VII SA/Wa 1402/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-24

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji administracyjnej może zostać wydana z powodu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, art. 77, art. 138 § 1 pkt 2 KPA), jeśli naruszenie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji administracyjnej z powodu naruszenia przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, 77, 138 § 1 pkt 2 KPA) nie może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Takie naruszenia mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji, chyba że dotyczą sytuacji wyjątkowych, jak wydanie decyzji nieprzewidzianej w przepisach procedury administracyjnej. W niniejszej sprawie materiał dowodowy został zgromadzony, a ewentualne braki w uzasadnieniu decyzji nie stanowią podstawy do stwierdzenia jej nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący H. i T.P. domagali się zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Po odmowie przez Prezydenta Miasta i utrzymaniu jej w mocy przez Wojewodę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdził nieważność decyzji Wojewody. Następnie Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i udzielił pozwolenia na budowę. GINB z urzędu stwierdził jednak nieważność decyzji Wojewody, zarzucając mu brak postępowania dowodowego i rażące naruszenie art. 7, 77 i 138 § 1 pkt 2 KPA. Po utrzymaniu własnej decyzji w mocy przez GINB, skarżący złożyli skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz decyzję ją poprzedzającą (z dnia [...] lipca 2004 r.), stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Asesor WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H. i T.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. i T. P. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił H. i T. P. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego o funkcji rachunkowość i porady prawne oraz warsztatu stolarskiego, na posesji przy ul. [...] w [...], rejon ulicy [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2003 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2003 roku. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku H. P. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 roku. Decyzją z dnia [...] marca 2004 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2003 roku, zatwierdził projekt budowlany i udzielił H. i T. P. pozwolenia na budowę budynku usługowego o funkcji rachunkowość i porady prawne oraz warsztatu stolarskiego na działce o nr [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając z urzędu stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że Wojewoda [...] nie przeprowadził wbrew obowiązującym przepisom żadnego postępowania dowodowego. Decyzja ta wydana więc została z rażącym naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa oraz art.l38§l pkt.2 kpa. Pismem z dnia 29 lipca 2004 roku, H. i T. P. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 roku. Zdaniem H. i T. P. Wojewoda [...] wydając w dniu [...] marca 2004 roku swoją decyzję dokonał analizy akt sprawy. Zarzut naruszenia art.7 i 77 kpa oraz art.l38§2 pkt.2 kpa jest więc ich zdaniem bezzasadny. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2004 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie stwierdził, iż jego zdaniem Wojewoda [...] pominął zupełnie zalecenia zbadania sprawy dotyczące przykładowo zwymiarowania drogi dojazdowej. W decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 roku wskazano jedynie wady i braki postępowania podkreślając, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy, a nie tylko zbadanie legalności decyzji organu I instancji. Nawet gdyby Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zawarł w swojej decyzji stanowisko w kwestii merytorycznego rozpoznania sprawy - czego nie uczynił - to nie byłoby to dla Wojewody [...] wiążące i nie zwalniałoby go od przeprowadzenia postępowania w trybie zwykłym. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli H. i T. P. podnosząc zarzut tożsamy z zarzutem zawartym we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł 0 oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.l56§l pkt.2 kpa. Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym i wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art.156 kpa. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art.l56§1 pkt.2 kpa). W wyroku z dnia [...] marca 1999 roku, sygn. akt V SA 1970/98 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że " cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny". Z kolei w wyroku z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt V SA 2998/99 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie podane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego argumenty nie mogą być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Nie jest zdaniem Sądu wykluczona możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia przez organy administracji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Będą to jednak sytuacje zupełnie wyjątkowe np. wydanie decyzji nieprzewidzianej w przepisach procedury administracyjnej. Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia art.7 kpa i art.77 kpa oraz art.l38§l pkt.2 kpa jest w istocie stwierdzeniem nieważności decyzji z powodu przesłanek wznowieniowych. Sprowadza się to bowiem do nakazania organowi administracji ponownego gromadzenia materiału dowodowego. Uchylenie decyzji z powodu konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego po tym jak decyzja stała się ostateczna możliwe jest tylko wówczas gdy zachodzą przesłanki wznowienia postępowania określone w art.l45§l pkt.1 lub pkt.5 kpa. Analiza akt sprawy wskazuje, iż w toku postępowania materiał dowodowy został zgromadzony. W aktach sprawy znajduje się projekt budowlany oraz inne dokumenty niezbędne do wydania rozstrzygnięcia. Wprawdzie uzasadnienie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 roku nie spełnia wszystkich wymogów wynikających z art.l07§3 kpa, to jednak nie może to być podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji. Jeśli zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego istnieje konieczność badania decyzji Wojewody [...] z dnia z dnia [...] marca 2004 roku pod kątem istnienia przesłanek do stwierdzenia jej nieważności, to zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w ocenie Sądu pozwala na dokonanie w postępowaniu nieważnościowym oceny czy projekt budowlany jest zgodny z przepisami prawa czy też nie. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło