VII SA/Wa 1406/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Anna Żak, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W., P., M. i M. C. (następców prawnych M. C.) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących W. i P. C. kwotę 160 zł. (sto sześćdziesiąt złoty) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r. nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 126 k.p.a., w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2001 r. sygn.akt IV SA 1519/99, 1599/99, po rozpatrzeniu wniosku M. C. z dnia 5 stycznia 1998r., odmówił uchylenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r. utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta m. [...] z dnia [...] marca 1995r. o wykonaniu zastępczym na koszt zobowiązanych rozbiórki części budynku zlokalizowanego przy ulicy P. w [...] do dwóch kondygnacji. Powyższym wnioskiem M. C. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wymienionych wyżej postanowień, motywując to zaistnieniem nowej okoliczności faktycznej, jaką są zeznania W. O., jakie złożył on przed Sądem Wojewódzkim w [...] w sprawie sygn.akt [...]. W ocenie organu, ponieważ zeznania W. O. w Sądzie Wojewódzkim miały miejsce w roku 1996r., a postanowienie kończące postępowanie wydał Wojewoda [...] w dniu [...] grudnia 1993r, to okoliczność jaką stanowią ww. zeznania nie stanowi przesłanki o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. C. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o całkowite odstąpienie od realizacji postanowienia Prezydenta Miasta [...] o wykonaniu zastępczym. W ocenie odwołującego przemawia za tym treść art. 154 kpa z uwagi na interes społeczny i słuszny interes właścicieli budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2002r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji zasadnie orzekł, iż w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał postanowienie, a zatem brak jest przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. C. zarzucił sprzeczność zaskarżonego postanowienia z decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z tej samej daty co zaskarżone postanowienie, wydaną w tej samej sprawie. Wniósł o uchylenie wszystkich decyzji i postanowień związanych z zabudową domu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie były postanowienia organów administracji wydane w trybie wznowieniowym. Postępowanie o wznowienie postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte jedną z wad przewidzianych w art. 145 § 1 kpa. Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, w wyniku którego może nastąpić zmiana bądź uchylenie decyzji ostatecznej organu. Odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej, o której jest mowa w art. 16 § 1 k.p.a., nakłada na organ administracji obowiązek szczególnie starannego prowadzenia postępowania administracyjnego, stosownie do przepisów rozdziału 12 Kodeksu. Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem sformalizowanym, składającym się z kilku etapów. Pominięcie któregokolwiek etapu stanowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej, a ponadto powoduje, iż nie można uznać, iż sprawa została rozpatrzona w sposób właściwy. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch faz: w fazie pierwszej organ właściwy do rozpoznania wniosku (art. 150 kpa) bada legitymację osoby składającej wniosek, a więc czy jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, czy wniosek ten dotyczy decyzji ostatecznej, czy podanie o wznowienie zostało złożone w terminie, o jakim mowa w art. 148 § 1 i § 2 kpa, oraz czy podane we wniosku przyczyny mieszczą się w kategorii podstaw do wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa, w drugiej fazie rozstrzyga sprawę o wznowienie co do jej istoty. Badanie sprawy w zakresie określonym w art. 151 § 1 kpa, jak i w art. 151 § 2 kpa może zatem nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie, organy pominęły jeden z etapów postępowania jakim jest wydanie postanowienia o wznowieniu. Odmowa w tej sytuacji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. uchylenia postanowienia ostatecznego Wojewody [...] z powodu niezasadności wskazanej przez skarżącego przesłanki wznowienia narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ocena przyczyn wznowienia postępowania bez wydania postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Ustalenie, czy występują podstawy wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 kpa, może nastąpić wyłącznie w postępowaniu rozpoznawczym, zgodnie z treścią art. 149 § 2 kpa. W związku z tym rozstrzygnięcie o braku podstaw wznowienia postępowania w postanowieniu wydanym na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa stanowiło naruszenie zarówno art. 149 § 2, jak i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.(zob. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1998r. sygn.akt SA/Lu 551/97, LEX nr 33395) Powyższe naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powodują, że zaskarżone postanowienia podlegają uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w celu ponownego rozpatrzenia w postępowaniu administracyjnym -z uwzględnieniem powyższych wskazań - podania skarżących o wznowienie postępowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.