prowadzenia działalności w zakresie przechowywania środków spożywczych w magazynach (pomieszczeni ich magazynowo -garażowych byłego SKR) w [...] oraz w magazynie na płody rolne na działce Nr [...] w [...], bez złożenia wniosku o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli żywności organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w trybie i na zasadach określonych w art. 6 rozporządzenia (WE!) Nr 852/2004 oraz art. 63 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Organ podał, że strona pomimo dwukrotnego awizowana (w dniach 23 sierpnia 2012 r. oraz 10 września 2012 r.) przesyłka nie została odebrana i Poczta Polska zwróciła ją do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...].
Pismem z dnia 14 września 2012 r. W. B. zwrócił się do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z prośbą o wydanie kopi przesyłki listownej awizowanej w dniu 24 sierpnia 2012 r.
Pismem z dnia 18 września 2012 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przekazał stronie decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. W. B. odebrał przesyłkę w dniu 20 września 2012 r.
W dniu 24 września 2012 r. do siedziby organu wpłynęło odwołanie W. B. od ww. decyzji.
W dniu [...] października 2012 r. znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny wydal postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.
W dniu 12 października 2012 do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wpłynął wniosek W. B. o przywrócenie terminu. We wniosku W. B. oświadczył, że nie mógł odebrać decyzji wysłanej drogą pocztową, ponieważ w dniach od 20 sierpnia 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. przebywał za granicą w sprawach służbowych. Ponadto poinformował, że nie dotarło do niego żadne awizo przedmiotowej przesyłki.
GIS rozpatrując wniosek powołał się na treść art. 58 § 2 kpa, zgodnie z którym przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zwrócił także uwagę na przewidziane w art. 43 i 44 kpa zastępcze formy doręczenia pism, które tworzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi, uznając, że w rozpatrywanym przypadku W. B. nie obalił domniemania przewidzianego w art. 44 kpa, ani nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W ocenie GIS nieobecność osoby zarządzającej firmą w związku z wyjazdem służbowym, o jakiej mowa we wniosku o przywrócenie terminu, jak również nieprawidłowości organizacyjne jednostki bądź zaniedbania jej pracowników nie stanowią w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych okoliczności mogącej usprawiedliwić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu nie można również zaakceptować twierdzeń wnioskodawcy, jakoby awizo zostawione przez listonosza zostało porwane przez wiatr lub leż go nie było, gdyż te hipotetyczne twierdzenia, nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Dodatkowo ww. hipoteza stoi w sprzeczności z twierdzeniem listonosza z dnia 13 września 2012 r., przytoczonym ze wniosku o przywrócenie terminu.
Powyższe postanowienie GIS z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. B., który powtórzył argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Wskazał, że w dniach od 20 sierpnia 2012 do 31 sierpnia 2012 przebywał za granicą w sprawach służbowych a podczas jego nieobecności firma w części była zamknięta i nie było żadnej osoby upoważnionej do odbioru poczty. Wskazał, że awizo zostawione przez listonosza mogło zostać porwane przez wiatr lub też go nie było, dlatego nie wiedział o przesyłce i o terminie odbioru tej przesyłki. W tej sytuacji stwierdził, że nieodebranie przesyłki w terminie nie nastąpiło z jego winy.
W odpowiedzi na skargę GIS wniósł o umorzenie postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270. ze zm. (dalej: ppsa). Podał, że w dniu 9 listopada 2012 r. do GIS wpłynęła skarga strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie GIS z dnia [...] października 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po zapoznaniu się ze skargą GIS uznał, że jest ona zasadna i z tego powodu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 54 § 3 ppsa, uchylił ww. postanowienie z dnia [...] października 2012 r. W ocenie GIS skarga na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu stała się bezprzedmiotowa, albowiem uchylenie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania spowodowało sytuację, w której organ - uznając, ze odwołanie zostało wniesione w terminie - rozpozna to odwołanie merytorycznie. Zdaniem organu rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu stało się bezprzedmiotowe z chwilą uznania, że nie doszło do przekroczenia terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, w tym dyspozycję ww. art. 134 ppsa Sąd uznał, że skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn podanych przez skarżącego.
W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany był ustosunkować się do wniosku organu o umorzenie postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. GIS wywodzi bezprzedmiotowość postępowania w niniejszej sprawie z faktu uchylenia w trybie tzw. autokontroli (art. 54 § 3 ppsa) postanowienia tego organu z dnia [...] października 2012 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. Odnosząc się do tego wniosku należy uznać, ze w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego, które uzasadniałoby wydanie postanowienia o jego umorzeniu. Podkreślenia bowiem wymaga, że GIS, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 54 § 3 ppsa, uchylił ww. postanowienie z dnia [...] października 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r. W rezultacie bezprzedmiotowe stało się postępowanie w sprawie skargi na ww. postanowienie z dnia [...] października 2012 r. Tymczasem w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...]. W związku z tym należy stwierdzić, że nadal istnieje przedmiot postępowania objętego skargą w niniejszej sprawie, a Sąd oceniając legalność postanowienia z dnia [...] listopada 2012 r. zobowiązany jest do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2012 r. GIS stwierdził, że pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostało pozostawione w dniu 24 sierpnia 2012 r., zaś drugie 31 sierpnia 2012 r. Doręczenie zostało zatem dokonane w dniu 7 września 2012 r., co oznacza, ze od tej daty należy liczyć 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...]. Odwołanie zostało wniesione w dniu 21 września 2012 r. a zatem, w terminie przewidzianym w k.p.a. Z tego powodu GIS uchylił postanowienie z dnia [...] października 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W ocenie Sądu powyższa okoliczność powoduje, że z obrotu prawnego należy wyeliminować również zaskarżone postanowienie GIS z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia ww. odwołania. Wprawdzie organ dokonał dokładnej analizy spełnienia przesłanki przywrócenia terminu sprowadzającej się do oceny, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, a charakter tego rozstrzygnięcia jest odmienny od postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Niemniej jednak stwierdzenie, że w niniejszej sprawie w ogóle nie doszło do uchybienia terminowi, a odwołanie zostało złożone w terminie 14 dni, od daty doręczenia spornej decyzji, powoduje, że w obrocie prawnym nie może pozostać postanowienie odmawiające przywrócenia terminu. Skoro bowiem ww. termin nie został w ogóle uchybiony, to rozstrzygnięcie organu należy ocenić jako wydane w oparciu o wadliwie ustalone okoliczności faktyczne i – tym samym – również nieprawidłowe.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło